OZEMPIC: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ

Προσθέστε την parallaximag.gr ως προτεινόμενη πηγή στη Google

Παίρνεις βάρος μόλις σταματήσεις την χρήση; Προκαλούν χαλάρωση στο πρόσωπο; Βελτιώνουν την ψυχική υγεία;

Οι ειδικοί εξηγούν αν επαληθεύονται 13 διαδεδομένες πεποιθήσεις σχετικά με τα φάρμακα GLP-1.

Καταστέλλουν την όρεξη ώστε να μην πεινάς
ΛΑΘΟΣ «Τα φάρμακα GLP-1 μιμούνται το πεπτίδιο-1 που μοιάζει με τη γλυκαγόνη, μία από τις ορμόνες που εμπλέκονται στη ρύθμιση της όρεξης. Δεν κόβουν πλήρως την πείνα, αλλά συμβάλλουν ισχυρά στην καταστολή της», λέει η Dr. Federica Amati, επικεφαλής του τομέα διατροφής στην Ιατρική Σχολή του Imperial College και συγγραφέας του βιβλίου *The Appetite Reset*.

«Το φάρμακο είναι περίπου 1.000 φορές ισχυρότερο από αυτό που παράγουμε φυσικά στο έντερό μας», εξηγεί. Καθώς η τροφή διέρχεται από το έντερο, κύτταρα που ονομάζονται κύτταρα L ανιχνεύουν τα θρεπτικά συστατικά, γεγονός που πυροδοτεί την παραγωγή της ορμόνης GLP-1.

Χωρίς τη λήψη φαρμάκων, αυτές οι εκρήξεις παραγωγής GLP-1 διαρκούν λίγα λεπτά. «Είναι κάπως σαν ένα βεγγαλικό χειρός. Σε σύγκριση, τα φάρμακα είναι σαν μια μεγάλη φωτιά που καίει έντονα για μια εβδομάδα», λέει η Amati. Επειδή η ορμόνη GLP-1 παραμένει στο σώμα σας για περισσότερη ώρα όταν λαμβάνετε τα φάρμακα, αισθάνεστε κορεσμό πιο γρήγορα και η όρεξή σας καταστέλλεται, ωστόσο κάποια στιγμή θα πεινάσετε.

Μπορεί να προκαλέσουν γαστρεντερικά προβλήματα
ΑΛΗΘΕΙΑ «Η ναυτία, η δυσκοιλιότητα, η διάρροια, το φούσκωμα και ο εμετός είναι γνωστές παρενέργειες», λέει ο Dr. Adrian Brown, αναπληρωτής καθηγητής και ειδικός διαιτολόγος στο University College του Λονδίνου. «Τείνουν να εμφανίζονται κατά τη σταδιακή αύξηση της δόσης και τα περισσότερα συμπτώματα βελτιώνονται με την πάροδο του χρόνου». Η κατανάλωση μικρότερων γευμάτων, η επαρκής ενυδάτωση και ο περιορισμός των λιπαρών τροφών μπορούν να βοηθήσουν.

«Ένας από τους καλύτερους τρόπους για να προλάβετε αυτές τις παρενέργειες είναι να προετοιμάσετε το έντερο, το ήπαρ και το πάγκρεάς σας πριν ξεκινήσετε τη λήψη των φαρμάκων», λέει η Amati. «Αν ξεκινήσετε τη θεραπεία έχοντας ήδη παλινδρόμηση ή δυσκοιλιότητα, η κατάσταση θα επιδεινωθεί».

Συνιστά την κατανάλωση περισσότερων φυτικών τροφών και τη σταδιακή αύξηση της πρόσληψης φυτικών ινών. Μόλις ξεκινήσετε τη λήψη των φαρμάκων, μην πιέζετε τον εαυτό σας να φάει πέρα ​​από το σημείο του κορεσμού. «Η γαστρική κένωση επιβραδύνεται τόσο πολύ, που πρέπει να σταματήσετε αμέσως το φαγητό».

