ΑΛΚΥΟΝΗ ΠΑΠΑΔΑΚΗ: ΣΤΟ ΓΗΡΟΚΟΜΕΙΟ ΧΑΝΙΩΝ – «ΝΑ ΜΕ ΠΑΙΡΝΕΙΣ, ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ, ΕΣΤΩ ΜΙΑ ΦΟΡΑ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΤΗΛΕΦΩΝΟ»

«Έχασα το σπίτι μου από χρέη και μέσα σε ενάμιση χρόνο «έφυγαν» ο άντρας μου και ο 42χρονος γιος μου. Τώρα μένω στο Γηροκομείο Χανίων»

Της Σπυριδούλας Τριάντου

Από το Νιό Χωριό Χανίων κατάγεται η Αλκυόνη Παπαδάκη, η οποία ξεχώρισε στα γράμματα με τη δική της αναγνωρίσιμη φωνή, τον λυρισμό και τη βαθιά ανθρωπιά της.

Η τρυφερότητα, η λαχτάρα για αγάπη και η αναζήτηση της ομορφιάς ακόμη και στις πιο σκληρές συνθήκες διαπερνούν τα έργα της, όπου αποτυπώνονται και οι δυσκολίες της ζωής. Στην πορεία της Αλκυόνης Παπαδάκη υπάρχουν μνήμες, ιστορίες, δημιουργία και αγάπη, μαζί με απώλειες που χαράχτηκαν βαθιά. Τα δύσκολα παιδικά χρόνια και οι μεγάλες οικογενειακές δοκιμασίες συνοδεύτηκαν από οδυνηρές στιγμές, ενώ η ποίηση, η λογοτεχνία και η ανθρώπινη επαφή παρέμειναν σταθερά στη ζωή της.

Η αγαπημένη συγγραφέας έχει πει πως δεν ασχολείται με το διαδίκτυο και πως εξακολουθεί να γράφει στο χέρι, με τον παραδοσιακό τρόπο. Από το Δημοτικό Γηροκομείο Χανίων, όπου φιλοξενείται σήμερα, μιλά ανοιχτά για το γιατί άφησε το σπίτι και την προηγούμενη ζωή της, για τον χαμό του συζύγου και του 42χρονου γιου της και για τον πόνο που δεν έχει σβήσει. Αναφέρεται, παράλληλα, στους ανθρώπους και στις μικρές στιγμές της καθημερινότητας που της δίνουν δύναμη.

Η Αλκυόνη Παπαδάκη φιλοξενείται στο Γηροκομείο Χανίων

Η κατάσταση της υγείας της Αλκυόνης Παπαδάκη σήμερα

Σε γενικές γραμμές είμαι καλά στην υγεία μου. Με δυσκολεύουν, ωστόσο, ορισμένα προβλήματα στα πόδια και στη μέση, που επηρεάζουν την καθημερινότητά μου. Προσπαθώ, παρ’ όλα αυτά, να είμαι δραστήρια και να κάνω όσο το δυνατόν περισσότερα.

Η καθημερινότητα της Αλκυόνης Παπαδάκη στο Γηροκομείο Χανίων

Δεν θέλω να απομακρύνομαι από τους ανθρώπους. Μου αρέσει να επικοινωνώ μαζί τους, να νοιάζομαι και να προσφέρω βοήθεια όπου μπορώ. Ακόμη και κάτι μικρό μετράει: μπορεί να αντιληφθώ πως κάποιος χρειάζεται στήριξη ή να ανάψω το φως για κάποιον που δεν τα καταφέρνει μόνος του. Έχω διαρκώς στον νου μου όσους βρίσκονται κοντά μου. Για μένα δεν είναι μόνο η διάθεση να προσφέρω, αλλά και η ανάγκη να ζω μέσα στην κοινωνία και να έχω ανθρώπινη επαφή. Δεν μπορώ να μένω μόνη.

