Τα κρυμμένα μυστικά του διαβήτη τύπου 2 και οι επιπλοκές του

Ο διαβήτης τύπου 2 έχει σύνθετες πτυχές στη διαχείρισή του, καθώς συχνά συνυπάρχουν και άλλες παθήσεις. Η αντίσταση στην ινσουλίνη καταπονεί το πάγκρεας και οδηγεί σε αύξηση του σακχάρου στο αίμα, θέτοντας σε κίνδυνο τα αιμοφόρα αγγεία και ζωτικά όργανα.

Τα άτομα με διαβήτη έχουν αυξημένες πιθανότητες να εμφανίσουν καρδιοπάθειες, νεφρικές νόσους, νευρικές βλάβες, διαβητικό πόδι και σεξουαλική δυσλειτουργία. Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή διαχείριση της νόσου είναι καθοριστικές για την πρόληψη επιπλοκών και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών.

Διαβάστε παρακάτω

Για τους περισσότερους ασθενείς με διαβήτη, δηλαδή για εκείνους που έχουν διαγνωστεί με διαβήτη τύπου 2, η αντιμετώπιση της νόσου δεν εξαντλείται στα αντιδιαβητικά χάπια ή στους διατροφικούς κανόνες για τη ρύθμιση του σακχάρου. Συχνά συνυπάρχουν και άλλες παθολογικές καταστάσεις, περιπλέκοντας την εικόνα και οδηγώντας στις λεγόμενες συννοσηρότητες, αλλά και σε «χούφτες» χαπιών που χρειάζεται να λαμβάνει κανείς.

Η αρχική βλάβη ξεκινά από το πάγκρεας, αλλά οι συνέπειες απλώνονται…

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗΚαθαρισμός υγραντήρα: Κάθε πότε χρειάζεται και πόση υγρασία είναι αρκετή;

Όταν ο μεταβολισμός λειτουργεί φυσιολογικά, το πάγκρεας παράγει την ινσουλίνη που χρειάζεται ο οργανισμός. Αν, όμως, αναπτυχθεί αντίσταση στην ινσουλίνη, το πάγκρεας αναγκάζεται να αυξήσει την παραγωγή της για να την αντιμετωπίσει.

Στην αρχή το πάγκρεας καταφέρνει, καταβάλλοντας μεγάλη προσπάθεια, να ανταποκριθεί. Αν όμως αυτή η κατάσταση παραταθεί, η διαθέσιμη ινσουλίνη δεν επαρκεί και το σάκχαρο στο αίμα αρχίζει να ανεβαίνει σταδιακά. Όταν εμφανιστεί αυτή η ήπια ανεπάρκεια, υπάρχει προδιάθεση για σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.

Η κατάσταση αυτή απειλεί τα αιμοφόρα αγγεία και τα ζωτικά όργανα των ασθενών. Χωρίς την κατάλληλη θεραπεία, ο διαβήτης μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων, εγκεφαλικού επεισοδίου και νεφρικής νόσου, να προκαλέσει σεξουαλική δυσλειτουργία, καθώς και βλάβες στα νεύρα, στα μάτια, στη στοματική κοιλότητα και στο γαστρεντερικό σύστημα, μεταξύ άλλων. Ας εξετάσουμε πρώτα τις παθήσεις που εμφανίζονται συχνότερα μαζί με τον διαβήτη.

Καρδιακές παθήσεις: οι πολλαπλές εκφάνσεις του διαβήτη

Τα άτομα με διαβήτη κινδυνεύουν έως και πέντε φορές περισσότερο να εμφανίσουν καρδιακές παθήσεις ή να υποστούν εγκεφαλικό επεισόδιο. Όταν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα δεν ελέγχονται επαρκώς για μεγάλο διάστημα, αυξάνεται ο κίνδυνος αθηροσκλήρωσης, καθώς λιπίδια συσσωρεύονται στα τοιχώματα των μεγάλων και μεσαίων αρτηριών. Με τον καιρό, τα λιπίδια που κυκλοφορούν στο αίμα, κυρίως η «κακή» LDL χοληστερόλη, φθείρουν τα τοιχώματα, σχηματίζουν αθηρωματικές πλάκες και κάνουν τις αρτηρίες λιγότερο ελαστικές και στενότερες. Η μειωμένη αιμάτωση της καρδιάς που μπορεί να προκύψει προκαλεί στηθάγχη και αυξάνει τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής και εγκεφαλικού.

