Νύχια και υγεία: Τι μπορεί να αποκαλύπτουν για τον οργανισμό σου

Δεν είναι λίγες οι λαϊκές πεποιθήσεις που υποστηρίζουν ότι τα νύχια μπορούν να φανερώσουν τη γενική κατάσταση της υγείας σου…

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι λευκές κηλίδες, ή λευκονυχία, που εμφανίζονται κάποιες φορές και θεωρούνται σημάδι έλλειψης ασβεστίου. Ισχύει πράγματι αυτή η άποψη;

Ας ξεκινήσουμε από ορισμένα βασικά στοιχεία ανατομίας. Προέκταση του δέρματος είναι τα νύχια, τα οποία αποτελούνται από κερατίνη, μια ιδιαίτερα ανθεκτική πρωτεΐνη που προστατεύει τα δάχτυλα των ποδιών και τις άκρες των δαχτύλων των χεριών από τραυματισμούς.

Στη βάση του νυχιού διακρίνεται ένα μισοφέγγαρο, η λουνούλα: λειτουργεί ως «κέντρο ανάπτυξης», καθώς παράγει τα κύτταρα που στη συνέχεια σκληραίνουν και σχηματίζουν την πλάκα του νυχιού. Από πάνω βρίσκεται η επιδερμίδα, ένα στρώμα νεκρών κυττάρων που ενώνει το δέρμα με τη βάση της ρίζας. Η επωνυχία, όπως λέγεται, προστατεύει επιπλέον το νύχι, εμποδίζοντας τα βακτήρια, τους μύκητες και άλλους παθογόνους οργανισμούς.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗΓιατί κοκκινίζουμε όταν ντρεπόμαστε; Τι συμβαίνει όταν μας κοιτούν

Τα μάτια θεωρούνται καθρέφτης της ψυχής, όμως για τον γιατρό τα νύχια μπορούν να αποτελέσουν καθρέφτη της υγείας σου.

Αξιοποιώντας την εικόνα τους, οι γιατροί είναι σε θέση να εντοπίσουν πολλές διαφορετικές παθήσεις: από προβλήματα του δέρματος έως νεφρικές νόσους, αλλά και αυτοάνοσες διαταραχές.

<glomex-integration integration-id=”40599w17mggcy6o3″ playlist-id=”

auto

“>

Όταν τα νύχια προειδοποιούν για σοβαρή πάθηση

“Στην ιατρική σχολή, ένα από τα πρώτα πράγματα που έμαθα ήταν να αναζητώ το κλάμπινγκ, δηλαδή την απώλεια της γωνίας ανάμεσα στο νύχι και τη βάση του” αναφέρει ο Dan Baumgardt, γιατρός και λέκτορας νευροεπιστήμης και φυσιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ.

Όταν παρουσιάζεται κλάμπινγκ, η βάση του νυχιού μαλακώνει και το νύχι δείχνει σχεδόν σαν να «αιωρείται», αντί να είναι σταθερά ενωμένο με το δάχτυλο. Παράλληλα, οι άκρες των δαχτύλων μεγαλώνουν ή πρήζονται. “Αυτό προκαλεί έναν ασυνήθιστο τύπο εμφάνισης πρησμένου δαχτύλου, όπου το δάχτυλο μοιάζει λίγο με μπουτάκι” λέει ο Baumgardt.

Το κλάμπινγκ υποδηλώνει ότι τα επίπεδα οξυγόνου στο αίμα είναι εξαιρετικά χαμηλά. Συχνά σχετίζεται με καρκίνο του πνεύμονα, ενώ μπορεί ακόμη να αποτελεί ένδειξη λοίμωξης στην εσωτερική επένδυση των καρδιακών κοιλοτήτων και των βαλβίδων. Ανάμεσα στις άλλες παθήσεις με τις οποίες συνδέεται είναι η κοιλιοκάκη, η κίρρωση του ήπατος και οι λοιμώξεις των πνευμόνων.

“Ο γενικός κανόνας είναι πως, αν δεις ασθενή με κλάμπινγκ, χρειάζεται να του κάνεις επειγόντως ακτινογραφία, γιατί μπορεί να υπάρχει υποκείμενος καρκίνος του πνεύμονα που να το εξηγεί” λέει ο Baumgardt. “Όπως ανέφερα νωρίτερα, αυτό ήταν ένα από τα πρώτα πράγματα που μάθαμε στην ιατρική σχολή. Δεν ξέρω ειλικρινά τον λόγο, αφού στα 14 χρόνια που εργάζομαι ως γιατρός το έχω συναντήσει μόνο μία φορά” λέει.

Η λευκονυχία, δηλαδή τα λευκά σημάδια στα νύχια, συχνά αποδίδεται σε έλλειψη βιταμινών ή μετάλλων, αλλά τα σχετικά στοιχεία δεν είναι ξεκάθαρα. Μια μικρή μελέτη σε προπτυχιακούς φοιτητές δεν διαπίστωσε σχέση ανάμεσα στο σύμπτωμα και την πρόσληψη ασβεστίου ή ψευδαργύρου. Αντίθετα, σε αναφορά περίπτωσης ασθενούς με νόσο Crohn, η σοβαρή λευκονυχία στα νύχια των δαχτύλων του υποχώρησε μετά τη θεραπεία με σελήνιο, από το οποίο είχε έλλειψη.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, πάντως, η λευκονυχία μάλλον προκαλείται από τραυματισμό του νυχιού. Ένα χτύπημα στο δάχτυλο του ποδιού, το πιάσιμο του νυχιού σε πόρτα, τα πολλά μανικιούρ ή η πτώση ενός βαριού αντικειμένου στο πόδι μπορούν να αφήσουν τέτοιο σημάδι.

Ωστόσο, η λευκή όψη του νυχιού ενδέχεται και να συνδέεται με κάποιο πρόβλημα υγείας. Τα λευκά σημάδια, για παράδειγμα, μπορεί να δείχνουν δηλητηρίαση από βαρέα μέταλλα, όπως ο μόλυβδος ή το αρσενικό. Επίσης, η λευκή αλλοίωση μπορεί να σχετίζεται με ψωρίαση, μια χρόνια δερματική πάθηση που προκαλεί υπερυψωμένες, ερεθισμένες και φολιδωτές περιοχές στο δέρμα. Αν λευκανθεί ολόκληρο το νύχι, μπορεί να υπάρχει χαμηλή πρωτεΐνη στο αίμα, ένδειξη που ενδέχεται να συνδέεται με νεφρική ή ηπατική νόσο, καθώς και με διαβήτη.

“Όταν οι άνθρωποι έχουν χαμηλή πρωτεΐνη στο αίμα τους, αυτό [συχνά] προκαλεί το να γίνουν τα νύχια ολόλευκα” λέει ο Baumgardt. “Συνήθως το συνδέουμε με ανθρώπους που έχουν ηπατική νόσο, όπως η κίρρωση του ήπατος, ίσως ως αποτέλεσμα του αλκοολισμού.”

Τα μπλε νύχια μπορεί να δείχνουν ότι το σώμα δεν έχει αρκετό οξυγόνο. Ενδέχεται να αποτελούν ένδειξη σοβαρής καρδιακής πάθησης ή εμφυσήματος και χρειάζεται να τα ελέγξει γιατρός το συντομότερο δυνατό. Εξέταση απαιτούν και οι σκούρες γραμμές κάτω από το νύχι: παρότι μπορεί να προκύψουν από τραυματισμό, είναι πιθανό να υποδηλώνουν υπονύχιο μελάνωμα, σπάνια αλλά σοβαρή μορφή καρκίνου του δέρματος.

Αν η αιμορραγία κάτω από το νύχι δεν επουλώνεται, μπορεί να κρύβει και κάτι σοβαρότερο. «Μπορεί να εμφανίσεις αυτά που ονομάζουμε αιμορραγίες σπίρτου, που μοιάζουν με μικρές κόκκινες γραμμές αίματος, φαντάσου σαν ένα θραύσμα να έχει κολλήσει κάτω από το νύχι σου» λέει ο Baumgardt. «Αυτή η αιμορραγία μπορεί μερικές φορές να υποδηλώνει αγγειίτιδα, η οποία είναι μια φλεγμονή των αιμοφόρων αγγείων. Μία από τις κύριες υποκείμενες αιτίες μπορεί να είναι μια λοίμωξη της καρδιακής βαλβίδας, που προκαλεί αυτά τα περίεργα μικρά κόκκινα πρηξίματα» λέει.

Μύκητας στα νύχια: τα σημάδια

Κοιτάζοντας τα νύχια, οι γιατροί μπορούν να εντοπίσουν και πιο συνηθισμένες παθήσεις. Συνήθως, κατά την εξέταση ενός ασθενούς, αξιολογούν αν έχει αλλάξει το χρώμα, το πάχος ή το σχήμα τους.

Η βάση ενός υγιούς νυχιού είναι ροζ, ενώ οι άκρες του λευκές. Διαφορετικές αποχρώσεις ενδέχεται να σημαίνουν ότι υπάρχει λοίμωξη στο νύχι ή κάποια υποκείμενη κατάσταση υγείας.

«Αν δεις είτε λευκή είτε κίτρινη δυσχρωμία στα δάχτυλα των ποδιών σας, ειδικά στα νύχια των ποδιών, αυτό είναι σημάδι μόλυνσης από μύκητα» λέει η Holly Wilkinson, λέκτορας στην επούλωση τραυμάτων στο Πανεπιστήμιο του Hull.

«Νομίζω ότι πολλές φορές όταν οι άνθρωποι έχουν αποχρωματισμό στα νύχια δεν συνειδητοποιούν ότι πρόκειται για μόλυνση, οπότε μπορεί να φτάσει σε σημείο να γίνει αρκετά σοβαρό, και τότε πρέπει να πάνε να δουν έναν γιατρό» λέει ο Baumgardt.

