22 από τις πιο ασυνήθιστες φοβίες που μπορεί να έχεις χωρίς να το γνωρίζεις

Το άρθρο συγκεντρώνει 22 ασυνήθιστες φοβίες που ενδέχεται να επηρεάζουν κάποιον χωρίς να το αντιλαμβάνεται: από τον φόβο για το μπάνιο, τους καθρέφτες, τα μαλλιά, τα μπαλόνια και τα λαχανικά έως πιο γνωστές φοβίες, όπως η γλωσσοφοβία και η νομοφοβία. Παρουσιάζει σύντομα τη σημασία τους και αναφέρει πως συχνά σχετίζονται με τραυματικές εμπειρίες, άγχος ή κοινωνικές φοβίες, αναδεικνύοντας την παράξενη και πολυδιάστατη φύση τους.

Πιο αναλυτικά

Αρκετοί από εμάς αισθανόμαστε άβολα με συγκεκριμένα ζώα, καταστάσεις ή αντικείμενα.

Ίσως μας απωθούν οι αράχνες ή τα ασανσέρ, χωρίς όμως να αδυνατούμε να τα ανεχτούμε. Και μπορεί να απεχθανόμαστε την ομιλία μπροστά σε κοινό, αλλά να την κάνουμε όταν είναι απαραίτητο.

Για ορισμένους, όμως, ο φόβος που προκαλεί ένα συγκεκριμένο αντικείμενο ή μια κατάσταση είναι τόσο έντονος, ώστε προσπαθούν με κάθε τρόπο να το αποφεύγουν και τελικά υποφέρουν.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗΚαζανάκι με ανοιχτό καπάκι: Πόση διαφορά κάνει αν το κλείσεις;

Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι έχει αρχίσει να τους ταλαιπωρεί μια συγκεκριμένη φοβία.

Η αραχνοφοβία, δηλαδή ο φόβος για τις αράχνες, η ανελκυστηροφοβία ή κλειστοφοβία που αφορά τα ασανσέρ, και η γλωσσοφοβία, ο φόβος της δημόσιας ομιλίας, είναι αρκετά γνωστές. Λιγότεροι, ωστόσο, γνωρίζουν πως μπορεί κάποιος να υποφέρει από πραγματικά ασυνήθιστες φοβίες.

Ακολουθούν 22 φοβίες, για την ύπαρξη των οποίων πιθανότατα δεν γνωρίζατε:

1. Ablutophobia (Απλυτοφοβία): Φόβος για το μπάνιο ή το πλύσιμο. Σε μικρά παιδιά, η συγκεκριμένη φοβία μπορεί να εμφανιστεί για λίγες εβδομάδες ή μήνες, ως μέρος της ανάπτυξής τους, παρότι δεν είναι συνηθισμένη στους ενήλικες. Όταν αφορά ενήλικες, ενδέχεται να συνδέεται με ένα πρώιμο τραύμα σχετικό με το νερό και να δημιουργεί κοινωνικές δυσκολίες εξαιτίας ζητημάτων υγιεινής.
2. Eisoptrophobia (Καθρεπτοφοβία): Φόβος για τους καθρέφτες. Οι δεισιδαιμονίες που σχετίζονται με τους καθρέφτες, οι δυσκολίες με την εικόνα του εαυτού ή σκηνές από ταινίες τρόμου, όπως το Candyman ή το “redrum”, μπορεί να βρίσκονται πίσω από αυτή τη φοβία.
3. Chaetophobia (Χαιτοφοβία): Φόβος για τα μαλλιά ή τις τρίχες. Συχνά τα άτομα που αντιμετωπίζουν αυτή τη φοβία νιώθουν φόβο για τα μαλλιά άλλων ανθρώπων, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις φοβούνται ακόμη και τις τρίχες ζώων. Μπορεί να αποφεύγουν όσους έχουν πυκνά, σγουρά μαλλιά ή να ανησυχούν για τρίχες που έχουν πέσει και βρίσκονται διάσπαρτες. Κάποιοι θεωρούν ότι τα μαλλιά είναι βρώμικα και πως η επαφή μαζί τους μπορεί να τους προκαλέσει ασθένεια. Σε άλλους, η φοβία εμφανίζεται έπειτα από προβλήματα στο τριχωτό της κεφαλής ή τριχόπτωση.
4. Linonophobia (Λινοφοβία): Φόβος για τον σπάγγο ή το σχοινί. Μια πιθανή αιτία είναι η εμπειρία του να έχει δεθεί κάποιος χωρίς τη θέλησή του. Για όσους έχουν τη φοβία, ο ακραίος φόβος μπορεί να αφορά νήματα, σχοινιά, κορδόνια παπουτσιών και άλλα παρόμοια υλικά.
5. Hippopotomonstrosesquippedaliophobia (Ιπποποτομονστροσεσκιπηδαλιοφοβία): Φόβος για τις μεγάλες λέξεις. Ο άνθρωπος που επινόησε τον όρο φαίνεται πως είχε «περίεργο» χιούμορ. Η φοβία είναι γνωστή και ως sesquipedalophobia και μπορεί να ενταχθεί καλύτερα στις κοινωνικές φοβίες, καθώς συχνά αφορά την ανησυχία ότι κάποιος θα εκτεθεί όταν προσπαθήσει να προφέρει μεγάλες λέξεις.
6. Omphalophobia (Ομφαλοφοβία): Φόβος για τους ομφαλούς. Όσοι έχουν αυτόν τον φόβο ενδέχεται να μην πηγαίνουν σε παραλίες, πισίνες ή άλλους χώρους όπου μπορεί να είναι εκτεθειμένος ο ομφαλός. Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, καλύπτουν ακόμη και τον δικό τους με ταινία ή επιδέσμους.
7. Lachanophobia (Λαχανοφοβία): Φόβος για τα λαχανικά. Δεν πρόκειται απλώς για το πεντάχρονο παιδί που μετακινεί το μπρόκολο στο πιάτο του ώσπου να πάρει γλυκό. Τα άτομα με λαχανοφοβία μπορεί να αισθάνονται έντονο άγχος όχι μόνο όταν βλέπουν λαχανικά, αλλά ακόμη και όταν τα σκέφτονται.
8. Trypophobia (Τρυποφοβία): Φόβος για τις πυκνές τρύπες – όπως εκείνες στο αεροπλάστ, στις κηρήθρες και στους λοβούς σπόρων. Ορισμένες έρευνες δείχνουν ότι ίσως το ζήτημα δεν είναι τόσο οι τρύπες, όσο η ασυνείδητη σύνδεση ακίνδυνων αντικειμένων με επικίνδυνα ζώα, λόγω κοινών χαρακτηριστικών.