Νευρικές βλάβες από τον διαβήτη

Η υπερβολική ποσότητα γλυκόζης στο αίμα μπορεί να προκαλέσει βλάβες στα αιμοφόρα αγγεία που βρίσκονται στα νεύρα, με αποτέλεσμα το μυρμήγκιασμα και το μούδιασμα στα χέρια και στα πόδια των ασθενών. Όταν ο διαβήτης επηρεάζει τα νεύρα του πεπτικού συστήματος, μπορεί να εμφανιστούν ναυτία, εμετοί, διάρροια και δυσκοιλιότητα.

Νεφρική νόσος και διαβήτης

Περίπου το 40% των ασθενών με διαβήτη εμφανίζουν νεφρική νόσο. Ο διαβήτης είναι ενδοκρινολογική διαταραχή, κατά την οποία οι ιστοί αδυνατούν να απορροφήσουν και να αξιοποιήσουν τη γλυκόζη (σάκχαρο) ως ενέργεια. Κατά συνέπεια, η γλυκόζη συσσωρεύεται στο αίμα και προκαλεί βλάβες στα μικρά και μεγάλα αιμοφόρα αγγεία, καθώς και στους ιστούς σε ολόκληρο το σώμα. Ανάμεσα στις επιπλοκές που μπορεί να ακολουθήσουν είναι η τύφλωση, η γάγγραινα και η νεφρική ανεπάρκεια, η οποία απαιτεί αιμοκάθαρση.

Οι επιπλοκές στους νεφρούς εμφανίζονται συνήθως έπειτα από τα πρώτα 10-15 χρόνια με διαβήτη. Γι’ αυτό, όσοι γνωρίζουν ότι πάσχουν συχνά παραβλέπουν τον κίνδυνο και δεν φροντίζουν έγκαιρα την αντιμετώπισή του. Ωστόσο, η νεφρική βλάβη, όπως και οι υπόλοιπες επιπλοκές, εξελίσσεται αργά και σταθερά. Στους παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνονται η ανεπαρκής ρύθμιση του σακχάρου, με γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη HbA1c>7,5%, η υψηλή αρτηριακή πίεση >130/80 mmHg, το κάπνισμα, η παχυσαρκία και η γενετική προδιάθεση.

Διαβητικό πόδι και πιθανές επιπλοκές

Ο διαβητικός ασθενής μπορεί να εμφανίσει βλάβες στο πόδι, από τον αστράγαλο και κάτω, εξαιτίας περιφερικής νευροπάθειας ή/και αρτηριοπάθειας, σε συνδυασμό με τραυματισμό που δεν αντιλήφθηκε. Η περιφερική νευροπάθεια ενδέχεται να εμποδίζει τον ασθενή να νιώσει τον πόνο. Έτσι, ένας μικρός τραυματισμός που επαναλαμβάνεται, όπως εκείνος που προκαλεί ένα στενό παπούτσι, μπορεί να εξελιχθεί σε μεγάλη και βαθιά πληγή, δηλαδή έλκος. Ιδίως όταν συνυπάρχει κακή κυκλοφορία λόγω αρτηριοπάθειας, το έλκος μπορεί να μην υποχωρεί για μήνες, να μολυνθεί ή να οδηγήσει σε οστεομυελίτιδα, λοίμωξη του υποκείμενου οστού. Η αντιμετώπιση απαιτεί, πάνω απ’ όλα, «αποφόρτιση», ώστε να μην ασκείται καθόλου πίεση στην περιοχή, συχνή τοπική φροντίδα, τακτικό χειρουργικό καθαρισμό από ειδικό και, όπου κρίνεται αναγκαίο, αντιβιοτικά. Σε ορισμένες περιπτώσεις η έκβαση δεν είναι ευνοϊκή και ο ακρωτηριασμός δεν αποφεύγεται. Για τον λόγο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία η πρόληψη, με ειδικά παπούτσια και πάτους για διαβητικούς, αλλά και με την κατάλληλη εκπαίδευση για την καθημερινή φροντίδα των ποδιών τους.

Σεξουαλική δυσλειτουργία

Ο διαβήτης μπορεί να προκαλέσει στυτική δυσλειτουργία. Συνήθως η αντιμετώπιση γίνεται με φάρμακα, ωστόσο αυξημένο κίνδυνο διατρέχουν όσοι καπνίζουν και έχουν ήδη βλάβες στα νεύρα και στα αιμοφόρα αγγεία. Στις γυναίκες με διαβήτη είναι δυνατό να μειωθεί η σεξουαλική επιθυμία και η ευχαρίστηση από το σεξ, ενώ μπορεί επίσης να εμφανιστούν κολπική ξηρότητα, απουσία οργασμού και πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή.