Στομαχικές ενοχλήσεις ή γαστρεντερίτιδα: Πώς θα ξεχωρίσετε τις αιτίες και τα συμπτώματα

Το άρθρο παρουσιάζει τις διαφορές ανάμεσα στην τροφική δηλητηρίαση και τη γαστρεντερίτιδα, δύο παθήσεις που μοιάζουν στα συμπτώματα, αλλά έχουν διαφορετική προέλευση. Η πρώτη συνδέεται με την κατανάλωση μολυσμένων τροφίμων, ενώ η δεύτερη οφείλεται σε ιογενή λοίμωξη.

Στην τροφική δηλητηρίαση οι ενοχλήσεις ξεκινούν σύντομα, ενώ στη γαστρεντερίτιδα εμφανίζονται συνήθως αργότερα. Παρουσιάζονται ακόμη τρόποι αντιμετώπισης των συμπτωμάτων και πρόληψης, με έμφαση στην τακτική υγιεινή και στον σωστό χειρισμό των τροφίμων.

Παράλληλα, επισημαίνεται πόσο σημαντική είναι η ιατρική φροντίδα όταν τα συμπτώματα είναι σοβαρά.

Διαβάστε παρακάτω

Ναυτία, κράμπες, έμετος και διάρροια είναι συμπτώματα που μπορεί να εμφανιστούν κάποια στιγμή σε όλους. Τι βρίσκεται πίσω από αυτές τις δυσάρεστες ενοχλήσεις; Μήπως ευθύνεται κάτι που καταναλώσατε ή πρόκειται για ιογενή γαστρεντερίτιδα;

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗΚαζανάκι με ανοιχτό καπάκι: Πόση διαφορά κάνει αν το κλείσεις;

Παρότι η γαστρεντερίτιδα και η τροφική δηλητηρίαση έχουν κοινά συμπτώματα, προκαλούνται από διαφορετικούς παράγοντες. Η τροφική δηλητηρίαση μπορεί να προκύψει από τρόφιμα που έχουν μολυνθεί με βακτήρια, για παράδειγμα σαλμονέλα, E. coli ή άλλο παθογόνο. Αντίθετα, η γαστρεντερίτιδα αποτελεί ιογενή λοίμωξη στο στομάχι και το έντερο, η οποία συνήθως μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Η Cleveland Clinic αναφέρει ως συνηθέστερα τα παρακάτω συμπτώματα της τροφικής δηλητηρίασης:

• Διάρροια
• Ναυτία
• Εμετός
• Στομαχικός πόνος ή κράμπες
• Πυρετός
• Πονοκέφαλος
• Αδυναμία

Οι ενοχλήσεις από τροφική δηλητηρίαση ξεκινούν κατά κανόνα σύντομα αφού φάει κανείς μολυσμένο τρόφιμο. «Συνήθως ξεκινά σε 6 έως 24 ώρες μετά την έκθεση σε βακτήρια ή τοξίνη», λέει ο Robert Glatter, γιατρός επειγόντων περιστατικών στο Lenox Hill Hospital της Νέας Υόρκης. «Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα συμπτώματα ξεκινούν ακόμη και 2-4 ώρες μετά την έκθεση σε μολυσμένη τροφή».

Στη γαστρεντερίτιδα, τα συμπτώματα που εμφανίζονται συχνότερα είναι:

• Διάρροια
• Ναυτία
• Εμετός
• Μειωμένη όρεξη
• Πόνος ή κράμπες στο στομάχι

Όταν η λοίμωξη είναι σοβαρή, μπορεί να προστεθούν συμπτώματα που επηρεάζουν όλο το σώμα, όπως πυρετός, ρίγη, κόπωση, σωματικοί πόνοι, πονοκέφαλος και διογκωμένοι λεμφαδένες. Σε σχέση με την τροφική δηλητηρίαση, η γαστρεντερίτιδα δεν εκδηλώνεται τόσο γρήγορα. Ο δρ. Glatter σημειώνει ότι κατά μέσο όρο ο ασθενής αρχίζει να νιώθει άρρωστος 24 – 48 ώρες μετά την έκθεση στον ιό.

Η κατανάλωση ενός τροφίμου που δεν έχει πλυθεί ή φυλαχθεί σωστά, δεν έχει μαγειρευτεί επαρκώς ή δεν διατηρήθηκε στην κατάλληλη θερμοκρασία μπορεί να οδηγήσει σε τροφική δηλητηρίαση. Κίνδυνος υπάρχει και όταν δεν τηρούνται κανόνες υγιεινής, όπως το πλύσιμο των χεριών ή της επιφάνειας κοπής.

Οποιοδήποτε τρόφιμο είναι δυνατόν να μολυνθεί και να προκαλέσει τροφική δηλητηρίαση. Ωστόσο, τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) ξεχωρίζουν ως πιθανότερες πηγές τα εξής:

• Ωμό ή μισοψημένο κρέας, πουλερικά, θαλασσινά ή αυγά
• Ωμά ή μη παστεριωμένα γαλακτοκομικά προϊόντα
• Άψητα φρούτα ή λαχανικά, κυρίως τα φυλλώδη
• Ακατέργαστα δημητριακά, όπως το αλεύρι

Η γαστρεντερίτιδα προκύπτει από ιό, με συχνότερο αίτιο τον νοροϊό και δεύτερο τον ροταϊό. Οι ιοί που την προκαλούν μεταδίδονται πολύ εύκολα: τα μικρόβια περνούν από άτομο σε άτομο με τη στενή επαφή ή την κοινή χρήση τροφίμων, σκευών, νερού, πετσετών και σεντονιών. Αυξημένος είναι ο κίνδυνος να μολυνθείτε αν αγγίξετε μια μολυσμένη επιφάνεια και έπειτα φέρετε το χέρι στο στόμα, στα χείλη ή στη μύτη.

Οι περισσότεροι υγιείς άνθρωποι αναρρώνουν από τροφική δηλητηρίαση σε 12 – 48 ώρες. Η διάρκεια μπορεί να αυξηθεί, όμως, αν υπάρχει παράλληλα πάθηση που εξασθενεί το ανοσοποιητικό, σύμφωνα με την Cleveland Clinic. Τα έντονα συμπτώματα της γαστρεντερίτιδας μπορεί επίσης να κρατήσουν αντίστοιχο διάστημα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα αισθανθείτε αμέσως καλά. Η Mayo Clinic αναφέρει ότι σε ορισμένους ανθρώπους ναυτία, κράμπες, αέρια και φούσκωμα επιμένουν έως και 14 ημέρες. Αν οι ενοχλήσεις συνεχιστούν περισσότερο, ενδέχεται να πρόκειται για μεταμολυσματικό σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και συνιστάται να απευθυνθείτε στον γιατρό σας.

Όσοι έχουν γαστρεντερίτιδα ή τροφική δηλητηρίαση χρειάζεται να περιμένουν μέχρι να ολοκληρωθεί ο κύκλος της λοίμωξης. Στο μεταξύ, μπορούν να εφαρμόσουν ορισμένα μέτρα που ανακουφίζουν από τα έντονα συμπτώματα:

1. Φροντίστε να ενυδατώνεστε

Ο έμετος και η διάρροια μπορεί να οδηγήσουν σε αφυδάτωση. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να λαμβάνετε συχνά υγρά, πίνοντας μικρές γουλιές νερό ή δοκιμάζοντας με προσοχή ροφήματα όπως χυμούς και σούπες.

2. Επιλέξτε προσεκτικά τι θα φάτε

Όταν τα συμπτώματα είναι έντονα, αφήστε για λίγο το φαγητό και μην προσπαθείτε να πιέσετε τον εαυτό σας να φάει. Μόλις επανέλθει η όρεξή σας, η Mayo Clinic προτείνει να επιλέξετε ήπιες τροφές, με έμφαση σε «στεγνά» τρόφιμα, όπως κράκερ, ζυμαρικά, μπανάνες ή ρύζι.

