Άνοια: Η υπερβολική υπνηλία μπορεί να προειδοποιεί – Κοινά συμπτώματα που έχουμε όλοι

Η υπερβολική υπνηλία στους ηλικιωμένους ενδέχεται να αποτελεί προειδοποιητικό σημάδι άνοιας, σύμφωνα με νέα έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Neurology. Οι ερευνητές παρακολούθησαν 733 γυναίκες ηλικίας περίπου 80 ετών και διαπίστωσαν ότι όσες παρουσίασαν μεγάλη αύξηση της υπνηλίας είχαν διπλάσιο κίνδυνο να εμφανίσουν άνοια.

Παραμένει αδιευκρίνιστο πώς σχετίζονται η υπνηλία και η άνοια, όμως ο κακής ποιότητας ύπνος μπορεί να επηρεάσει τη μνήμη. Επίσης, η επίμονη νύστα ενδέχεται να συνδέεται με άλλα προβλήματα υγείας, όπως η υπνική άπνοια και η κατάθλιψη.

Αν η υπνηλία δεν υποχωρεί, είναι σημαντικό να απευθυνθείτε σε γιατρό.

Διαβάστε παρακάτω

Αν έχεις νιώσει ποτέ τόσο έντονη νύστα ώστε να πιστεύεις πως θα αποκοιμηθείς όρθιος —ή στο γραφείο σου γύρω στις 3 το απόγευμα—, δεν είσαι ο μόνος.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗΚαζανάκι με ανοιχτό καπάκι: Πόση διαφορά κάνει αν το κλείσεις;

Η εξάντληση είναι αναμενόμενη κάποιες φορές, ιδίως όταν η καθημερινότητα είναι γεμάτη ή έχουμε παραμελήσει την «υγιεινή του ύπνου». Όταν, όμως, η κούραση επιμένει, μπορεί να δείχνει πως κάτι δεν πάει καλά με την υγεία μας.

Νέα ευρήματα επιστημόνων δείχνουν ότι στους ηλικιωμένους η υπερβολική υπνηλία μπορεί να αποτελεί προειδοποιητική ένδειξη άνοιας. Αξίζει, ωστόσο, να θυμόμαστε ότι η κούραση είναι συνηθισμένη καθώς μεγαλώνουμε, γεγονός που δυσκολεύει την ερμηνεία των αποτελεσμάτων. Με απλά λόγια, μην ανησυχήσεις αν η γιαγιά σου απολαμβάνει τον απογευματινό ύπνο της — τον έχει κερδίσει! Παράλληλα, το σώμα φθείρεται με τη γήρανση και χρειάζεται ξεκούραση.

Τα ευρήματα της μελέτης και η σημασία τους

Πώς έγινε η μελέτη;
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Neurology και κατέγραψε, μέσω συσκευών παρακολούθησης ύπνου, τα πρότυπα ύπνου των 733 γυναικών, μαζί με τους υπνάκους τους. Οι συμμετέχουσες ήταν περίπου 80 ετών. Σε σχεδόν πέντε χρόνια παρακολούθησης, 164 γυναίκες παρουσίασαν ήπια γνωστική έκπτωση —μεταβολές στη μνήμη και στις γνωστικές δεξιότητες— και 93 διαγνώστηκαν με άνοια.

Οι γυναίκες στις οποίες η υπνηλία αυξήθηκε αισθητά με τον χρόνο, με συχνότερους υπνάκους μεταξύ άλλων, είχαν διπλάσιο κίνδυνο άνοιας, διαπίστωσαν οι ερευνητές. Κατέληξαν έτσι στο συμπέρασμα ότι οι αλλαγές στις συνήθειες του ύπνου μπορεί να λειτουργούν ως «πρώιμο δείκτη» ή παράγοντα κινδύνου για άνοια στις ηλικιωμένες γυναίκες.

Πώς μπορεί να σχετίζεται η υπνηλία με την άνοια;
Η αιτία δεν είναι ακόμη ξεκάθαρη. «Αν ρωτήσετε δύο διαφορετικούς νευρολόγους, μπορεί να πάρετε δύο διαφορετικές απαντήσεις, καθώς ακόμα δεν γνωρίζουμε πλήρως γιατί κοιμόμαστε», αναφέρει ο Δρ. Segil.

Σύμφωνα με τον Δρ. Segil, ο ύπνος συνδέεται με τη γενικότερη υγεία και βοηθά στην εδραίωση της μνήμης, δηλαδή στη μετατροπή των βραχυπρόθεσμων αναμνήσεων σε μακροπρόθεσμες. «Ένας καλός νυχτερινός ύπνος είναι πιο σημαντικός για τους ογδοντάρηδες από έναν καλό μεσημεριανό υπνάκο», σημειώνει.

Η δυσκολία στην εδραίωση των αναμνήσεων συνδέεται με την κακή ποιότητα ύπνου στους νεότερους και πιθανότατα γίνεται εντονότερη με την ηλικία. «Η ανάκτηση μνήμης επηρεάζεται πιθανώς από τον κακό ύπνο στους ηλικιωμένους», προσθέτει. Επομένως, όταν κάποιος δεν κοιμάται καλά, ενδέχεται να επηρεαστεί η μνήμη του, ιδιαίτερα αν αυτό συμβαίνει επανειλημμένα.

Η επίμονη υπνηλία μπορεί να δείχνει και άλλα προβλήματα υγείας;

Ναι. Η συνεχής υπνηλία μπορεί να συνδέεται με διάφορα προβλήματα υγείας. «Η υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας σχετίζεται συχνότερα με την υπνική άπνοια, της οποίας κύριο σύμπτωμα είναι η ημερήσια κόπωση ή ο μη αναζωογονητικός ύπνος», εξηγεί ο Δρ. Segil.

Η ημερήσια υπνηλία μπορεί επίσης να σχετίζεται με ναρκοληψία, αναιμία, κατάθλιψη ή ορισμένες ελλείψεις βιταμινών. Γι’ αυτό, είναι σημαντικό να γίνει αξιολόγηση από γιατρό.

Ποια άλλα κοινά συμπτώματα μπορεί να εμφανίσει η άνοια;
Το Εθνικό Ινστιτούτο Γήρανσης των ΗΠΑ (NIA) καταγράφει ως συχνότερα πρώιμα σημάδια της άνοιας τα εξής:

Απώλεια μνήμης, σύγχυση και μειωμένη κρίση

Δυσκολία στην ομιλία ή στην κατανόηση

Περιπλάνηση και αποπροσανατολισμός σε γνώριμες περιοχές

Δυσκολία στη διαχείριση χρημάτων και στην πληρωμή λογαριασμών

Επανάληψη των ίδιων ερωτήσεων

Χρήση ασυνήθιστων λέξεων για γνώριμα αντικείμενα

Καθυστέρηση στην ολοκλήρωση καθημερινών εργασιών

Απώλεια ενδιαφέροντος για δραστηριότητες που συνήθιζε να κάνει

Ψευδαισθήσεις, παραληρηματικές ιδέες ή παράνοια

Παρορμητικές πράξεις

Αδιαφορία για τα συναισθήματα των άλλων

Διαταραχές ισορροπίας και κινητικές δυσκολίες

Αν εσύ ή κάποιο κοντινό σου πρόσωπο νιώθετε διαρκώς υπνηλία στη διάρκεια της ημέρας, είναι σημαντικό να απευθυνθείτε σε επαγγελματία υγείας. Το σύμπτωμα μπορεί να έχει πολλές διαφορετικές αιτίες και μόνο μια σωστή αξιολόγηση μπορεί να εντοπίσει τι πραγματικά το προκαλεί.