Μέλι που ζαχαρώνει: Είναι χαλασμένο ή μπορείς να το φας;

Το μέλι που ζαχαρώνει μπορεί να μας ξαφνιάσει όταν ανοίγουμε το βάζο και βλέπουμε κρυστάλλους. Όμως η αλλαγή αυτή είναι φυσική και, από μόνη της, δεν σημαίνει ότι το μέλι χάλασε.

Μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε όπως είναι ή να το ρευστοποιήσουμε με ήπιο ζέσταμα. Αν, αντίθετα, παρατηρήσουμε φυσαλίδες ή αφρό μαζί με ξινή ή αλκοολική μυρωδιά, αυτό μπορεί να είναι ένδειξη ζύμωσης.

Γιατί το μέλι που ζαχαρώνει σχηματίζει κρυστάλλους;

Το μέλι περιέχει περισσότερα σάκχαρα από όσα μπορούν να παραμείνουν διαλυμένα στην υγρή του φάση. Με τον χρόνο, μέρος τους μπορεί να σχηματίσει κρυστάλλους και η υφή να γίνει πιο παχύρρευστη ή ακόμη και ημιστερεή.

Σημαντικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία έχει η γλυκόζη. Διαλύεται δυσκολότερα στο νερό από τη φρουκτόζη, γι’ αυτό και τα μέλια με μεγαλύτερη αναλογία γλυκόζης τείνουν να κρυσταλλώνουν ευκολότερα. Όσα είναι πλουσιότερα σε φρουκτόζη συχνά μένουν ρευστά για περισσότερο.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗFast food: Ποια πιάτα δεν πρέπει να παραγγέλνεις ποτέ

Τον ρυθμό κρυστάλλωσης επηρεάζουν επίσης η αναλογία γλυκόζης και νερού, η θερμοκρασία αποθήκευσης και η παρουσία μικρών σωματιδίων, όπως οι κόκκοι γύρης. Με άλλα λόγια, η αλλαγή της υφής συνδέεται με τη σύσταση του μελιού και τις συνθήκες φύλαξής του.

Η ευρωπαϊκή νομοθεσία αναγνωρίζει το μέλι τόσο σε ρευστή όσο και σε μερικώς ή πλήρως κρυσταλλωμένη μορφή. Η εικόνα του βάζου, επομένως, δεν αρκεί για να το θεωρήσουμε αλλοιωμένο.

Η κρυστάλλωση δείχνει αν το μέλι είναι αγνό;

Η κρυστάλλωση δεν αποδεικνύει από μόνη της ούτε ότι ένα μέλι είναι αγνό ούτε ότι είναι νοθευμένο. Μπορεί να εμφανιστεί και στις δύο περιπτώσεις, επομένως δεν αποτελεί ασφαλές τεστ για την αυθεντικότητά του.

Η βοτανική προέλευση επηρεάζει τη σύνθεση των σακχάρων και έτσι διαφορετικά μέλια δεν κρυσταλλώνουν με τον ίδιο ρυθμό.

Ο ΕΦΕΤ δίνει δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα: το μέλι ερείκης, που έχει υψηλή περιεκτικότητα σε γλυκόζη, κρυσταλλώνει γρήγορα, ενώ το πευκόμελο κρυσταλλώνει αργότερα ή μπορεί και να μην κρυσταλλώσει. Ο φορέας αναφέρει επίσης ότι η ίδια η κρυστάλλωση δεν αλλάζει τη θρεπτική αξία του μελιού.

Πώς το κάνουμε ξανά ρευστό;

Αν προτιμούμε το μέλι πιο ρευστό, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ένα ήπιο υδατόλουτρο. Ζεσταίνουμε νερό σε χαμηλή ή μέτρια φωτιά, το αποσύρουμε από τη φωτιά και τοποθετούμε μέσα το γυάλινο βάζο χωρίς καπάκι. Το νερό πρέπει να είναι ζεστό, όχι βραστό.

Ανακατεύουμε το μέλι ώστε να ζεσταθεί ομοιόμορφα και συνεχίζουμε μέχρι να διαλυθούν οι κρύσταλλοι. Προσέχουμε να μην μπει νερό στο ανοιχτό βάζο.

Το σημαντικό όριο αφορά τη θερμοκρασία του ίδιου του μελιού: δεν πρέπει να ξεπεράσει τους 45 °C. Η υπερβολική θερμότητα ενδέχεται να επηρεάσει το χρώμα, το άρωμα και τη γεύση του, οπότε δεν χρειάζεται να βιαστούμε με καυτό νερό.

Πότε δεν πρόκειται απλώς για κρυστάλλωση;

Οι κρύσταλλοι είναι διαφορετικό σημάδι από τις ενδείξεις ζύμωσης. Φυσαλίδες ή ξινή οσμή μπορεί να δείχνουν ότι το μέλι έχει αρχίσει να ζυμώνεται. Το ίδιο ισχύει για τον αφρό μαζί με μυρωδιά που θυμίζει αλκοόλ.

Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν προσπαθούμε να διορθώσουμε το πρόβλημα ζεσταίνοντάς το: το απορρίπτουμε. Η νομοθεσία της ΕΕ ορίζει ότι το μέλι που διατίθεται ως μέλι δεν πρέπει να έχει αρχίσει να ζυμώνεται ή να έχει ξένη γεύση ή οσμή.

Η υγρασία που εισέρχεται στο βάζο μπορεί να αραιώσει το μέλι και να δημιουργήσει συνθήκες ανάπτυξης ζυμών και μούχλας. Γι’ αυτό έχει σημασία να μην μπει νερό στο βάζο κατά το υδατόλουτρο.

Πού φυλάμε το βάζο μετά το άνοιγμα;

Κρατάμε το βάζο καλά κλεισμένο, σε δροσερό, ξηρό και σκοτεινό μέρος, μακριά από το απευθείας ηλιακό φως και τις έντονες οσμές. Το μέλι απορροφά υγρασία από το περιβάλλον, επομένως το κλείνουμε καλά μετά τη χρήση.

Στην ετικέτα θα βρούμε τη χρονολογία ελάχιστης διατηρησιμότητας και τυχόν ιδιαίτερες οδηγίες διατήρησης ή χρήσης. Αποθηκεύουμε το μέλι σε δροσερό, ξηρό και σκοτεινό μέρος, σύμφωνα με τυχόν ειδικές οδηγίες της ετικέτας.