Σε κάνουν να ξεχνάς να πίνεις νερό
ΕΝ ΜΕΡΕΙ ΑΛΗΘΕΙΑ Τα ίδια τα φάρμακα δεν μειώνουν την επιθυμία για κατανάλωση νερού, αλλά ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να βιώσουν αυτό το φαινόμενο ως παρενέργεια. Αυτό οφείλεται εν μέρει στο γεγονός ότι λαμβάνουμε μεγάλη ποσότητα νερού από τις τροφές, ειδικά από τα φρούτα και τα λαχανικά.

«Αυτά τα φάρμακα μειώνουν δραστικά την ποσότητα τροφής που καταναλώνετε – έως και 40% μείωση των θερμίδων», λέει η Amati. Μπορεί επίσης να πίνετε λιγότερα υγρά εάν παρουσιάζετε ναυτία, δυσκοιλιότητα ή παλινδρόμηση. «Είναι σημαντικό να πίνετε υγρά, καθώς η αφυδάτωση αποτελεί μία από τις βασικές αιτίες που μπορεί να επιδεινώσουν την παλινδρόμηση και τη δυσκοιλιότητα», επισημαίνει η ίδια.

Εκτός από το νερό, συνιστά την κατανάλωση τροφών με υψηλή περιεκτικότητα σε νερό και smoothies, ειδικά την ημέρα λήψης του φαρμάκου (συνήθως οι ενέσεις γίνονται μία φορά την εβδομάδα, ενώ τα χάπια λαμβάνονται καθημερινά), οπότε και παρατηρείται η μεγαλύτερη καταστολή της όρεξης.

Μπορεί να προκαλέσουν έλλειψη θρεπτικών συστατικών
ΑΛΗΘΕΙΑ Η λήψη φαρμάκων GLP-1 μπορεί να «μειώσει σημαντικά την πρόσληψη τροφής, γεγονός που δημιουργεί πιθανότητα ελλείψεων σε θρεπτικά συστατικά, εάν η ποιότητα της διατροφής του ατόμου είναι χαμηλή», αναφέρει ο Brown, ο οποίος έχει διεξάγει έρευνα στον συγκεκριμένο τομέα. Διαπίστωσε ότι ορισμένα άτομα που λαμβάνουν αυτά τα φάρμακα ενδέχεται να μην προσλαμβάνουν επαρκείς ποσότητες βιταμίνης D, βιταμίνης Β12, σιδήρου, ασβεστίου και πρωτεΐνης.

«Αν η διατροφή σας ήταν εξαρχής σχετικά υγιεινή, δεν υπάρχει πρόβλημα, καθώς απλώς τρώτε λιγότερο. Ωστόσο, αυτό δεν ισχύει για πολλούς ανθρώπους», δηλώνει ο Giles Yeo, καθηγητής Μοριακής Νευροενδοκρινολογίας στο Πανεπιστήμιο του Cambridge και ειδικός σε θέματα παχυσαρκίας.

«Για όσους δεν είχαν εξαρχής καλή διατροφή, υπάρχει κίνδυνος υποσιτισμού. Δεν μπορείτε απλώς να κάνετε την ένεση και να ελπίζετε για το καλύτερο. Πρέπει να δώσετε σημασία στη διατροφή και τη σωματική άσκηση».

Μετά την διακοπή της λήψης τους, παίρνετε ξανά βάρος
ΕΝ ΜΕΡΕΙ ΑΛΗΘΕΙΑ «Η παχυσαρκία είναι μια χρόνια, προοδευτική πάθηση με τάση υποτροπής. Όταν διακόπτεται η φαρμακευτική αγωγή για την παχυσαρκία, ο οργανισμός του ατόμου προσπαθεί να ανακτήσει το βάρος που έχασε», εξηγεί ο Brown. «Μελέτες έχουν δείξει ότι οι άνθρωποι μπορεί να ανακτήσουν περίπου το 60% του βάρους που έχασαν μετά τη διακοπή του φαρμάκου».

Μάλιστα, μελέτη του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης διαπίστωσε ότι τα άτομα που σταματούν τη λήψη φαρμάκων GLP-1 επιστρέφουν στο αρχικό τους βάρος μέσα σε δύο χρόνια. «Για πολλούς ανθρώπους, αυτά τα φάρμακα πιθανότατα θα πρέπει να λαμβάνονται μακροχρόνια ή και εφ’ όρου ζωής», λέει ο Yeo.