Εύθραυστα νύχια και πιθανά αίτια

Το σχήμα των νυχιών μπορεί να αποκαλύψει και προβλήματα υγείας που υποβόσκουν. Τα νύχια στα χέρια και στα πόδια πρέπει να έχουν μια ήπια καμπύλη προς τα έξω, χωρίς εξογκώματα ή βαθουλώματα. Τέτοιες αλλοιώσεις μπορεί να δείχνουν κοϊλόνυχία, κατάσταση στην οποία τα νύχια στρέφονται προς τα μέσα και γίνονται λεπτά και εύθραυστα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, στο κέντρο σχηματίζεται κοιλότητα τόσο βαθιά ώστε να χωρά μια σταγόνα υγρού· έτσι προέκυψε και η συχνή ονομασία «νύχια κουταλιού».

Η όψη νυχιού σαν κουτάλι μπορεί να συνδέεται με αναιμία, καθώς τότε το σώμα δεν έχει αρκετά υγιή αιμοσφαίρια για να μεταφέρει οξυγόνο στους ιστούς. Αιτία της αναιμίας μπορεί να είναι η έλλειψη σιδήρου, ενώ τέτοια αλλαγή στα νύχια ενδέχεται επίσης να σχετίζεται με κοιλιοκάκη ή άλλες παθήσεις.

Ορισμένες αλλαγές στα νύχια μπορεί να μαρτυρούν και διατροφικές ελλείψεις. Για παράδειγμα, οι οριζόντιες γραμμώσεις που διασχίζουν το νύχι λέγονται γραμμές Beau και ενδέχεται να σχετίζονται με ελλείψεις, όπως η ανεπαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης. Μπορεί, ωστόσο, να αποτελούν ένδειξη διαβήτη ή περιφερικής αγγειακής νόσου —διαταραχής που περιορίζει τη ροή του αίματος σε σημεία του σώματος, συνήθως εξαιτίας συσσώρευσης λίπους και χοληστερόλης στις αρτηρίες—, οπότε είναι σημαντικό να γίνει έλεγχος.

«Οι γραμμές Beau μπορεί να υποδηλώνουν έλλειψη ψευδαργύρου ενώ τα εύθραυστα νύχια είναι σημάδι υποθυρεοειδισμού ή έλλειψης βιταμίνης Β7» είπε η Mary Pearson, μία γιατρός που δουλεύει στο πανεπιστημιακό νοσοκομείο της Ουαλίας. «Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να είμαστε πιο επιμελείς στο να ψάχνουμε για αυτά, για παράδειγμα σε περιπτώσεις προστασίας όπου ανησυχούμε για τη διατροφή ενός παιδιού, ή όπου υποπτευόμαστε χρόνια νοσήματα» είπε.

Μερικές φορές, οι αλλαγές στα νύχια σχετίζονται με τον τρόπο ζωής και όχι με προβλήματα υγείας. Τα νύχια που ξεφλουδίζουν, ή αλλιώς ονυχόσχιζια, σχηματίζονται όταν λεπτές στιβάδες αποκολλώνται από το ελεύθερο άκρο τους. «Τα ονυχόσχιζια μπορεί να είναι το αποτέλεσμα του υπερβολικού πλυσίματος των χεριών, της ξηρότητας των νυχιών και της χρήσης ακρυλικών και άλλων βερνικιών νυχιών» εξηγεί ο Joshua Zeichner, καθηγητής δερματολογίας στο νοσοκομείο Mount Sinai στη Νέα Υόρκη.

Ίσως να έχεις αναρωτηθεί τι κάνει τα νύχια τόσο αποκαλυπτικά για την υγεία ενός ανθρώπου. Ένας βασικός λόγος είναι ότι αποτελούν ένα από τα λίγα σημεία του σώματος που είναι ορατά απ’ έξω.

«Τα νύχια είναι ουσιαστικά επεκτάσεις του δέρματος, και το δέρμα σου μπορεί να σου πει πολλά για το τι συμβαίνει στο σώμα σου» λέει ο Dan Baumgardt. «Η πρώτη σου εντύπωση για έναν ασθενή συχνά αρχίζει στο κρεβάτι, έτσι τα κοιτάς όλα ξεκινώντας με τα νύχια, τα μάτια και στο στόμα τους. Και ξεκινάς να κάνεις μια αξιολόγηση στο τέλος του κρεβατιού, προσπαθώντας να εντοπίσεις διαγνωστικές εικόνες από εκείνη την πρώιμη φάση. Έτσι, τα νύχια είναι ένα από τα πρώτα πράγματα που παρατηρούμε» λέει.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι μεταβολές στα νύχια είναι αβλαβείς και οφείλονται απλώς σε τραυματισμό. Ωστόσο, αν διαπιστώσετε ότι η αλλαγή στο σχήμα, στο χρώμα ή στην υφή τους είναι πιο μόνιμη, θα πρέπει να συμβουλεύεστε πάντα έναν γιατρό.

Μετάφραση άρθρου από το BBC