Καρκίνοι στις ηλικίες 20-49: Γιατί αυξάνονται ραγδαία – Οι εξηγήσεις των ειδικών

Η αύξηση των καρκίνων σε ανθρώπους 20-49 ετών προκαλεί ανησυχία, καθώς καταγράφεται σε πολλές χώρες και κυρίως στις ανεπτυγμένες.

Πρόσφατη έρευνα διαπιστώνει πως οι καρκίνοι πρώιμης έναρξης αυξάνονται ταχύτερα από εκείνους που εκδηλώνονται σε μεγαλύτερες ηλικίες. Πιθανές αιτίες είναι οι μεταβολές στον τρόπο ζωής και παράγοντες κινδύνου που αναδύονται, μεταξύ των οποίων η παχυσαρκία και οι διατροφικές επιλογές.

Για να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά αυτή η νέα πρόκληση για τη δημόσια υγεία, επισημαίνεται η ανάγκη να προσαρμοστούν οι πολιτικές πρόληψης και ενημέρωσης. Εξετάζεται επίσης το ενδεχόμενο να αναθεωρηθούν οι ηλικίες έναρξης των προληπτικών ελέγχων.

Διαβάστε παρακάτω

Ένα νέο φαινόμενο έχει προκαλέσει τα τελευταία χρόνια μεγάλη ανησυχία στους επιστήμονες διεθνώς: οι διαγνώσεις καρκίνου εμφανίζονται όλο και συχνότερα σε ανθρώπους πολύ νεότερους από εκείνους που παραδοσιακά συνδέονταν με αυτές.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗΎπνος σε σκοτεινό δωμάτιο: Μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εγκεφαλικού;

Μελέτη μεγάλης έκτασης, η οποία δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο Military Medical Research, εξέτασε δεδομένα σχεδόν 20 ετών από 44 χώρες. Τα ευρήματα επιβεβαιώνουν πως οι καρκίνοι πρώιμης έναρξης, δηλαδή όσοι διαγιγνώσκονται από τα 20 έως τα 49, αυξάνονται σε πολλά μέρη του κόσμου και με ταχύτερο ρυθμό σε σχέση με τις μορφές που εμφανίζονται σε μεγαλύτερες ηλικίες.

Η ανάλυση διερευνά αν αυξάνονται μόνο τα περιστατικά ή και η θνησιμότητα, κάτι που θα μαρτυρούσε βαθύτερες μεταβολές στους παράγοντες κινδύνου για τις νεότερες γενιές. Τα κύρια ευρήματα παρουσιάζουν η Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής και Παθολόγος στη Θεραπευτική Κλινική της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, στο Νοσοκομείο Αλεξάνδρα, καθώς και η Αλεξάνδρα Σταυροπούλου, Βιολόγος.

Η ταχύτερη αύξηση συγκεκριμένων μορφών καρκίνου στις νεότερες ηλικίες καταγράφεται σε πολλές χώρες, ιδιαίτερα στη Βόρεια Αμερική, την Ευρώπη και την Ωκεανία. Για τις γυναίκες, οι μεγαλύτερες αυξήσεις αφορούν τον καρκίνο του θυρεοειδούς, του μαστού και της μήτρας, καθώς και το μελάνωμα και τον καρκίνο του παχέος εντέρου. Η θεαματική άνοδος ορισμένων μορφών, όπως του καρκίνου του θυρεοειδούς, σε δεκάδες χώρες δείχνει ότι το φαινόμενο δεν περιορίζεται σε συγκεκριμένες περιοχές. Στους άνδρες, αυξάνονται αντίστοιχα οι διαγνώσεις για καρκίνο του θυρεοειδούς, των νεφρών, των όρχεων και του προστάτη, αλλά και του παχέος εντέρου. Κοινό σημείο είναι πως ολοένα περισσότερα περιστατικά αφορούν ανθρώπους κάτω των 50.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί το εύρημα ότι οι συγκεκριμένοι καρκίνοι παρουσιάζουν πολύ ταχύτερη αύξηση από τις αντίστοιχες μορφές που εμφανίζονται σε μεγαλύτερες ηλικίες. Σε αρκετές χώρες, για παράδειγμα, τα περιστατικά καρκίνου του παχέος εντέρου σε νέους αυξάνονται, ενώ στους μεγαλύτερους οι τάσεις είναι σταθερές ή μειώνονται. Το στοιχείο αυτό υποδεικνύει ότι οι γενιές που γεννήθηκαν μετά το 1970 ίσως αντιμετωπίζουν νέους ή εντονότερους παράγοντες κινδύνου από όσους υπήρχαν παλαιότερα.

Η παχυσαρκία συγκαταλέγεται στους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου που εντοπίστηκαν. Οι ερευνητές διαπίστωσαν στενή σύνδεση ανάμεσα στην αύξηση βάρους στις ηλικίες 20–49 και την άνοδο ορισμένων καρκίνων. Στην Αυστραλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τον Καναδά, τη Νότια Κορέα και τις Ηνωμένες Πολιτείες, η παχυσαρκία συσχετίζεται με την αύξηση έως και επτά μορφών καρκίνου πρώιμης έναρξης, όπως εκείνων του παχέος εντέρου, του παγκρέατος, των νεφρών και της μήτρας, καθώς και του πολλαπλού μυελώματος. Παρόμοιες συνδέσεις διαπιστώνονται και στους άνδρες.

<glomex-integration integration-id=”40599w17mggcy6o3″ playlist-id=”

auto

“>

Οι επιστήμονες θεωρούν πως οι αλλαγές στην καθημερινότητα των νεότερων γενεών —περισσότερες θερμίδες, λιγότερη άσκηση και περισσότερες ώρες καθιστικής ζωής— έχουν επιδράσει με τρόπο που δεν είχε καταγραφεί παλαιότερα. Η παχυσαρκία δεν αποτελεί, ωστόσο, τη μοναδική εξήγηση. Η μελέτη αναφέρει επίσης πιθανές επιδράσεις από αλλαγές στο μικροβίωμα του εντέρου, τη συχνότερη κατανάλωση επεξεργασμένων τροφίμων, την έκθεση σε περιβαλλοντικούς ρύπους και τις διατροφικές συνήθειες που αποκτώνται από τη βρεφική και παιδική ηλικία.

Παραμένει κρίσιμο το ερώτημα αν οι περισσότερες διαγνώσεις οφείλονται σε πραγματική αύξηση ή, τουλάχιστον εν μέρει, σε καλύτερη ανίχνευση. Για τον θυρεοειδή και τον προστάτη, για παράδειγμα, η άνοδος των περιστατικών δεν συνοδεύεται από ανάλογη αύξηση της θνησιμότητας. Αυτό ενδέχεται να σημαίνει ότι εντοπίζονται μικροί όγκοι χωρίς κλινική σημασία, οι οποίοι παλαιότερα δεν θα είχαν διαγνωστεί. Η εικόνα, όμως, διαφέρει ανάλογα με τη μορφή καρκίνου: στον καρκίνο της μήτρας και, κυρίως, του παχέος εντέρου, η θνησιμότητα ανεβαίνει μαζί με τα περιστατικά, ένδειξη ότι η αύξηση είναι πραγματική και δεν εξηγείται από περισσότερες εξετάσεις.

Οι εντονότερες αυξήσεις εντοπίζονται, επίσης, σε χώρες με υψηλή οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη. Στις εύπορες κοινωνίες είναι πιο συχνές οι αλλαγές στον τρόπο ζωής και στη διατροφή, οι πολλές ώρες καθιστικής εργασίας και η εύκολη πρόσβαση σε επεξεργασμένα τρόφιμα. Η πρόοδος, επομένως, μοιάζει να φέρνει μαζί της νέες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία.

Αν συνεχιστούν οι σημερινές τάσεις, ορισμένοι τύποι καρκίνου αναμένεται να αυξηθούν δραματικά τις επόμενες δεκαετίες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο καρκίνος του παχέος εντέρου: οι εκτιμήσεις αναφέρουν ότι στα άτομα 20–34 ετών η συχνότητά του μπορεί να σχεδόν διπλασιαστεί τα επόμενα χρόνια. Για τον λόγο αυτό, η ιατρική κοινότητα και τα συστήματα υγείας χρειάζεται να αναπροσαρμόσουν τις πολιτικές πρόληψης και ελέγχου, δίνοντας πλέον ιδιαίτερη βαρύτητα και στις νεότερες ηλικίες.

Τα ευρήματα προκαλούν ανησυχία, ωστόσο η μελέτη σκιαγραφεί και τρόπους αντιμετώπισης. Σημαντική συμβολή στον περιορισμό των τάσεων μπορούν να έχουν η καλύτερη γνώση των παραγόντων κινδύνου, η πρόληψη που ξεκινά από μικρή ηλικία, η υιοθέτηση πιο υγιεινών συνηθειών και ενδεχομένως η αλλαγή των ηλικιακών ορίων για την έναρξη ορισμένων προληπτικών ελέγχων. Παράλληλα, χρειάζεται ισχυρότερη ενημέρωση των νέων ενηλίκων, καθώς πολλοί εξακολουθούν να πιστεύουν ότι «ο καρκίνος δεν τους αφορά».

Πηγή: ygeiamou.gr