Κάπνισμα: Η έκθεση του ΠΟΥ για την υπογονιμότητα σε γυναίκες και άνδρες

Νέα έκθεση του ΠΟΥ συνδέει το κάπνισμα με σημαντική μείωση της γονιμότητας σε γυναίκες και άνδρες. Η χρήση καπνού αυξάνει τον κίνδυνο υπογονιμότητας, προκαλεί βλάβες στο σπέρμα και στη σεξουαλική λειτουργία και μειώνει την αποτελεσματικότητα της εξωσωματικής γονιμοποίησης. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι καπνίστριες έχουν 40% υψηλότερη πιθανότητα υπογονιμότητας, ενώ αυξημένος παραμένει ο κίνδυνος και για τις πρώην καπνίστριες. Ο ΠΟΥ τονίζει ακόμη ότι η παθητική έκθεση στον καπνό και κάποια νεότερα προϊόντα νικοτίνης ενδέχεται να βλάψουν την αναπαραγωγική υγεία.

Πιο αναλυτικά

Σύμφωνα με νέα έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), η χρήση καπνού περιορίζει τις πιθανότητες των ζευγαριών να αποκτήσουν παιδιά. Τα δεδομένα τη συνδέουν με υπογονιμότητα στις γυναίκες, ενώ στους άνδρες καταγράφονται επιπτώσεις στο σπέρμα και στη σεξουαλική λειτουργία. Παράλληλα, το κάπνισμα μπορεί να μειώσει την αποτελεσματικότητα ορισμένων θεραπειών ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.

Οι συνέπειες του καπνίσματος στην αναπαραγωγική ικανότητα, επισημαίνει η έκθεση του ΠΟΥ, δεν περιορίζονται σε όσες γυναίκες και όσους άνδρες καπνίζουν. Επηρεάζονται επίσης οι παθητικοί καπνιστές και οι παθητικές καπνίστριες, δηλαδή όσοι αναπνέουν χωρίς τη θέλησή τους τον καπνό άλλων.

Κάπνισμα και υπογονιμότητα: 40% μεγαλύτερος κίνδυνος για τις γυναίκες

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗΚαθαρισμός φρούτων και λαχανικών: σαπούνι στα χέρια, όχι στο μήλο

Σε παγκόσμιο επίπεδο, ένα στα έξι άτομα αναπαραγωγικής ηλικίας θα αντιμετωπίσει υπογονιμότητα κάποια στιγμή στη ζωή του. Ως υπογονιμότητα ορίζεται ιατρικά η αδυναμία σύλληψης έπειτα από 12 μήνες σεξουαλικών επαφών χωρίς προφύλαξη. Αναλύοντας μελέτες μετα-ανάλυσης που δημοσιεύτηκαν από το 2000 έως το 2026, η έκθεση του ΠΟΥ καταλήγει ότι οι γυναίκες που καπνίζουν έχουν 40% μεγαλύτερο κίνδυνο υπογονιμότητας από όσες δεν κάπνισαν ποτέ.

Πρώην καπνίστριες: 25% υψηλότερος κίνδυνος υπογονιμότητας

Αυξημένος κατά 25% είναι και ο κίνδυνος υπογονιμότητας για τις γυναίκες που έχουν διακόψει το κάπνισμα, σε σύγκριση με εκείνες που εξακολουθούν να καπνίζουν. Το συγκεκριμένο εύρημα υπογραμμίζει ότι η διακοπή του καπνίσματος σε οποιαδήποτε ηλικία έχει σημαντική θετική επίδραση και στην αναπαραγωγική υγεία.

Το κάπνισμα συνδέεται με αναπαραγωγικά προβλήματα στους άνδρες

Η υπογονιμότητα δεν αφορά μόνο τις γυναίκες, σύμφωνα με τον ΠΟΥ. Η αντίληψη αυτή, που έχει χαρακτηριστεί «αστικός μύθος», έχει καταρριφθεί, καθώς είναι γνωστό ότι τα δύο φύλα ευθύνονται εξίσου για την υπογονιμότητα των ζευγαριών. Η έκθεση εξετάζει 44 μελέτες μετα-ανάλυσης, στις οποίες συμμετείχαν περισσότεροι από 60.000 άνδρες. Τα ευρήματα δείχνουν ότι το κάπνισμα προκαλεί αναπαραγωγικές δυσλειτουργίες στους άνδρες και ανωμαλίες στο σπέρμα.

Στους άνδρες που καπνίζουν καταγράφεται αυξημένος κίνδυνος στυτικής δυσλειτουργίας και πρόωρης εκσπερμάτισης, καθώς και άλλων αναπαραγωγικών διαταραχών. Σε αυτές περιλαμβάνονται η αζωοσπερμία, δηλαδή η πλήρης απουσία σπερματοζωαρίων κατά την εκσπερμάτιση, η ολιγοσπερμία, με μειωμένο αριθμό σπερματοζωαρίων, και η τερατοσπερμία, όπου αυξάνεται το ποσοστό των σπερματοζωαρίων με μη φυσιολογικό σχήμα. Αναφέρονται επίσης η ασθενωσπερμία, δηλαδή η μειωμένη κινητικότητά τους, η υποσπερμία, με όγκο υγρού κάτω από 1.5 ml, και η ασπερμία, δηλαδή η πλήρης απουσία εκσπερματιζόμενου υγρού.

Εξωσωματική γονιμοποίηση: μειωμένη αποτελεσματικότητα λόγω καπνίσματος

Ο ΠΟΥ αναφέρεται επίσης σε 21 μελέτες μετα-ανάλυσης, σύμφωνα με τις οποίες το κάπνισμα και η χρήση ναργιλέ περιορίζουν περίπου στο μισό την αποτελεσματικότητα της εξωσωματικής γονιμοποίησης. Ο κίνδυνος υπογονιμότητας αφορά και όσους εκτίθενται τακτικά στον καπνό άλλων, δηλαδή τους παθητικούς καπνιστές και τις παθητικές καπνίστριες.

Νεότερα προϊόντα καπνού και νικοτίνης: τι γνωρίζουμε

Ο ΠΟΥ συγκεντρώνει παράλληλα στοιχεία για τα νεότερα εναλλακτικά προϊόντα καπνού και τις επιπτώσεις τους στην αναπαραγωγική υγεία, ώστε να διαμορφώσει τεκμηριωμένα συμπεράσματα. Προς το παρόν, τα ισχυρότερα δεδομένα αφορούν τα συμβατικά τσιγάρα. Ωστόσο, ο Οργανισμός προειδοποιεί πως και τα εναλλακτικά προϊόντα καπνού και νικοτίνης μπορεί να απειλήσουν τη γονιμότητα γυναικών και ανδρών, γι’ αυτό και χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.

Για τον λόγο αυτό, ο ΠΟΥ προτρέπει τις γυναίκες και τα ζευγάρια που σχεδιάζουν εγκυμοσύνη να ζητούν από επαγγελματίες υγείας ενημέρωση σχετικά με τις βλαβερές συνέπειες των καπνικών προϊόντων. Παράλληλα, συνιστά να απαγορεύεται το κάπνισμα σε όλους τους κλειστούς χώρους.

Πηγή: reader.gr