Τα δύσκολα παιδικά χρόνια και οι οδυνηρές στιγμές άφησαν το αποτύπωμά τους στη ζωή της Αλκυόνης Παπαδάκη

Οι άνθρωποι που προσφέρουν δύναμη στην Αλκυόνη Παπαδάκη

Με αγγίζει πολύ όταν με επισκέπτονται άνθρωποι που δεν με ξέρουν από κοντά. Μαθαίνουν ότι βρίσκομαι εδώ και έρχονται για να με δουν. Με αγκαλιάζουν, με φιλούν και μου μιλούν με αγάπη. Αυτή η επαφή με τους ανθρώπους με στηρίζει και μου δίνει κουράγιο να συνεχίσω. Είναι πραγματικά σπουδαίο να ξέρεις πως κάποιοι σε έχουν στη σκέψη τους.

Αλκυόνη Παπαδάκη: Η μετάβαση από το σπίτι στο Γηροκομείο Χανίων

Για μένα πρόκειται για μια πολύ μεγάλη αλλαγή. Δεν έχω ακόμη καταλάβει ολοκληρωτικά πως ξεριζώθηκα και πως άφησα το σπίτι μου και τις συνήθειες μιας ζωής. Ο αποχωρισμός από όλα όσα ήταν ο κόσμος σου είναι δύσκολος. Παρ’ όλα αυτά, διάλεξα να έρθω εδώ επειδή χρειάζομαι περισσότερη φροντίδα, ασφάλεια και ανεξαρτησία. Είμαι ικανοποιημένη από τον τρόπο που μου φέρεται το προσωπικό και νιώθω ότι βρίσκομαι σε ένα μέρος όπου με προσέχουν.

Δεν υπήρχε συγγενής για να μείνετε μαζί του;

Έχω την αδελφή μου, όμως δεν θέλω να γίνομαι βάρος σε κανέναν. Θέλω να κρατήσω την ανεξαρτησία μου και να έχω τον δικό μου χώρο…

Δύο βιβλία της Αλκυόνης Παπαδάκη

Η σχέση της Αλκυόνης Παπαδάκη με την αδελφή της

Ναι, πάντοτε τα πηγαίναμε καλά. Η αδελφή μου είναι δικός μου άνθρωπος και μας ενώνει η αγάπη.

Οι οικονομικές δυσκολίες επηρέασαν την απόφασή σας;

Όταν πέθανε ο σύζυγός μου, είχαν μείνει αρκετές οικονομικές υποχρεώσεις και δάνεια. Υπήρχαν χρέη που είχε αφήσει εκείνος, κι έτσι αναγκαστήκαμε να πουλήσουμε το σπίτι μας. Η επιλογή μου να έρθω στο ίδρυμα, όμως, δεν έγινε μόνο για οικονομικούς λόγους. Δεν θέλω να εξαρτώμαι από άλλους.

Σκέφτεστε να φύγετε από το γηροκομείο και να αποκτήσετε ξανά δικό σας σπίτι;

Μα πού θα μπορούσα να πάω; Δεν έχω πλέον δικό μου σπίτι για να επιστρέψω. Θα ήταν δύσκολο να κάνω μια νέα αρχή και να στήσω πάλι ένα νοικοκυριό. Τουλάχιστον εδώ νιώθω ασφαλής. Δεν θέλω να μπω στην καθημερινότητα άλλων και να πιστεύω ότι τους γίνομαι βάρος. Ήθελα ανέκαθεν να είμαι ανεξάρτητη.

Ο ενάμισης χρόνος που έφερε την απώλεια του συζύγου και του γιου σας πώς σας επηρέασε;

Δεν υπάρχουν εύκολα λόγια για να περιγράψουν μια τέτοια εμπειρία. Και τους δύο τούς έχασα μέσα σε ενάμιση χρόνο. Ο θάνατος του παιδιού μου είναι μια πληγή που δεν έχει κλείσει. Είναι αφόρητα δύσκολο και ακόμη δεν έχω καταφέρει να συνειδητοποιήσω όλα όσα έγιναν. Ο πόνος, όμως, δεν αφορά μόνο εμένα· υποφέρει και η υπόλοιπη οικογένεια. Κι εκείνοι είναι βαθιά πληγωμένοι.