«Η όρεξή σας καταστέλλεται μόνο όσο λαμβάνετε τα φάρμακα. Αν τα διακόψετε, τα ορμονικά σας επίπεδα θα επανέλθουν στα προηγούμενα επίπεδα. Θα νιώθετε την ίδια πείνα με πριν, πράγμα που σημαίνει ότι το βάρος θα επανέλθει». Αν και η ιδέα της δια βίου λήψης φαρμάκων μπορεί να ακούγεται τρομακτική, ο Yeo επισημαίνει ότι πολλοί άνθρωποι λαμβάνουν εφ’ όρου ζωής φάρμακα για την υψηλή αρτηριακή πίεση. «Πιστεύω ότι το ίδιο θα ισχύσει και για αυτά τα φάρμακα», λέει ο ίδιος.

Προκαλούν απώλεια μυϊκής μάζας και απαιτείται αυξημένη πρόσληψη πρωτεΐνης κατά τη λήψη τους
ΑΛΗΘΕΙΑ «Όταν οι άνθρωποι χάνουν βάρος, δεν χάνουν μόνο λίπος, αλλά και μυϊκή μάζα. Το κρίσιμο ζήτημα είναι αν μπορούμε να ελαχιστοποιήσουμε αυτή την απώλεια», λέει ο Brown. «Τα τρέχοντα δεδομένα υποδεικνύουν ότι έως και το 40% του βάρους που χάνεται με τα φάρμακα GLP-1 μπορεί να προέρχεται από τη μυϊκή μάζα (οστά, μύες και συνδετικός ιστός) και όχι μόνο από το λίπος».

Γι’ αυτό είναι σημαντικό να δίνεται προτεραιότητα σε τροφές πλούσιες σε πρωτεΐνη και στην προπόνηση με αντιστάσεις κατά τη λήψη των φαρμάκων GLP-1. «Είναι αδιαπραγμάτευτο: πρέπει να το κάνετε αν θέλετε να διατηρήσετε τη μυϊκή σας μάζα», λέει η Amati.

«Αν έχετε πλεονάζον λίπος και κάνετε προπόνηση με αντιστάσεις, θα χάσετε πρώτα λίπος, επειδή αυτό αποτελεί την αποθηκευμένη πηγή ενέργειας». Η ίδια συνιστά προπόνηση με αντιστάσεις τρεις φορές την εβδομάδα, καθώς και την κατανάλωση πρωτεΐνης υψηλής ποιότητας σε κάθε γεύμα. Mάλιστα, προτείνει να καταναλώνεται η πρωτεΐνη πρώτη.

Δεν ανταποκρίνονται όλοι σε αυτά με τον ίδιο τρόπο
ΑΛΗΘΕΙΑ «Αυτά τα φάρμακα δεν λειτουργούν για όλους – δεν αποτελούν μαγική λύση», λέει η Amati. «Τα δεδομένα δείχνουν ότι το 5-20% των ανθρώπων χάνει λιγότερο από το 5% του σωματικού του βάρους, επομένως κατατάσσονται στην κατηγορία εκείνων που δεν ανταποκρίνονται στη θεραπεία.

Αν διαθέτετε υποδοχέα GLP-1 που δεν είναι ιδιαίτερα ευαίσθητος, τα φάρμακα GLP-1 δεν θα έχουν το επιθυμητό αποτέλεσμα». Αν και δεν γνωρίζουμε ακόμη την αιτία αυτού του φαινομένου, η Yeo δηλώνει ότι είναι θέμα χρόνου να το μάθουμε.

Ο καθένας θα έπρεπε να τα χρησιμοποιεί για να χάσει βάρος
ΨΕΜΑ Τα φάρμακα GLP-1 αναπτύχθηκαν αρχικά για άτομα με διαβήτη τύπου 2. Πλέον, έχουν λάβει έγκριση και για άτομα με παχυσαρκία ή για άτομα που είναι υπέρβαρα και αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας που σχετίζονται με το βάρος τους. Παρά ταύτα, πολλοί άνθρωποι χρησιμοποιούν τα GLP-1 για αισθητικούς λόγους, καθώς έχουν γίνει πλέον πολύ εύκολα προσβάσιμα.

