Τηγανητές πατάτες: Πόσο αυξάνουν τον κίνδυνο για την υγεία μας

Οι τηγανητές πατάτες σχετίζονται με μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα που δημοσιεύτηκε στο British Medical Journal. Η κατανάλωση τριών μερίδων την εβδομάδα φαίνεται να ανεβάζει τον κίνδυνο κατά περισσότερο από 20%. Αντίθετα, δεν καταγράφεται αντίστοιχη επίδραση από άλλες μορφές, όπως οι βραστές και οι ψητές πατάτες.

Ως εναλλακτικές, η μελέτη αναφέρει τα όσπρια, τα δημητριακά ολικής άλεσης και τα μη αμυλούχα λαχανικά, η κατανάλωση των οποίων μπορεί να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου. Πιθανοί επιβαρυντικοί παράγοντες, κατά τους ερευνητές, είναι τα ενδεχομένως τοξικά συστατικά που παράγονται από την αντίδραση Maillard, καθώς και τα λίπη του τηγανίσματος. Τα πατατάκια, ωστόσο, δεν συνδέονται με ανάλογη αύξηση.

Διαβάστε παρακάτω

Ο παθολόγος και διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Γ. Παππάς, παρουσιάζει σε ανάρτησή του σχετικές μελέτες και γράφει: «Επιστήμη- τηγανητές πατάτες σημειώσατε 1, χάσαμε: πάνω από 20% μεγαλύτερος ο κίνδυνος εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη αν τρως τρεις μερίδες τηγανητές πατάτες την εβδομάδα».

Στην ανάρτησή του, ο ίδιος παραθέτει αναλυτικά τα εξής:

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗΆνοια: Τα 42 λεπτά έκθεσης σε φυσικό φως που ίσως κάνουν τη διαφορά

Πρόσφατη εκτενής έρευνα στο British Medical Journal, ένα περιοδικό με σημαντική παράδοση, παρακολούθησε για δεκαετίες χιλιάδες ανθρώπους, εξετάζοντας τη σχέση ανάμεσα στην κατανάλωση πατάτας και την πιθανότητα εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη. Οι ερευνητές κατέγραψαν για μεγάλο χρονικό διάστημα διαφορετικούς τρόπους κατανάλωσης: βραστή, ψητή και τηγανητή πατάτα, πουρέ, αλλά και πατατάκια. Για όσους αγαπούν τις τηγανητές πατάτες, το αποτέλεσμα δεν είναι ευχάριστο: κανένας από τους άλλους τρόπους παρασκευής, ούτε καν τα πατατάκια!, δεν συνδέθηκε με αυξημένο κίνδυνο διαβήτη. Αντίθετα, όσο περισσότερες τηγανητές πατάτες τρώει κάποιος σήμερα, τόσο πιθανότερο είναι να εμφανίσει διαβήτη μέσα στα επόμενα 12-20 χρόνια. Τρεις μερίδες εβδομαδιαίως συνδέθηκαν με άνοδο του κινδύνου πάνω από 20%. Προσοχή, όμως, στο μέγεθος της μερίδας: υπολογίζεται σε έως 10-15 πατάτες, ποσότητα με την οποία μπορεί κανείς να σχηματίσει σχέδια σε ένα άδειο πιάτο· ορισμένοι τρώνε τρεις τέτοιες μερίδες ως ορεκτικό σε ένα γεύμα. Με περισσότερες μερίδες, η αύξηση του κινδύνου ακολουθεί γραμμική πορεία.

Η έρευνα επεκτάθηκε και σε μετα-ανάλυση παλαιότερων αντίστοιχων εργασιών, οι οποίες είχαν μικρότερα δείγματα και σε ορισμένες περιπτώσεις μεθοδολογικές αδυναμίες. Συνολικά, τα ευρήματα επιβεβαιώθηκαν, με εξαίρεση μία μελέτη από τη Δανία, η οποία «αθώωσε» εν μέρει τις τηγανητές πατάτες. Ίσως, λοιπόν, οι δανέζικες τηγανητές πατάτες να γίνουν η επόμενη διαιτητική μόδα.

Στη συνέχεια εξετάστηκε αν η αντικατάσταση της τηγανητής πατάτας με άλλα τρόφιμα μπορεί να περιορίσει τον κίνδυνο διαβήτη. Το συμπέρασμα ήταν ακόμη ένα πλήγμα για τους λάτρεις της: αντί για τρεις μερίδες την εβδομάδα, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης και μη αμυλούχα λαχανικά —όπως μπρόκολο, κολοκυθάκια και πρασινάδες— μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο. Στις επιλογές χωρούν και μικρές ποσότητες αμυλούχων τροφών, όπως γλυκοπατάτες, αρακάς και καλαμπόκι. Το ρύζι εξετάστηκε επίσης, αλλά τα πήγε χειρότερα ακόμη και από τις άλλες πατάτες.

Ίσως να έχει σημασία και ο τρόπος τηγανίσματος, ιδίως στις παλαιότερες φριτέζες. Οι ερευνητές αναφέρονται στα πιθανώς τοξικά προϊόντα της αντίδρασης Maillard, κατά την οποία σάκχαρα και αμινοξέα δημιουργούν, μεταξύ άλλων, το όμορφο χρυσοκίτρινο χρώμα. Σημειώνουν επίσης τα λίπη και τα έλαια που χρησιμοποιούνταν ιστορικά στις φριτέζες ανά τον κόσμο. Το ζήτημα χρειάζεται περαιτέρω μελέτη.

Μπορεί να φαίνεται αυτονόητο ότι οι τηγανητές πατάτες δεν είναι ωφέλιμες, αλλά όταν μια καλά οργανωμένη μελέτη το δείχνει με τόσους τρόπους, το αποτέλεσμα προκαλεί μια κάποια στενοχώρια. Από την άλλη, τα πατατάκια δεν ενοχοποιήθηκαν — εύρημα που, πάντως, χρειάζεται να επανεξεταστεί.