Αυξημένη χοληστερόλη: Πότε είναι κληρονομική και τι ισχύει για την οικογενή υπερχοληστερολαιμία

Η αυξημένη χοληστερόλη μπορεί να έχει κληρονομική αιτία, κυρίως όταν πρόκειται για οικογενή υπερχοληστερολαιμία (FH), μια γενετική πάθηση. Η διάγνωση εγκαίρως έχει καθοριστική σημασία για την αποφυγή σοβαρών επιπλοκών, γι’ αυτό συνιστάται να ελέγχονται τα παιδιά όταν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό.

Παρότι η διατροφή και η άσκηση δεν αλλάζουν τα γενετικά καθορισμένα επίπεδα της LDL χοληστερίνης, συμβάλλουν στον περιορισμό του καρδιαγγειακού κινδύνου. Οι ειδικοί επισημαίνουν επίσης την ανάγκη τακτικής παρακολούθησης και, ενδεχομένως, φαρμακευτικής θεραπείας.

Η διάγνωση της FH είναι θετική εξέλιξη, αφού δίνει τη δυνατότητα να προληφθούν σοβαρά προβλήματα υγείας.

Διαβάστε παρακάτω

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η γλυκόζη βρίσκεται πάνω από τα 200 mg/dL, ενώ το ιδανικό της επίπεδο διαμορφώνεται περίπου στα 150 mg/dL. Όταν η υψηλή χοληστερίνη συνδέεται με τον τρόπο ζωής, οι συνήθειες μπορούν να αλλάξουν και να επιφέρουν βελτίωση.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗΚαθαρισμός φρούτων και λαχανικών: σαπούνι στα χέρια, όχι στο μήλο

Στην οικογενή υπερχοληστερολαιμία (FH), αντίθετα, πρόκειται για γενετική αιτία: όπως εξηγεί ο Ashish Sarraju, προληπτικός καρδιολόγος στην Cleveland Clinic, η μετάλλαξη μπορεί να υπάρχει στον έναν ή και στους δύο γονείς. Η έγκαιρη αναγνώριση της πάθησης είναι καθοριστική για την πρόληψη σοβαρών επιπλοκών.

Παιδίατροι συστήνουν, σύμφωνα με ορισμένες οδηγίες, να γίνεται έλεγχος χοληστερίνης σε παιδιά 9–11 ετών, όταν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό FH στους γονείς. Όπως σημειώνει ο Sarraju, σε ορισμένες περιπτώσεις ο έλεγχος μπορεί να πραγματοποιηθεί και σε μικρότερη ηλικία.

Για τους ενήλικες, ο Sarraju τονίζει: «δεν υπάρχει ηλικία που να θεωρείται πολύ νωρίς για να ελεγχθεί κάποιος». Όσοι έχουν στην οικογένεια περιστατικά υψηλής χοληστερίνης, εμφράγματος ή εγκεφαλικού και δεν έχουν εξεταστεί στο παρελθόν, χρειάζεται να κάνουν έλεγχο άμεσα.

Πολλοί άνθρωποι με FH παρουσιάζουν επίσης αυξημένη λιποπρωτεΐνη(α), ένα ακόμη σωματίδιο που μεταφέρει χοληστερίνη και συνδέεται με καρδιαγγειακή νόσο. Ο Sarraju εξηγεί ότι και αυτή η παράμετρος είναι κυρίως γενετική. Μελέτες καταδεικνύουν πως τα υψηλά επίπεδα λιποπρωτεΐνης(α) ενισχύουν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο σε όσους έχουν FH.

Πώς αντιμετωπίζεται η κληρονομική υψηλή χοληστερίνη

Σε περίπτωση διάγνωσης FH, οι ειδικοί συμβουλεύουν να δοθεί προσοχή στη διατροφή και στη σωματική δραστηριότητα, σύμφωνα με νέο δημοσίευμα του National Geographic που φιλοξενεί τις απόψεις τους. Οι αλλαγές αυτές δεν μειώνουν την LDL χοληστερίνη, αφού τα επίπεδά της καθορίζονται γενετικά, μπορούν όμως να περιορίσουν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο έως και 80%.

Η Αμερικανική Ένωση Καρδιολόγων (AHA) προτείνει φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης, πουλερικά, ψάρια και ξηρούς καρπούς, ενώ συστήνει λιγότερο αλάτι και ζάχαρη, καθώς και περιορισμό του κόκκινου και των επεξεργασμένων κρεάτων. Απαραίτητη θεωρείται επίσης η μέτρια αερόβια άσκηση για τουλάχιστον 150 λεπτά την εβδομάδα, όπως το περπάτημα, το τρέξιμο, η ποδηλασία, το κολύμπι ή ακόμη και οι εργασίες στον κήπο. Το κάπνισμα χρειάζεται να αποφεύγεται αυστηρά.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η χοληστερίνη πρέπει να ελέγχεται τακτικά, κάθε ένα ή δύο χρόνια. Ενδέχεται επίσης να χρειαστεί φαρμακευτική αγωγή με στατίνες, ανάλογα με το ατομικό ιστορικό και το επίπεδο κινδύνου.

Η διάγνωση FH μπορεί τελικά να εκληφθεί ως θετική είδηση, καθώς σημαίνει ότι υπάρχει δυνατότητα να προληφθούν σοβαρά προβλήματα. «Στις περισσότερες περιπτώσεις, θεωρώ ότι η υψηλή χοληστερίνη είναι αντιμετωπίσιμη και μια μάχη που μπορούμε να κερδίσουμε», αναφέρει καταλήγοντας ο Sarraju.

Πληροφορίες από το National Geographic