9. Globophobia (Σφαιροφοβία/Γκλομποφοβία): Φόβος για τα μπαλόνια. Μπορεί να αναπτυχθεί ύστερα από εμπειρίες με μπαλόνια που έσκασαν ή από τραυματικά περιστατικά που συνοδεύονταν από δυνατούς ήχους «σκασίματος». Η Oprah Winfrey είχε πει στο περιοδικό O, τον Οκτώβριο του 2013, ότι το να βρίσκεται κοντά σε μπαλόνια «με τρομάζει πραγματικά». Όπως εξήγησε: «Δεν μου αρέσουν γιατί μου θυμίζουν πυροβολισμούς».
10. Nomophobia (Νομοφοβία): Φόβος να μείνει κανείς χωρίς τηλέφωνο (No Mobile). Οι περισσότεροι μπορούμε να καταλάβουμε αυτό το συναίσθημα, χωρίς ωστόσο να βιώνουμε απαραίτητα έντονο και επίμονο άγχος στην ιδέα ότι δεν έχουμε τηλέφωνο, ότι άδειασε η μπαταρία ή ότι δεν υπάρχει σήμα. Και το όνομα μοιάζει να είναι ακόμη ένα αστείο: το “no mo” προέρχεται από το “no mobile”.
11. Haphephobia (Αφοφοβία / Απτοφοβία): Παθολογικός φόβος για το άγγιγμα. Η ονομασία βασίζεται στο αρχαίο ελληνικό «ἅπτειν», που σημαίνει συνδέω ή φέρνω δύο πράγματα σε επαφή. Κάποιες λέξεις που πέρασαν στη γλώσσα μας από αυτή τη ρίζα έχουν άμεση σύνδεση, όπως τα haptics, η επιστήμη της αίσθησης της αφής. Η σχέση είναι λιγότερο φανερή σε άλλες περιπτώσεις, όπως στο periapt (περίαπτο/φυλαχτό), που σχηματίζεται με την προσθήκη του περι- (γύρω-γύρω) σε μέρος της λέξης ἅπτειν.
12. Doraphobia (Δοραφοβία): Τρόμος όταν αγγίζει κανείς δέρμα ή γούνα ζώου. Η λέξη για τη συγκεκριμένη διαταραχή χρησιμοποιείται τουλάχιστον από τα τέλη του 19ου αιώνα. Στο έργο του A Study of Fears, ο Granville Stanley Hall ανέφερε ότι είχε μελετήσει 111 «πλήρως ανεπτυγμένες περιπτώσεις» δοραφοβίας. Η ονομασία προέρχεται από την ελληνική λέξη δορά, δηλαδή το δέρμα ή το τομάρι ζώου, η οποία με τη σειρά της συνδέεται με το δέρω (γδέρνω). Από την ίδια ρίζα προέρχεται και η λέξη δέρμα, όπως φαίνεται και στη δερματολογία.
13. Eremophobia (Ερημοφοβία): Παθολογικός τρόμος όταν κάποιος μένει μόνος. Η προέλευση της ερημοφοβίας βρίσκεται στην ελληνική λέξη ἐρημία, που περιγράφει έναν τόπο χωρίς άλλους ανθρώπους. Την ίδια ρίζα έχει και η αγγλική λέξη για τον ερημίτη, hermit· ένας ερημίτης, όμως, μπορεί να βρίσκει παρηγοριά στη μοναξιά αντί να τη φοβάται.
14. Ergophobia (Εργοφοβία): Φόβος ή απέχθεια για την εργασία. Εφόσον ο ορισμός περιλαμβάνει και την απέχθεια, όχι μόνο τον παθολογικό τρόμο, ο όρος μπορεί να χρησιμοποιηθεί περισσότερο για αστεϊσμό σε σχέση με κάποιες άλλες λέξεις της λίστας. Σχεδόν όλοι μας, άλλωστε, έχουμε βρεθεί κάποια στιγμή να μοιραζόμαστε τον χώρο εργασίας με κάποιον στον οποίο θα ταίριαζε εύκολα αυτή η λέξη, ακόμη και χωρίς ιατρική διάγνωση.
15. Hypnophobia (Υπνοφοβία): Παθολογικός φόβος για τον ύπνο. Είναι μάλλον ξεκάθαρο ότι πρόκειται για φόβο του ύπνου και όχι για φόβο του υπνωτισμού. Οι λέξεις υπνωτισμός (hypnotize) και υπνοφοβία έχουν στενή σχέση, καθώς και οι δύο ανάγονται στο ὕπνος.
