Βιταμίνη Α: Αυξάνονται οι υπερδοσολογίες και ποια είναι η σωστή ποσότητα

Η βιταμίνη Α συνδέεται με ολοένα περισσότερα περιστατικά τοξικότητας από υπερβολική χρήση συμπληρωμάτων, τα οποία έχουν αυξηθεί κατά 38,7%, κυρίως εξαιτίας της παραπληροφόρησης στο διαδίκτυο. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι μπορεί να αποθηκευτεί στον οργανισμό και να αποδειχθεί επικίνδυνη, προκαλώντας συμπτώματα από ζάλη και πονοκεφάλους έως ηπατική βλάβη. Η ασφαλέστερη επιλογή είναι η πρόσληψή της από τις τροφές, ενώ τα συμπληρώματα χρειάζονται μόνο με ιατρική καθοδήγηση.

Πιο αναλυτικά

Η σύγχρονη αντίληψη ότι τα συμπληρώματα διατροφής λειτουργούν ως καθολική «ασπίδα» απέναντι στις ασθένειες ενδέχεται να έχει σοβαρές συνέπειες. Νεότερα δεδομένα, τα οποία παρουσίασε το Medical News Today, καταγράφουν άνοδο 38,7% στα περιστατικά υπερδοσολογίας και τοξικότητας από βιταμίνη Α.

Οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, αποδίδοντας αυτή την έξαρση κυρίως στην παραπληροφόρηση που κυκλοφορεί στο διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου υψηλές δόσεις βιταμινών προωθούνται λανθασμένα ως «θεραπεία» ή προστασία έναντι ιώσεων.

Πώς μπορεί η βιταμίνη Α να προκαλέσει τοξικότητα;

Η βιταμίνη Α είναι λιποδιαλυτή, σε αντίθεση με τις υδατοδιαλυτές βιταμίνες, όπως η βιταμίνη C, των οποίων η επιπλέον ποσότητα απομακρύνεται εύκολα με τα ούρα.

Σε αντίθεση με τις υδατοδιαλυτές βιταμίνες, η περίσσεια ποσότητα δεν αποβάλλεται, αλλά αποθηκεύεται στο λίπος του σώματος και στο συκώτι. Η αλόγιστη χρήση συμπληρωμάτων για μεγάλο διάστημα οδηγεί σε συσσώρευση της βιταμίνης και μπορεί να προκαλέσει την επικίνδυνη κατάσταση που λέγεται υπερβιταμίνωση Α.

Ποια σημάδια δείχνουν υπερδοσολογία βιταμίνης Α

Η τοξικότητα μπορεί να εμφανιστεί είτε οξεία, μετά από μία υπερβολικά μεγάλη δόση, είτε χρόνια, καθώς η βιταμίνη συσσωρεύεται σταδιακά. Στα κύρια συμπτώματα συγκαταλέγονται:

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗΚαζανάκι με ανοιχτό καπάκι: Πόση διαφορά κάνει αν το κλείσεις;

• Ισχυρή ζάλη, ναυτία και τάση για εμετό.

• Επίμονοι και έντονοι πονοκέφαλοι.

• Θολή όραση.

• Ξηρό και ξεφλουδισμένο δέρμα ή ακόμη και κιτρίνισμά του.

Αν η κατάσταση είναι σοβαρή, ενδέχεται να υπάρξει βλάβη στο ήπαρ (ζημιά στο συκώτι), καθώς και επιπτώσεις στην οστική πυκνότητα.

Πόση βιταμίνη Α χρειάζεται καθημερινά;

Η καλή υγεία των ματιών, η ενίσχυση του ανοσοποιητικού και η ανανέωση των κυττάρων του δέρματος εξαρτώνται, μεταξύ άλλων, από τη βιταμίνη Α. Η ποσότητα που έχει ανάγκη ο οργανισμός, ωστόσο, είναι καθορισμένη.

Οι επίσημοι φορείς υγείας έχουν προσδιορίσει τις ακόλουθες συνιστώμενες ημερήσιες ποσότητες (RDA):

• Ενήλικες άνδρες: 900 μικρογραμμάρια (mcg) RAE

• Ενήλικες γυναίκες: 700 μικρογραμμάρια (mcg) RAE

Για την καθημερινή λήψη από συμπληρώματα, το ανώτατο όριο ασφάλειας είναι 3.000 mcg. Η υπέρβαση της ποσότητας αυτής χωρίς παρακολούθηση από γιατρό αυξάνει απότομα τον κίνδυνο τοξικότητας.

Βιταμίνη Α από τροφές και συμπληρώματα

Η διατροφή αποτελεί τον πιο υγιεινό και ασφαλή τρόπο κάλυψης των αναγκών σε βιταμίνη Α. Η υπερδοσολογία από την κατανάλωση συνηθισμένων τροφών είναι σχεδόν αδύνατη.

Στις τροφές συναντάμε δύο μορφές βιταμίνης Α:

• Προσχηματισμένη βιταμίνη Α (Ρετινόλη): Περιέχεται σε ζωικά τρόφιμα, μεταξύ των οποίων το συκώτι, τα λιπαρά ψάρια, τα αυγά και τα γαλακτοκομικά.

• Προβιταμίνη Α (Καροτενοειδή / β-καροτένιο): Τη βρίσκουμε σε φυτικές τροφές όπως καρότα, γλυκοπατάτες, κόκκινες πιπεριές, σπανάκι και βερίκοκο. Ο οργανισμός μετατρέπει το β-καροτένιο σε βιταμίνη Α μόνο στην ποσότητα και στον χρόνο που το χρειάζεται, γι’ αυτό θεωρείται απόλυτα ασφαλές.

Τι συστήνουν οι ειδικοί για τα συμπληρώματα

Πριν πάρετε κάποιο συμπλήρωμα διατροφής με βιταμίνη Α —ακόμη και πολυβιταμίνες ή προϊόντα για τα μαλλιά και το δέρμα— ζητήστε τη συμβουλή του προσωπικού σας γιατρού. Μια απλή εξέταση αίματος μπορεί να διαπιστώσει αν υπάρχει πράγματι έλλειψη και να σας προφυλάξει από περιττούς και επικίνδυνους πειραματισμούς.

Οι ιδανικές ώρες για να πάρετε τις βιταμίνες σας και να εξασφαλίσετε τη μέγιστη απορρόφηση