Μπορεί η μοναξιά να βλάψει σοβαρά την υγεία μας;

Η μοναξιά συνιστά σοβαρό κίνδυνο για την υγεία, σύμφωνα με έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, η οποία συνδέει την κοινωνική απομόνωση με υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας και σωματικά προβλήματα. Ειδικότερα, σχετίζεται με εγκεφαλικά επεισόδια, καρδιακές προσβολές, κατάθλιψη και χαμηλότερες επιδόσεις, ιδίως στους νέους.

Παρότι η τεχνολογία διευκολύνει την επικοινωνία, δεν μπορεί να αντικαταστήσει τις ουσιαστικές ανθρώπινες σχέσεις και οδηγεί σε μεγαλύτερη απομόνωση. Η Σουηδία αναγνωρίζει το πρόβλημα και εφαρμόζει στρατηγικές για την ενίσχυση της κοινωνικής επαφής, όπως η πρόθεση να απαγορεύσει τα κινητά στα σχολεία και η στήριξη ομαδικών δραστηριοτήτων.

Η ανάγκη για πραγματική σύνδεση καθιστά απαραίτητες αλλαγές τόσο σε ατομικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο.

Διαβάστε παρακάτω

Πολλοί άνθρωποι νιώθουν μοναξιά. Στη σημερινή εποχή, ακόμη κι αν η τεχνολογία μοιάζει να συνδέει τα πάντα, δεν μπορεί να πάρει τη θέση των ουσιαστικών ανθρώπινων σχέσεων ούτε να καλύψει την ανάγκη για συντροφιά. Μάλιστα, έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) για τις κοινωνικές σχέσεις διαπίστωσε ότι η μοναξιά και η κοινωνική απομόνωση επιβαρύνουν τη σωματική υγεία, συμβάλλοντας σε 871.000 θανάτους κάθε χρόνο παγκοσμίως.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗΚαζανάκι με ανοιχτό καπάκι: Πόση διαφορά κάνει αν το κλείσεις;

Η έρευνα καταγράφει, μεταξύ άλλων, αυξημένο κίνδυνο εγκεφαλικών επεισοδίων και καρδιακών προσβολών, διαβήτη, κατάθλιψης, άγχους και αυτοκτονίας για όσους βιώνουν μοναξιά. Παράλληλα, οι έφηβοι που νιώθουν μόνοι έχουν 22% μεγαλύτερη πιθανότητα να σημειώσουν χαμηλότερες σχολικές επιδόσεις από τους συμμαθητές τους, ενώ οι μοναχικοί ενήλικες αντιμετωπίζουν περισσότερες δυσκολίες στην εύρεση εργασίας ή στη διατήρηση της θέσης τους.

Οι επιπτώσεις ξεπερνούν το άτομο και την οικογένεια, καθώς επιβαρύνουν και την κοινωνία με δισεκατομμύρια. Το κόστος προκύπτει από τις δαπάνες υγειονομικής περίθαλψης, αλλά και από την απώλεια παραγωγικότητας στην εργασία.

Η τεχνολογία και το αίσθημα της μοναξιάς

Οι ερευνητές ορίζουν τη μοναξιά ως ένα επώδυνο, υποκειμενικό συναίσθημα που βιώνουμε όταν δεν έχουμε τις σχέσεις που χρειαζόμαστε. Η κοινωνική απομόνωση, αντίθετα, περιγράφει μια αντικειμενική συνθήκη, όπου οι σχέσεις ή οι αλληλεπιδράσεις είναι λίγες.

Τα στοιχεία της έκθεσης του ΠΟΥ δείχνουν ότι περίπου ένας στους τρεις ηλικιωμένους και ένας στους τέσσερις εφήβους θεωρούνται κοινωνικά απομονωμένοι. Στα αίτια περιλαμβάνονται η ασθένεια, το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο και εισόδημα, οι περιορισμένες ευκαιρίες κοινωνικοποίησης, η μοναχική διαβίωση και οι ψηφιακές τεχνολογίες.

Οι μελετητές επισημαίνουν ότι επί χιλιάδες χρόνια η επικοινωνία των ανθρώπων στηριζόταν όχι μόνο στις λέξεις, αλλά και στις εκφράσεις του προσώπου, στη γλώσσα του σώματος, στον τόνο της φωνής και στη σιωπή. Όταν η επαφή γίνεται διαρκώς μέσω κινητών τηλεφώνων και μέσων κοινωνικής δικτύωσης, αυτά τα στοιχεία χάνονται.

Η Σουηδία ως παράδειγμα αντιμετώπισης της μοναξιάς

Ο ΠΟΥ παρουσιάζει στην έκθεσή του τη Σουηδία ως θετικό παράδειγμα, καθώς η χώρα έχει καταρτίσει εθνική στρατηγική κατά της μοναξιάς. Εκεί έχει αναγνωριστεί ότι το πρόβλημα αφορά όχι μόνο τους ανθρώπους που νιώθουν μόνοι, αλλά και την κοινωνία συνολικά. Έτσι, σε διάφορους χώρους, όπως καταστήματα, εστιατόρια, γειτονιές και λέσχες, γίνονται πλέον συνειδητές προσπάθειες για να διευκολυνθεί η κοινωνική επαφή.

Η ερευνητική ομάδα αναφέρει ακόμη ότι σύντομα όλα τα παιδιά και οι νέοι στη χώρα θα λάβουν κάρτες με χρηματικό ποσό, τις οποίες θα μπορούν να αξιοποιούν μόνο για να κλείνουν ομαδικές δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου.

Επιπλέον, η Σουηδία σχεδιάζει να απαγορεύσει τη χρήση κινητών τηλεφώνων στα δημόσια σχολεία. Διάφορες μελέτες έχουν δείξει ότι αυτό ενισχύει την κοινωνική επαφή και περιορίζει τον διαδικτυακό εκφοβισμό. Τα παιδιά, επίσης, κοιμούνται καλύτερα και μπορούν πιο εύκολα να αφήσουν το κινητό τους στην άκρη και στον ελεύθερο χρόνο τους.

Η τεχνολογία έχει και θετικά στοιχεία και έχει διευκολύνει πολλές καταστάσεις, ενώ αρκετά πράγματα δεν θα ήταν εφικτά χωρίς αυτήν. Ωστόσο, η παγκόσμια μοναξιά, που συνδέεται κυρίως με τη διαχρονική ανθρώπινη ανάγκη για συντροφικότητα και πραγματική επικοινωνία, κάνει αναγκαία την αλλαγή στάσης τόσο από το κάθε άτομο όσο και από την κοινωνία συνολικά.

* Πηγή: Vita