«Βλέπω πολλούς ανθρώπους να τα χρησιμοποιούν για να χάσουν βάρος ενόψει ενός γάμου ή διακοπών», λέει η Amati. «Αυτά τα φάρμακα δεν έχουν σχεδιαστεί για αυτόν τον σκοπό».

Όσοι λαμβάνουν GLP-1 με αυτόν τον τρόπο ενδέχεται να καταλήξουν με χειρότερη σύσταση σώματος, εξηγεί η ίδια. «Είναι πολύ πιο εύκολο να ανακτήσει κανείς λίπος παρά μυϊκή μάζα, οπότε μπορεί να βρεθείτε με αυξημένη μάζα λίπους σε σύγκριση με την κατάσταση πριν ξεκινήσετε τη λήψη τους. Η απώλεια άλιπης μάζας δεν ευνοεί τη μακροζωία».

Θα μπορούσαν να βελτιώσουν την ψυχική σας υγεία
ΕΝ ΜΕΡΕΙ ΑΛΗΘΕΙΑ Όσον αφορά την επίδραση των GLP-1 στο άγχος και την κατάθλιψη, ο Michael Browning, καθηγητής Ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, δηλώνει: «Τα στοιχεία που υποδεικνύουν ότι είναι ωφέλιμα είναι μάλλον περιορισμένα, ενώ ορισμένες μελέτες βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη».

Τα δεδομένα είναι πιο ενθαρρυντικά όσον αφορά τους εθισμούς, και ειδικότερα τον εθισμό στο αλκοόλ, για τον οποίο έχουν διεξαχθεί ορισμένες τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές. Μία από αυτές έδειξε ότι η λήψη σεμαγλουτίδης (GLP-1 που περιέχεται στα σκευάσματα Wegovy και Ozempic) μείωσε τον αριθμό των ημερών έντονης κατανάλωσης αλκοόλ για τους συμμετέχοντες.

Για άλλες μορφές εθισμού, όπως στη νικοτίνη και σε άλλες ουσίες, απαιτείται περαιτέρω έρευνα. «Υπάρχουν μελέτες σε ζώα που υποδηλώνουν ότι μπορεί να μειώσουν την εξάρτηση από τη νικοτίνη, αλλά δεν υπάρχουν αντίστοιχα στοιχεία για τον άνθρωπο», λέει ο Browning.

Προκαλούν κακοσμία του στόματος
ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΕΡΕΥΝΑ Υπάρχει όντως η λεγόμενη «αναπνοή Ozempic»; «Υπάρχουν πολλές ανεπίσημες αναφορές και μαρτυρίες, αλλά καμία επιδημιολογική μελέτη», λέει ο Dr. Praveen Sharma, αναπληρωτής καθηγητής στην Οδοντιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Μπέρμιγχαμ.

Αν και δεν υπάρχουν ακόμη αδιάψευστα στοιχεία, ενδέχεται παρενέργειες όπως ο εμετός και η αφυδάτωση να οδηγούν σε ξηροστομία, εξηγεί ο ίδιος. Το σάλιο «διατηρεί το στόμα ενυδατωμένο και τα επίπεδα των βακτηρίων χαμηλά», επομένως η ξηροστομία μπορεί να οδηγήσει σε «πολλαπλασιασμό των βακτηρίων, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει κακοσμία».

Η Dr. Lindsey Ann Edwards, ανώτερη λέκτορας μικροβιολογίας στο King’s College του Λονδίνου, αναφέρει ότι επιβραδύνοντας τη γαστρική κένωση, τα φάρμακα GLP-1 μπορούν να «προκαλέσουν παραμονή της τροφής στο στομάχι και στο ανώτερο γαστρεντερικό σύστημα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, δημιουργώντας περισσότερες ευκαιρίες στο μικροβίωμα του εντέρου να ζυμώσει τη μερικώς χωνεμένη τροφή. Αυτή η μικροβιακή ζύμωση μπορεί να παράγει αέρια που ενδέχεται να συμβάλουν σε δύσοσμες ερυγές (ρεψίματα)».

