ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ: ΣΑΠΟΥΝΙ ΣΤΑ ΧΕΡΙΑ, ΟΧΙ ΣΤΟ ΜΗΛΟ

Ο καθαρισμός φρούτων και λαχανικών αρχίζει συνήθως με μια κίνηση σχεδόν μηχανική: ανοίγουμε τη βρύση και τα περνάμε κάτω από το νερό. Όμως χρειάζεται και σαπούνι για να τα καθαρίσουμε καλά; Η σύντομη απάντηση είναι όχι: για το συνηθισμένο πλύσιμο αρκεί πόσιμο τρεχούμενο νερό και απαλό τρίψιμο με τα χέρια.

Η διαφορά βρίσκεται στην επιφάνεια. Μια πατάτα ή ένα πεπόνι μπορεί να χρειαστεί καθαρή βούρτσα λαχανικών, ενώ τα ευπαθή φρούτα και τα φύλλα θέλουν πιο ήπιο χειρισμό.

Καθαρισμός φρούτων και λαχανικών: Πού μπαίνει το σαπούνι;

Το σαπούνι έχει θέση στη διαδικασία, αλλά όχι πάνω στο φρούτο ή στο λαχανικό. Πλένουμε τα χέρια μας με σαπούνι και ζεστό νερό για 20 δευτερόλεπτα πριν και μετά την προετοιμασία των φρέσκων προϊόντων.

Για τα ίδια τα τρόφιμα δεν χρησιμοποιούμε σαπούνι πιάτων, άλλο απορρυπαντικό ή χλωρίνη. Κατάλοιπα σαπουνιού ή απορρυπαντικού μπορεί να απορροφηθούν από το προϊόν και να καταποθούν.

Ούτε ένα ειδικό καθαριστικό φρούτων και λαχανικών είναι αναγκαίο για το συνηθισμένο πλύσιμο στο σπίτι. Η έρευνα δεν έχει δείξει σημαντική διαφορά στην ασφάλεια ανάμεσα στη χρήση εμπορικού καθαριστικού και στο ξέπλυμα με δροσερό τρεχούμενο νερό.

Πότε αρκεί το χέρι και πότε χρειάζεται βούρτσα;

Ένα μήλο ή ένα αχλάδι μπορεί να πλυθεί κάτω από κρύο τρεχούμενο νερό χαμηλής πίεσης. Το γυρίζουμε και το τρίβουμε απαλά με τα χέρια, ώστε να ξεπλυθούν όλες οι πλευρές χωρίς να τραυματιστεί η επιφάνειά του.

Στα πιο σκληρά ή τραχιά προϊόντα, η καθαρή βούρτσα λαχανικών είναι χρήσιμη. Πατάτες και παντζάρια μπορούν να τριφτούν με βούρτσα κάτω από κρύο τρεχούμενο νερό. Το ίδιο ισχύει για τη σκληρή φλούδα ενός πεπονιού ή ενός αγγουριού.

Δεν χρειάζεται, ωστόσο, να αντιμετωπίσουμε όλα τα φρούτα με την ίδια ένταση. Το ζητούμενο είναι να καθαρίσουμε την εξωτερική επιφάνεια, όχι να πιέσουμε τόσο ώστε να τραυματίσουμε το τρόφιμο.

Μετά το ξέπλυμα, μπορούμε να στεγνώσουμε τα προϊόντα με καθαρή, στεγνή πετσέτα ή χαρτί κουζίνας. Το στέγνωμα μπορεί να μειώσει επιπλέον τα βακτήρια που ενδέχεται να βρίσκονται στην επιφάνεια.

Και αν η ντομάτα ή το ροδάκινο είναι ώριμα;

Μια ώριμη ντομάτα, τα μούρα και τα ώριμα πυρηνόκαρπα δεν αντέχουν τον ίδιο χειρισμό με μια πατάτα. Χρησιμοποιούμε κρύο τρεχούμενο νερό χαμηλής πίεσης και τα γυρίζουμε απαλά με τα χέρια, χωρίς δυνατό τρίψιμο.

Η ίδια ήπια προσέγγιση ταιριάζει και στα μανιτάρια. Σκοπός είναι να ξεπλυθούν χωρίς να συνθλιβούν ή να τραυματιστούν όσο τα καθαρίζουμε.

Αν ένα φρούτο ή λαχανικό έχει χτυπημένα ή κατεστραμμένα σημεία, τα κόβουμε πριν από την κατανάλωση. Έτσι, ο έλεγχος της κατάστασής του γίνεται μέρος της προετοιμασίας, μαζί με το πλύσιμο.

Το μαρούλι πλένεται στο μπολ ή κάτω από τη βρύση;

Στο μαρούλι και στο λάχανο αφαιρούμε πρώτα τα εξωτερικά φύλλα. Έπειτα χωρίζουμε τα υπόλοιπα και τα πλένουμε, ώστε το νερό να φτάσει ανάμεσά τους.

Αν υπάρχει χώμα, μπορούμε να βάλουμε τα φύλλα σε καθαρό μπολ με νερό, να τα ανακινήσουμε και να αλλάξουμε το νερό. Ακολουθεί καλό ξέπλυμα σε σουρωτήρι με πόσιμο τρεχούμενο νερό.

Χρησιμοποιούμε καθαρό μπολ για το μούλιασμα των φύλλων και αποφεύγουμε τον γεμάτο νεροχύτη, που μπορεί να μεταφέρει βακτήρια στα τρόφιμα.

Υπάρχει και μια περίπτωση όπου το επιπλέον πλύσιμο δεν χρειάζεται: τα συσκευασμένα προϊόντα με ένδειξη «washed», «triple washed» ή «ready-to-eat» έχουν πλυθεί πριν από τη συσκευασία και δεν χρειάζεται να ξαναπλυθούν.

Αφού θα το ξεφλουδίσω, γιατί να το πλύνω;

Η φλούδα μπορεί να μη φτάσει στο πιάτο, όμως το μαχαίρι περνά πρώτα από την εξωτερική επιφάνεια. Γι’ αυτό πλένουμε, για παράδειγμα, το πεπόνι πριν το κόψουμε ή το ξεφλουδίσουμε: έτσι περιορίζεται η πιθανότητα να μεταφερθούν χώμα και βακτήρια στο εσωτερικό.

Για την μπανάνα, ο ΕΦΕΤ δίνει μια διαφορετική πρακτική συμβουλή: μετά το ξεφλούδισμα, πλένουμε τα χέρια μας πριν αγγίξουμε ή καταναλώσουμε την ψίχα.

Το πλύσιμο μειώνει τον κίνδυνο, χωρίς να εγγυάται ότι απομακρύνονται όλοι οι μικροοργανισμοί. Το νερό πρέπει επίσης να είναι ασφαλές για την προετοιμασία τροφίμων: αν υπάρχει σχετική τοπική προειδοποίηση για το νερό της βρύσης, ακολουθούμε τις οδηγίες της αρμόδιας αρχής.

Σαπούνι στα χέρια, πόσιμο νερό στα προϊόντα και βούρτσα μόνο στη σκληρή φλούδα: αυτή είναι η πρακτική διάκριση που αξίζει να θυμόμαστε.