3. Δώστε χρόνο στην ξεκούραση

Φροντίστε να ξεκουράζεστε όσο περισσότερο μπορείτε. Κοιμηθείτε επαρκώς και μείνετε ξαπλωμένοι όταν νιώθετε αδυναμία, ώστε να βοηθήσετε τον οργανισμό σας να αναρρώσει.

4. Ζητήστε τη συμβουλή του γιατρού σας

Σε κάποιες περιπτώσεις γαστρεντερίτιδας ή τροφικής δηλητηρίασης ενδέχεται να χρειαστούν αντιβιοτικά ή αντιπαρασιτικά φάρμακα. Ο γιατρός σας είναι σε θέση να σας καθοδηγήσει στην επιλογή της καταλληλότερης αντιμετώπισης.

Παράλληλα, μπορείτε να εφαρμόσετε ορισμένα μέτρα για να προστατευτείτε από τη λοίμωξη.

Τα σημαντικότερα μέτρα είναι:

1. Φροντίζετε να πλένετε τα χέρια σας συχνά

Ο δρ. Glatter τονίζει πως το τακτικό πλύσιμο των χεριών αποτελεί τον πιο αποτελεσματικό τρόπο για να περιορίσετε τον κίνδυνο γαστρεντερίτιδας ή τροφικής δηλητηρίασης. Με αυτόν τον τρόπο μειώνεται η πιθανότητα να συγκεντρωθούν μικρόβια που μπορεί να προκαλέσουν ασθένεια.

2. Χειρίζεστε τα τρόφιμα με προσοχή

Οι σωστές πρακτικές κατά την προετοιμασία του φαγητού περιορίζουν την πιθανότητα τροφικής δηλητηρίασης. Το CDC συνιστά τα εξής:

• Πριν αρχίσετε το μαγείρεμα, καθαρίστε και απολυμάνετε σχολαστικά τις επιφάνειες, όπως τους πάγκους, τα σκεύη και τις σανίδες κοπής.
• Φυλάξτε χωριστά από τα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα το ωμό κρέας, τα πουλερικά και τα θαλασσινά.
• Βεβαιωθείτε ότι μαγειρεύετε τα τρόφιμα σε ασφαλή θερμοκρασία.
• Τοποθετήστε στο ψυγείο τα τρόφιμα που δεν θα φάτε μέσα σε 2 ώρες από το μαγείρεμα.

3. Αποφεύγετε την επαφή με ασθενείς

Κρατήστε απόσταση από άτομα με γαστρεντερίτιδα. «Μην μοιράζεστε σκεύη φαγητού ή ποτήρια», προειδοποιεί ο δρ. Glatter. «Φροντίστε, επιπλέον, να μην μοιράζεστε πετσέτες και αλλάζετε συχνά σεντόνια και μαξιλαροθήκες».

Κατά τον καθαρισμό της τουαλέτας, κατεβάζετε το κάθισμα, ώστε να μην καταλήγουν σταγονίδια σε άλλες επιφάνειες του μπάνιου.

Πότε χρειάζεται να απευθυνθείτε σε γιατρό

Συνήθως, η γαστρεντερίτιδα και η τροφική δηλητηρίαση περνούν χωρίς θεραπεία μέσα σε λίγες ημέρες. Αν, όμως, εμφανίσετε σοβαρά συμπτώματα, αναζητήστε ιατρική βοήθεια, καθώς μπορεί να υποδηλώνουν σοβαρή λοίμωξη ή αφυδάτωση.

«Αναζητήστε ιατρική φροντίδα εάν αναπτύξετε συμπτώματα όπως έντονη ζάλη, σοβαρή αδυναμία, προοδευτικό πυρετό, έντονη διάρροια ή επιδεινούμενο πονοκέφαλο», καταλήγει ο δρ. Glatter.

Πηγή: ygeiamou.gr / Βίκυ Βένιου