Τι σημαίνει για εσάς η απώλεια του γιου σας;

Το παιδί μου έπινε το τελευταίο διάστημα και πέθανε τελικά από κίρρωση του ήπατος. Ήταν μόλις 42 ετών. Είναι πολύ δύσκολο να αντέξει κανείς έναν τέτοιο χαμό. Πριν από αυτό είχαν προηγηθεί αρκετές νοσηλείες και περάσαμε στιγμές μεγάλης δοκιμασίας. Την ημέρα που συνέβη, είχα μόλις βγει από το νοσοκομείο και εξακολουθούσα να ελπίζω ότι το πρόβλημα της υγείας του θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί. Δυστυχώς, η καρδιά του δεν άντεξε. Στις 10 το βράδυ δέχτηκα τηλεφώνημα με την είδηση ότι είχε πεθάνει. Φαντάζεστε τι έζησα εκείνη τη στιγμή…

Υπήρξε ποτέ η σκέψη να κάνετε και δεύτερο παιδί;

Όχι, δεν ήταν κάτι που επιθυμούσα. Το παιδί μου ήταν αρκετό για μένα. Σε εκείνον είχα αφιερώσει όλη μου την αγάπη και τη φροντίδα. Όποιος έχει μεγαλώσει χωρίς αγάπη και τρυφερότητα καταλαβαίνει την αξία τους. Ήθελα ο γιος μου να μεγαλώσει με αγάπη και να νιώθει ότι έχει έναν άνθρωπο στο πλευρό του, πως δεν βρίσκεται μόνος.

Πώς προέκυψε αυτή η απόφαση μετά την επίσκεψή σας στα βρεφοκομεία;

Ήμουν ακόμη νέα δημοσιογράφος όταν γεννήθηκε μέσα μου αυτή η απόφαση, ύστερα από ένα ρεπορτάζ που με οδήγησε σε βρεφοκομεία. Εκεί είδα μωρά χωρίς την αγκαλιά μιας οικογένειας και η εικόνα τους με συγκλόνισε. Κατάλαβα πόσο χρειάζονταν αγάπη, φροντίδα και ένα σπίτι. Δεν ήθελα να φέρω στον κόσμο άλλο ένα παιδί, τη στιγμή που υπήρχαν ήδη παιδιά σε αναμονή για μια οικογένεια. Όταν λοιπόν έφτασε η κατάλληλη στιγμή, υιοθέτησα τον γιο μου. Ήταν επιλογή που πήρα με την καρδιά μου.

Με ποιον τρόπο βρήκατε τη δύναμη να συνεχίσετε μετά από τόσο βαριές απώλειες;

Ο αγώνας που έδωσα ήταν τεράστιος και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Πάλεψα πολύ. Συχνά έρχεται στον νου μου η γιαγιά μου, η Ανδρομάχη: είχε χάσει δύο παιδιά, το ένα στον πόλεμο και το άλλο στον αντάρτικο αγώνα. Έλεγε πως όσοι έχουμε την τύχη να είμαστε ζωντανοί πρέπει να τιμούμε το δώρο της ζωής.

Τι εικόνες κρατάτε από τα δύσκολα παιδικά σας χρόνια;

Από μικρή η ζωή μου με έφερε αντιμέτωπη με πολύ δύσκολες συνθήκες. Ο πατέρας μου είχε γίνει ήρωας στην Αλβανία, αλλά επικηρύχθηκε εξαιτίας του θείου μου, που ήταν αντάρτης, και τελικά αποκεφαλίστηκε. Μια μέρα ένα φορτηγό ήρθε και πήρε τους γονείς μου, τη γιαγιά μου και τον παππού μου. Τους συνέλαβαν και τους έβαλαν στη φυλακή. Εκεί η μητέρα μου υπέστη νευρικό κλονισμό και δεν κατάφερε ποτέ να συνέλθει. Όσα συνέβησαν σημάδεψαν βαθιά τόσο την οικογένειά μας όσο κι εμένα. Ήμουν πολύ μικρή και ένιωθα μόνο πόνο, μαζί με την ανάγκη να απομακρυνθώ από εκείνο το περιβάλλον. Ακόμη κι αν αγαπάς τον τόπο όπου μεγάλωσες, τέτοιες εμπειρίες κάνουν τις αναμνήσεις να πονάνε πάντα. Αργότερα βρέθηκα στα Χανιά, στη Γαλλική Σχολή. Η ζωή μου είχε πολλές αλλαγές και μετακινήσεις, σαν να προσπαθούσα διαρκώς να ξεφύγω από όσα είχα ζήσει. Μου έλειπε η αγκαλιά της μάνας!

Ποιο ήταν το πρώτο κείμενο που γράψατε;

Μόλις πέντε ετών ήμουν. Μέσα στο σπίτι ήθελα να αλλάξει η ατμόσφαιρα, όπου δεν υπήρχε χαρά, παρά μόνο πολύς πόνος και ένα βαρύ κλίμα που δεν μπορούσα να αντέξω ως παιδί. Τότε έγραψα το πρώτο μου γράμμα στον Θεό και του ζήτησα να αλλάξει όσα ζούσαμε. Να πάρει τον πόνο μου.

Σκέφτεστε να επιστρέψετε στη δημιουργία;

Σκέφτομαι το ενδεχόμενο, αλλά ακόμη δεν είμαι σε θέση να συγκεντρωθώ όπως θα ήθελα. Η συγγραφή απαιτεί ηρεμία, καθαρό μυαλό και εσωτερική ισορροπία. Αυτή την περίοδο προσπαθώ να ξαναβρώ τον εαυτό μου και να προσαρμοστώ στις αλλαγές που έχουν γίνει στη ζωή μου. Παράλληλα, αντιμετωπίζω ένα πρόβλημα με την όρασή μου. Χρειάζεται να υποβληθώ σε δύσκολο χειρουργείο, το οποίο προσπαθούμε να αποφύγουμε με θεραπείες. Θα ήθελα πολύ κάποια στιγμή να επιστρέψω στα βιβλία και στη δημιουργία.

Έχετε αναφέρει πως ζήσατε όλα όσα επιθυμούσατε στη ζωή σας. Νιώθετε πράγματι πλήρης, παρά τις δυσκολίες που αντιμετωπίσατε;

Ναι, γιατί προσπάθησα να ζήσω τη ζωή μου όπως την ήθελα. Η διαδρομή μου είχε όμορφες αλλά και δύσκολες στιγμές, γνώρισα ανθρώπους, αγάπησα, ερωτεύτηκα και αγωνίστηκα για όσα πίστευα. Πολλοί φτάνουν σε μια ηλικία και καταλαβαίνουν ότι άφησαν πίσω τους ανεκπλήρωτα όνειρα και επιθυμίες. Εγώ δεν νιώθω πως υπάρχουν τέτοια κενά στην ψυχή μου.

Παρά τις δοκιμασίες που έχετε περάσει, συνεχίζετε να βλέπετε τη ζωή με αισιοδοξία. Τι μήνυμα θα θέλατε να στείλετε σε όσους περνούν δύσκολες στιγμές;

Να συνεχίσουν να ζουν και να αναζητούν κάθε μέρα κάτι μικρό που τους προσφέρει χαρά. Να πλησιάζουν τους ανθρώπους, να επικοινωνούν, να αγαπούν και να μην απομονώνονται. Η ζωή φέρνει δυσκολίες και απώλειες, αλλά και στιγμές που πιστεύεις πως δεν θα μπορέσεις να αντέξεις. Όσο, όμως, είμαστε εδώ, πρέπει να προσπαθούμε να κάνουμε τη ζωή μας πιο όμορφη.