Μπορεί να προκαλέσουν τριχόπτωση
ΑΛΗΘΕΙΑ Το σώμα αντιδρά με στρες όταν λαμβάνετε φάρμακα GLP-1, λέει η δερματολόγος Dr. Angela Tewari. «Αυτό ασκεί πίεση στα μαλλιά και μπορεί να εμφανίσετε τελογενές ελύφιο (telogen effluvium), δηλαδή τριχόπτωση που οφείλεται σε αντίδραση του οργανισμού στο στρες. Τα μαλλιά περνούν στη φάση της αποβολής», εξηγεί.

Τα καλά νέα είναι ότι αυτός ο τύπος τριχόπτωσης είναι αναστρέψιμος. Καθώς το σώμα σας συνηθίζει το φάρμακο, αυτή η παρενέργεια θα υποχωρήσει, αν και ο ρυθμός με τον οποίο ξαναφυτρώνουν τα μαλλιά ποικίλλει. «Για ορισμένους ανθρώπους, μπορεί να είναι περίπου 2,5 εκατοστά (μία ίντσα) τον μήνα».

«Γενικά, ο ρυθμός ανάπτυξης των μαλλιών καθορίζεται από τη γενετική», λέει η Tewari, η οποία συνιστά τη λήψη της χαμηλότερης δυνατής δόσης φαρμάκων GLP-1 και την κατανάλωση τροφών πλούσιων σε πρωτεΐνη, ψευδάργυρο, σίδηρο και βιταμίνη C για την ενίσχυση της υγείας της τρίχας.

Το πρόσωπό σας μπορεί να παρουσιάσει χαλάρωση και να δείχνει αδυνατισμένο
ΑΛΗΘΕΙΑ Κάτω από το δέρμα υπάρχει ένα «σύστημα υποστήριξης», εξηγεί η Tewari. «Υπάρχει το κολλαγόνο και, από κάτω, ένα στρώμα λίπους και ένα στρώμα μυών. Όλα αυτά προσδίδουν στο δέρμα μια πιο γεμάτη όψη».

Όταν χάνεται γρήγορα το στρώμα λίπους, η εξωτερική στιβάδα του δέρματος παραμένει «τεντωμένη», καθώς έχει διασταλεί με την πάροδο του χρόνου για να στηρίξει τα υπόλοιπα στρώματα. Αυτό σημαίνει ότι το δέρμα χαλαρώνει λόγω της μειωμένης υποστήριξης από κάτω, με αποτέλεσμα να φαίνεται ζαρωμένο και θαμπό.

Για να το αντιμετωπίσουν αυτό, πολλοί καταφεύγουν σε ενέσιμες θεραπείες, αναφέρει η Tewari. «Δεν θα συνιστούσα να προχωρήσετε άμεσα σε κάποια διαδικασία. Αφήστε το σώμα σας να προσαρμοστεί στη νέα του εικόνα προτού κάνετε οτιδήποτε», επισημαίνει.

Η απώλεια βάρους δεν είναι το μοναδικό όφελος για την υγεία
ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΕΡΕΥΝΑ Καθώς όλο και περισσότεροι άνθρωποι λαμβάνουν φάρμακα GLP-1, οι ερευνητές εξετάζουν τα οφέλη πέρα ​​από την απώλεια βάρους.

Μια μελέτη διαπίστωσε ότι τα άτομα που λάμβαναν GLP-1 είχαν 30% λιγότερες πιθανότητες να εμφανίσουν καρκίνο του μαστού. Μια άλλη έδειξε ότι ασθενείς με καρκίνο του μαστού, του πνεύμονα, του εντέρου ή του ήπατος που λάμβαναν τα εν λόγω φάρμακα είχαν έως και 50% λιγότερες πιθανότητες εξάπλωσης του καρκίνου.

«Η πρόκληση έγκειται στον διαχωρισμό της άμεσης επίδρασης αυτών των φαρμάκων από τη δευτερογενή επίδραση της απώλειας βάρους», δηλώνει ο Dr. Simon Cork.

Πηγή : theguardian.com

Εικόνα : pexels.com