Ναυτία κίνησης: Γιατί εμφανίζεται ζάλη στο πίσω κάθισμα του αυτοκινήτου

Η ναυτία κίνησης εκδηλώνεται με ζάλη, ναυτία, πονοκέφαλο και κρύο ιδρώτα, όταν ο εγκέφαλος λαμβάνει διαφορετικά μηνύματα από τα μάτια, το εσωτερικό αυτί και το σώμα την ώρα της μετακίνησης. Παρατηρείται συχνότερα στα παιδιά και σε όσους έχουν ιστορικό ημικρανιών ή προβλήματα στο εσωτερικό αυτί. Μπορεί να προκύψει σε αυτοκίνητο, πλοίο ή αεροπλάνο, αλλά και με βιντεοπαιχνίδια ή την εικονική πραγματικότητα. Συνήθως δεν εγκυμονεί κίνδυνο, ενώ η σωστή θέση στο όχημα, ο καθαρός αέρας, το βλέμμα στον ορίζοντα και ένα ελαφρύ γεύμα πριν από το ταξίδι μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη και την ανακούφιση.

Πιο αναλυτικά

Έχετε αισθανθεί ζαλάδα ή ναυτία σε μια ταξιδιωτική διαδρομή, επειδή καθόσασταν στο πίσω κάθισμα του αυτοκινήτου, ακόμη κι αν ήταν κοντινή; Αυτό το δυσάρεστο αίσθημα, που μπορεί να εμφανιστεί όταν είστε επιβάτης σε αυτοκίνητο, ονομάζεται ναυτία κίνησης. Πρόκειται για συνηθισμένη αντίδραση κατά τη μετακίνηση με κάποιο όχημα, καθώς το σώμα παραμένει σχεδόν ακίνητο ενώ κινείστε.

Η ναυτία κίνησης μπορεί να συνοδεύεται από πονοκέφαλο, κρύο ιδρώτα και αναγούλα. Υπάρχουν, ωστόσο, τρόποι τόσο για να περιορίσετε την πιθανότητα εμφάνισής της όσο και για να απαλύνετε τα συμπτώματα.

Τι συμβαίνει όταν έχουμε ναυτία κίνησης;

Η κίνηση μπορεί να προκαλέσει αυτή την κατάσταση όταν τα μηνύματα που στέλνουν τα μάτια, το εσωτερικό αυτί και το σώμα στον εγκέφαλο δεν συμφωνούν μεταξύ τους. Αυτό μπορεί να συμβεί όταν το σώμα δεν κινείται, ενώ εσείς μεταφέρεστε με όχημα, όπως μέσα σε αυτοκίνητο ή πάνω στο κατάστρωμα πλοίου, αναφέρει η Cleveland Clinic στην έρευνά της.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗΚαζανάκι με ανοιχτό καπάκι: Πόση διαφορά κάνει αν το κλείσεις;

Κάποιοι παρουσιάζουν συμπτώματα ναυτίας κίνησης παίζοντας βιντεοπαιχνίδια ή χρησιμοποιώντας παιχνίδια εικονικής πραγματικότητας, μια κατάσταση γνωστή ως virtual motion sickness ή VMS. Πονοκέφαλος, εφίδρωση με κρύο ιδρώτα και ναυτία είναι ανάμεσα στα πιθανά συμπτώματα. Υπάρχουν ευτυχώς μέθοδοι πρόληψης, καθώς και τρόποι για να ανακουφιστείτε.

Συμπτώματα της ναυτίας κίνησης και πιθανά αίτια

Μεταξύ των κοινών εκδηλώσεων της ναυτίας κίνησης είναι η ναυτία και ο έμετος, η κόπωση, η αυξημένη παραγωγή σάλιου, η εφίδρωση και η γρήγορη αναπνοή. Η μετακίνηση με πλοίο ή όχημα μπορεί να φέρει, για παράδειγμα, ναυτία, εμετό, κούραση και γρήγορες αναπνοές. Τα σημάδια της ναυτίας κίνησης ενδέχεται να έρθουν ένα ένα ή ταυτόχρονα. Τα πιο συνηθισμένα είναι:

Ζαλάδα.
Κόπωση.
Πονοκέφαλος.
Ευερεθιστότητα.
Έμετος και ναυτία.
Γρήγορη αναπνοή ή ανάγκη για βαθιές ανάσες.
Αυξημένη σιελόρροια.
Εφίδρωση, με χαρακτηριστικό τον κρύο ιδρώτα.

Οι αιτίες που οδηγούν στη ναυτία κίνησης

Όταν ο εγκέφαλος δέχεται αντιφατικές πληροφορίες για την κίνηση από τα μάτια, το εσωτερικό αυτί, τους μύες και τις αρθρώσεις, μπορεί να εμφανιστεί ναυτία κίνησης.

Ας πάρουμε ως παράδειγμα μια διαδρομή με όχημα. Καθώς βλέπετε πινακίδες, δέντρα και άλλα σταθερά αντικείμενα να περνούν μπροστά από τα μάτια σας και να φεύγουν από το οπτικό πεδίο, τα μάτια αντιλαμβάνονται ότι κινείστε και ενημερώνουν ανάλογα τον εγκέφαλο.

Αντίθετα, το εσωτερικό αυτί και οι νευρικές απολήξεις στους μύες και τις αρθρώσεις διαπιστώνουν πως κάθεστε ακίνητοι και μεταφέρουν αυτή την πληροφορία στον εγκέφαλο. Εκείνος δυσκολεύεται να συνδυάσει τα αντικρουόμενα σήματα, με αποτέλεσμα να μπορεί να εμφανιστούν ναυτία ή εφίδρωση.

Δραστηριότητες και μετακινήσεις που προκαλούν ναυτία κίνησης

Η ναυτία μπορεί να ξεκινήσει όποτε οι αισθήσεις στέλνουν στον εγκέφαλο μπερδεμένα μηνύματα. Αυτό μπορεί να συμβεί με: Παιχνίδια σε λούνα παρκ. Βιντεοπαιχνίδια ή παιχνίδια εικονικής πραγματικότητας που καθηλώνουν. Μετακινήσεις με αυτοκίνητο, αεροπλάνο ή πλοίο.

Ποιοι διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο;

Τα παιδιά από 2 έως 12 ετών είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν ναυτία κίνησης απ’ ό,τι οι ενήλικες. Στους υπόλοιπους παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνονται:

Ιστορικό ναυτίας κίνησης στην οικογένεια.
Παθήσεις στο εσωτερικό αυτί, όπως ο καλοήθης παροξυσμικός ίλιγγος θέσης (BPPV).
Έμμηνος ρύση.
Ημικρανίες.
Νόσος του Πάρκινσον.
Εγκυμοσύνη.
Ποιες επιπλοκές μπορεί να υπάρξουν;

Στις περισσότερες περιπτώσεις η ναυτία κίνησης δεν οδηγεί σε σοβαρά προβλήματα υγείας. Μερικοί άνθρωποι, παρ’ όλα αυτά, εξακολουθούν να έχουν ναυτία και εμετούς ακόμη κι όταν έχουν αποβιβαστεί από το όχημα ή έχει σταματήσει η δραστηριότητα που τους προκαλούσε την αίσθηση της κίνησης. Ο υπερβολικός έμετος μπορεί να προκαλέσει αφυδάτωση και υπόταση, δηλαδή χαμηλή αρτηριακή πίεση.

Με ποιον τρόπο διαγιγνώσκεται η ναυτία κίνησης;

Δεν υπάρχουν ειδικές εξετάσεις που να επιβεβαιώνουν τη ναυτία κίνησης. Ο γιατρός θα σας ρωτήσει πότε άρχισαν τα συμπτώματα και ποια είναι, ενώ μπορεί να εξετάσει κλινικά και τα αυτιά σας.

Τρόποι αντιμετώπισης και θεραπείας

Αν και δεν είναι πάντα εφικτό να απαλλαγείτε πλήρως από τα συμπτώματα, μπορείτε να δοκιμάσετε ορισμένες πρακτικές για να νιώσετε καλύτερα. Αναζητήστε καθαρό αέρα: Σε αυτοκίνητο, ανοίξτε το παράθυρο· στο αεροπλάνο, ρυθμίστε τους αεραγωγούς ώστε να κατευθύνουν δροσερό αέρα προς εσάς.

Στρέψτε το βλέμμα σας: Αν ασχολείστε με βιβλίο, κινητό ή tablet, σταματήστε και εστιάστε σε μακρινά σημεία ή στον ορίζοντα. Γείρετε προς τα πίσω: Εφόσον είναι δυνατό, ανακλίνετε το κάθισμα και κλείστε τα μάτια. Πιείτε κάτι: Λίγες γουλιές από τσάι τζίντζερ ή ginger ale ενδέχεται να ηρεμήσουν το στομάχι. Δοκιμάστε κάτι γλυκό: Μια καραμέλα μέντας ή τζίντζερ μπορεί να σας προσφέρει ανακούφιση.

Μπορείτε επίσης να εξετάσετε τη χρήση ειδικών γυαλιών ή βραχιολιών κατά της ναυτίας κίνησης: δεν έχουν δημοσιευτεί ιατρικές μελέτες που να τεκμηριώνουν την αποτελεσματικότητά τους, αν και κάποιοι αναφέρουν πως τους βοηθούν. Σταματήστε για λίγο: Αν παίζετε βιντεοπαιχνίδια ή παιχνίδια εικονικής πραγματικότητας, διακόψτε όταν νιώσετε ναυτία ή άλλα συμπτώματα VMS.

Για τους περισσότερους ανθρώπους, τα ενοχλήματα συνήθως περνούν όταν αποβιβαστούν από αεροπλάνο ή πλοίο, ή μόλις βγουν από το αυτοκίνητο.

Πώς μπορώ να προλάβω τη ναυτία κίνησης;

Δεν είναι βέβαιο ότι θα την αποφύγετε τελείως, αλλά ο έγκαιρος προγραμματισμός μπορεί να περιορίσει αισθητά τον κίνδυνο έντονων συμπτωμάτων. Μια επιλογή είναι να καθίσετε σε σημείο από όπου θα βλέπετε προς την κατεύθυνση της κίνησης όσο ταξιδεύετε. Η θέση μπορεί να παίξει ρόλο σε κάθε μέσο μεταφοράς. Δείτε ορισμένες θέσεις που προτείνονται:

Πλοίο: Προτιμήστε το επάνω κατάστρωμα, στο κεντρικό τμήμα.
Λεωφορείο: Καθίστε κοντά σε παράθυρο.
Αυτοκίνητο: Επιλέξτε τη θέση του συνοδηγού.
Κρουαζιερόπλοιο: Αναζητήστε καμπίνα στην πλώρη ή στο μέσο του πλοίου. Αν υπάρχει δυνατότητα, διαλέξτε χαμηλότερο επίπεδο, κοντά στην επιφάνεια της θάλασσας.
Αεροπλάνο: Κλείστε θέση κοντά στα φτερά.
Τρένο: Επιλέξτε θέση στο παράθυρο, στραμμένη προς την κατεύθυνση που κινείται το τρένο.
Ποια φάρμακα μπορούν να προλάβουν τη ναυτία κίνησης;

Μπορεί να βοηθήσει ένα ταξίδι με άδειο στομάχι;

Μάλλον όχι: η ναυτία μπορεί να εμφανιστεί ακόμη κι αν το στομάχι σας είναι σχεδόν άδειο. Πριν από την αναχώρηση, ενδέχεται να βοηθήσουν τα εξής: να πίνετε αρκετό νερό και να φάτε ένα ελαφρύ γεύμα με λίγα λιπαρά και ήπιες, αμυλούχες τροφές. Αποφύγετε το κάπνισμα και τα αλκοολούχα ποτά, καθώς μπορεί να ερεθίσουν το στομάχι. Η ναυτία κίνησης δεν είναι σοβαρή ιατρική πάθηση. Παρ’ όλα αυτά, επικοινωνήστε με γιατρό αν παρουσιάζετε χρόνια και επίμονη ναυτία ή εμετούς, συμπτώματα χωρίς να κάνετε κάποια δραστηριότητα που περιλαμβάνει κίνηση ή σημάδια αφυδάτωσης.

Η Cleveland Clinic σημειώνει ότι η ναυτία κίνησης μπορεί να μετατρέψει ένα ταξίδι σε δυσάρεστη εμπειρία και να σας εμποδίσει να απολαύσετε ένα βιντεοπαιχνίδι ή μια καθηλωτική εμπειρία εικονικής πραγματικότητας. Υπάρχουν, ευτυχώς, τρόποι τόσο για την πρόληψή της όσο και για την ανακούφιση των συμπτωμάτων.

Αν η ναυτία κίνησης σάς ταλαιπωρεί συχνά, συζητήστε με τον γιατρό σας πώς μπορείτε να την προλάβετε και τι να κάνετε αν παρουσιαστούν συμπτώματα.