Κρίσεις πανικού: Όταν το σώμα εκφράζει φόβο

Οι κρίσεις πανικού είναι αιφνίδιες εκδηλώσεις έντονου άγχους και φόβου, που συνοδεύονται από σωματικά σημάδια όπως ταχυκαρδία και δυσκολία στην αναπνοή. Παρά την τρομακτική αίσθηση που μπορεί να προκαλέσουν, αντιμετωπίζονται και δεν σημαίνουν ότι κάποιος είναι τρελός ή αδύναμος.

Ένας οργανισμός σε διαρκή εγρήγορση μπορεί να πυροδοτήσει κρίσεις πανικού, οι οποίες ενδέχεται να συνδέονται με χρόνια πίεση ή συναισθήματα που μένουν καταπιεσμένα. Για την άμεση διαχείρισή τους βοηθούν η ψυχραιμία και η συγκέντρωση στην αναπνοή, ενώ η υποστήριξη ειδικού είναι σημαντική για να διερευνηθούν σε βάθος τα αίτια και το πρόβλημα.

Διαβάστε παρακάτω

Λέξεις: Παναγιώτης Νταϊλάκης

Μέσα στην καθημερινή πίεση, με τα ραντεβού και τις υποχρεώσεις να διαδέχονται το ένα το άλλο, μπορεί ξαφνικά να μας διακόψει ένα έντονο κύμα φόβου.

Η καρδιά χτυπά γρήγορα, η ανάσα κόβεται, ο ιδρώτας εμφανίζεται και γεννιέται η αίσθηση πως επίκειται ο θάνατος.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗΚαθαρισμός φρούτων και λαχανικών: σαπούνι στα χέρια, όχι στο μήλο

Πρόκειται για την περιγραφή μιας κρίσης πανικού, μιας εμπειρίας που είναι εξίσου τρομακτική και παρεξηγημένη για πολλούς. Ας δούμε μαζί τι ακριβώς συμβαίνει σε μια τέτοια κρίση.

Τι συμβαίνει κατά την κρίση πανικού;

Μέσα σε λίγα λεπτά, ένα ξαφνικό επεισόδιο έντονου φόβου και άγχους μπορεί να φτάσει στο αποκορύφωμά του. Πρόκειται για την κρίση πανικού, η οποία συνοδεύεται από ισχυρά σωματικά συμπτώματα, όπως:

• Έντονοι και γρήγοροι παλμοί
• Δυσκολία στην αναπνοή ή αίσθηση «κόμπου» στο στήθος
• Ζαλάδα ή αίσθηση απομάκρυνσης από το περιβάλλον
• Μούδιασμα, ανατριχίλα και ιδρώτας
• Η πεποίθηση ότι «θα τρελαθώ» ή «θα πεθάνω»

Παρόλο που δεν υπάρχει οργανικό πρόβλημα, το άτομο μπορεί να νιώθει πως δεν ελέγχει την κατάσταση. Η ένταση της εμπειρίας είναι τέτοια, ώστε συχνά οδηγεί τον πάσχοντα στα επείγοντα, πιστεύοντας ότι έχει εκδηλωθεί καρδιολογικό ή νευρολογικό επεισόδιο.

Ποιοι παράγοντες προκαλούν την κρίση πανικού;

Η κρίση πανικού συνήθως έχει αιτία: ένας οργανισμός σε «υπεραφυπνισμένη» κατάσταση μπορεί να αντιδράσει σε εσωτερικά ή εξωτερικά ερεθίσματα σαν να απειλείται. Τότε ενεργοποιείται υπερβολικά ο μηχανισμός «μάχης ή φυγής», το αρχέγονο σύστημα που συνδέεται με την επιβίωση.

Η ψυχολογική προσέγγιση αναζητά και πιο βαθιές εξηγήσεις, όπως τραύματα, χρόνιο άγχος, εσωτερικές διαμάχες ή αισθήματα που έχουν καταπιεστεί και βρίσκουν έκφραση στο σώμα. Συχνά, η κρίση πανικού λειτουργεί σαν «ξέσπασμα» ενός ψυχισμού που επιδιώκει να ακουστεί.

Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί η κρίση πανικού;

Το θετικό είναι ότι υπάρχει τρόπος να διαχειριστεί κανείς αποτελεσματικά τις κρίσεις πανικού. Πλέον, η επιστημονική κοινότητα εφαρμόζει επιτυχημένες ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις, που προσφέρουν τα κατάλληλα εργαλεία για την αντιμετώπιση αυτών των συμπτωμάτων. Ωστόσο, ας δούμε τι μπορεί να γίνει εκείνη τη στιγμή.

Αν αντιμετωπίζετε κρίσεις πανικού, μπορείτε να δοκιμάσετε τα παρακάτω:

• Πηγαίνετε σε έναν ήσυχο χώρο
• Συγκεντρωθείτε στην αναπνοή σας: Πάρτε αργές, βαθιές αναπνοές, χρησιμοποιώντας το διάφραγμα.
• Καθησυχάστε τον εαυτό σας: Πείτε «αυτό είναι άγχος, όχι κάτι απειλητικό».
• Βάλτε πάγο ή κρύο νερό στον αυχένα: Ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται από τα πρώτα ερεθίσματα τη μεταβολή της θερμοκρασίας του σώματος.
• Ζητήστε βοήθεια από ειδικό: Η έγκαιρη υποστήριξη περιορίζει την πιθανότητα να γίνει το πρόβλημα χρόνιο.

Ένα αισιόδοξο μήνυμα για το τέλος

Μια κρίση πανικού δεν αποδεικνύει ούτε τρέλα ούτε αδυναμία. Είναι ένα σήμα από το σώμα και την ψυχή πως κάτι χρειάζεται φροντίδα. Στόχος της θεραπείας δεν είναι μόνο να υποχωρήσει το σύμπτωμα, αλλά και να γνωρίσουμε βαθύτερα τον εαυτό μας.

Καθώς ο κόσμος επιταχύνει όλο και περισσότερο, είναι αναμενόμενο να «φρενάρουμε ξαφνικά» ορισμένες φορές. Όταν συμβεί, αξίζει να δώσουμε προσοχή σε όσα έχουμε αφήσει στην άκρη για μεγάλο διάστημα.

Ο Παναγιώτης Νταϊλάκης, B.Sc (Hons), M.Sc (Neuro), MSc (CLPsy), είναι ειδικός Κλινικός Ψυχολόγος – Νευροεπιστήμονας Α.Π.Θ. και Κλινικός Συνεργάτης στην Ελληνική Εταιρεία Νόσου Αλτσχάιμερ και Συναφών Διαταραχών