16. Brontophobia (Βροντοφοβία): Μη φυσιολογικός φόβος για τις βροντές. Η προέλευση, όπως συμβαίνει με πολλές φοβίες, είναι ελληνική: η λέξη βροντή. Αυτή αποτελεί επίσης τη ρίζα του βροντόσαυρου, δηλαδή κυριολεκτικά «σαύρα της βροντής», αλλά και της ισοβροντής, της «γραμμής σε χάρτη που σημειώνει την ταυτόχρονη εκδήλωση καταιγίδας σε διαφορετικά σημεία της επιφάνειας της Γης».
17. Kakorrhaphiophobia (Κακορραφιοφοβία): Μη φυσιολογικός φόβος για την αποτυχία. Η ελληνική κακορραφία περιγράφει «ένα έξυπνο ή δόλιο σχέδιο/πλεκτάνη» και σχηματίζεται από τη λέξη κακός. Πολλές αγγλικές λέξεις μοιράζονται αυτή τη ρίζα. Ανάμεσά τους είναι γνωστοί όροι, όπως η κακοφωνία, αλλά και πιο σπάνιοι, όπως η κακίδρωση, δηλαδή η «έκκριση ιδρώτα με δυσάρεστη οσμή».
18. Ophidiophobia (Οφιδιοφοβία): Μη φυσιολογικός φόβος για τα φίδια. Στα ελληνικά, ὄφις σημαίνει φίδι και η λέξη έχει δώσει πολλές ακόμη ονομασίες που θα μπορούσαν να ανατριχιάσουν κάποιον με οφιδιοφοβία. Σε αυτές περιλαμβάνονται το οφιδιόμορφος, το οφιοφάγος (εκείνος που τρέφεται με φίδια) και, ίσως το πιο χαρακτηριστικό, ο οφιδισμός (ophidism – δηλητηρίαση από δηλητήριο φιδιού).
19. Taphephobia (Ταφοφοβία): Φόβος για τους τάφους ή τη ζωντανή ταφή. Η ελληνική λέξη τάφος διακρίνεται σε αρκετούς όρους, όπως ο επιτάφιος, το κενοτάφιο («τάφος ή μνημείο που εγείρεται προς τιμήν ενός προσώπου του οποίου το σώμα βρίσκεται αλλού») και ο βιβλιοτάφος (bibliotaph – εκείνος που κρύβει ή συσσωρεύει βιβλία).
20. Phobophobia (Φοβοφοβία): Υπερβολικός φόβος μήπως αποκτήσει κανείς κάποια φοβία. Αν το μόνο που απομένει να φοβάται κανείς είναι ο ίδιος ο φόβος, η λέξη αποτελεί ένα διπλό χτύπημα βασισμένο στο ελληνικό φόβος. Η σημασία του είναι «πανικός ή φυγή». Η αγγλική γλώσσα έχει πάρα πολλές λέξεις για όσα μας προκαλούν φόβο — ίσως επειδή υπάρχουν τόσα πράγματα εκεί έξω που μπορεί να μας φοβίσουν.
21. Glossophobia (Γλωσσοφοβία): Φόβος για τη δημόσια ομιλία. Ο φόβος να μιλήσει κανείς δημόσια θεωρείται ευρέως μία από τις συνηθέστερες κοινωνικές φοβίες. Γι’ αυτό προκαλεί έκπληξη το ότι τα λεξικά δεν περιλάμβαναν ανέκαθεν έναν όρο για να την περιγράψουν. Πλέον, όμως, υπάρχει μια ονομασία που έχει προταθεί και χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο: γλωσσοφοβία. Όπως συμβαίνει με τις περισσότερες φοβίες, το όνομα σχηματίζεται από λέξεις ελληνικής προέλευσης· εδώ, από την ελληνική γλῶσσα.
22. Philophobia (Φιλοφοβία): Φόβος για την αγάπη ή τον έρωτα. Με τον όρο φιλοφοβία εννοούμε τον «φόβο της αγάπης». Η ελληνική λέξη φίλος/φιλία, με τη σημασία της αγάπης, βρίσκεται και σε γνωστές λέξεις όπως η φιλοσοφία («αγάπη για τη σοφία») και η φιλανθρωπία («αγάπη για τον άνθρωπο»). Οι όροι philophobia και philophobic έχουν καταγραφεί σε ψυχολογικές μελέτες για περισσότερο από έναν αιώνα.

Πηγή: Athena Care, Merriam-Webster