Αλτσχάιμερ: Πώς οι φωτογραφίες των ματιών μπορούν να δείξουν τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου

Νέα μελέτη δείχνει ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αξιοποιήσει απλές φωτογραφίες του βυθού του ματιού και να εντοπίσει σημαντικούς παράγοντες κινδύνου για το Αλτσχάιμερ, μεταξύ των οποίων η αρτηριακή πίεση, το κάπνισμα και η κατανάλωση αλκοόλ. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ο αμφιβληστροειδής ενδέχεται να αποτελεί πρώιμο και πιο αξιόπιστο δείκτη σε σύγκριση με τα ιατρικά αρχεία, δίνοντας τη δυνατότητα για πρόληψη και έγκαιρη παρέμβαση προτού προκληθούν μη αναστρέψιμες εγκεφαλικές βλάβες.

Πιο αναλυτικά

Τα μάτια συχνά χαρακτηρίζονται «το παράθυρο στην ψυχή», όμως μπορούν να δώσουν πληροφορίες για ένα εξίσου κρίσιμο ζήτημα, την υγεία του εγκεφάλου. Νέα μελέτη, με ανατρεπτικά ευρήματα, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Journal of Alzheimer’s Disease, διαπίστωσε ότι απλές εικόνες από τον βυθό του ματιού μπορούν να προβλέψουν με ακρίβεια τους συχνότερους παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση της νόσου Αλτσχάιμερ (Alzheimer).

Τα ευρήματα της μελέτης δημιουργούν μια νέα προοπτική για την προληπτική ιατρική: η παρέμβαση μπορεί να γίνει εγκαίρως, ακόμη και χρόνια πριν εκδηλωθούν τα πρώτα συμπτώματα της νόσου.

Τεχνητή νοημοσύνη και πρόληψη της νόσου

Ήδη λαμβάνονται συστηματικά φωτογραφίες του αμφιβληστροειδούς σε ανθρώπους με διαβήτη, γλαύκωμα ή καταρράκτη. Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Φλόριντας αξιοποίησαν προηγμένα μοντέλα μηχανικής μάθησης για να εξετάσουν εικόνες από περισσότερους από 40.000 ασθενείς, οι οποίες προέρχονταν από μεγάλη βάση δεδομένων στο Ηνωμένο Βασίλειο.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗΆνοια: Τα 42 λεπτά έκθεσης σε φυσικό φως που ίσως κάνουν τη διαφορά

Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν τεχνητή νοημοσύνη και εντόπισαν ανεπαίσθητες μεταβολές σε σημεία του αμφιβληστροειδούς, ανάμεσά τους οι αρτηρίες και το οπτικό νεύρο. Το μοντέλο AI προέβλεψε με ακρίβεια τόσο βιολογικά στοιχεία, όπως το φύλο και η αρτηριακή πίεση, όσο και συνήθειες που σχετίζονται με το Αλτσχάιμερ, όπως το κάπνισμα και η χρήση αλκοόλ.

Αμφιβληστροειδής: Πιο αξιόπιστος από τα ιατρικά αρχεία

Ως τώρα, οι γιατροί εξέταζαν τα ιατρικά αρχεία για να υπολογίσουν αυτούς τους κινδύνους. Συχνά, όμως, οι πληροφορίες που περιέχουν δεν είναι πλήρεις ή προέρχονται από αναφορές των ασθενών, οι οποίες μπορεί να μην είναι αξιόπιστες.

Οι φωτογραφίες του αμφιβληστροειδούς προσφέρουν έναν τρόπο εντοπισμού των κινδύνων που είναι πιο αντικειμενικός, πλήρης και αδιάψευστος. Εξίσου σημαντικό είναι ότι μπορούν να «διαβάσουν» και να αποτυπώσουν τη βλάβη που συσσωρεύεται στον οργανισμό με το πέρασμα των χρόνων.

Πώς η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να κάνει τη διαφορά

Σε προηγούμενη έρευνά της, η ίδια ομάδα είχε καταλήξει ότι οι φωτογραφίες του βυθού του ματιού μπορούν να εντοπίσουν ενεργή νόσο Αλτσχάιμερ. Η καινούργια ανακάλυψη διευρύνει αυτή τη δυνατότητα: επειδή η νόσος μπορεί να εξελίσσεται χωρίς εμφανή σημάδια για χρόνια ή και δεκαετίες, η ανίχνευση των πρώιμων παραγόντων κινδύνου ίσως προστατεύσει τους ασθενείς πριν προκληθούν μη αναστρέψιμες βλάβες στον εγκέφαλο.

Η επικεφαλής της μελέτης, Ρουόγκου Φανγκ (Ruogu Fang), καθηγήτρια Βιοϊατρικής Μηχανικής στο Πανεπιστήμιο της Φλόριντας, σημειώνει χαρακτηριστικά:

«Γνωρίζουμε ότι η νόσος Αλτσχάιμερ αναπτύσσεται με την πάροδο δεκαετιών, αλλά τα περισσότερα διαγνωστικά εργαλεία επικεντρώνονται στην παθολογία σε προχωρημένο στάδιο, όταν είναι πολύ αργά για παρέμβαση».

Εξετάζοντας νέους βιοδείκτες, όπως η υγεία του αμφιβληστροειδούς, η επιστήμη προσφέρει πλέον μια μοναδική ευκαιρία: να εντοπίζονται έγκαιρα οι άνθρωποι που διατρέχουν κίνδυνο, να καθοδηγούνται σε εξειδικευμένες εξετάσεις και να ενθαρρύνονται να υιοθετήσουν έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής που θα καθυστερήσει ή θα αποτρέψει τη νόσο.

Το κείμενο παρέχεται για ενημέρωση και δεν υποκαθιστά την ιατρική γνωμάτευση.