PILATES: Η ΜΕΘΟΔΟΣ ΓΙΑ ΣΩΜΑ ΧΩΡΙΣ ΒΑΡΗ ΚΑΙ ΤΙ ΙΣΧΥΕΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ
Η Έλενα Τσελά εξηγεί γιατί το Pilates έχει αγαπηθεί, υποτιμηθεί και παραποιηθεί, θέτοντας το ερώτημα αν πρόκειται για παροδική μόδα.
Το Pilates είναι ένα διαχρονικό, ολοκληρωμένο σύστημα άσκησης που δημιούργησε ο Joseph Pilates, με σκοπό να μπορούν να το ακολουθήσουν όλοι. Βοηθά στην κίνηση, στη στάση του σώματος, στη σταθερότητα του κορμού και στην αναπνοή. Δεν αποτελεί περαστική τάση ούτε περιορίζεται στο «κάψιμο θερμίδων»: μπορεί να προσφέρει ουσιαστικά οφέλη για την υγεία και την αποκατάσταση, εφόσον διδάσκεται από κατάλληλα καταρτισμένους επαγγελματίες και προσαρμόζεται στις ανάγκες κάθε ασκούμενου.
Πιο αναλυτικά
Από την Έλενα Τσελά, καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής, BSc Physical Education & Sports Science, MSc Medical School Athens, ιδιοκτήτρια του JoyFit (@Joyfitelenatsela).
Πολλοί αγαπούν αυτή τη μέθοδο, κάποιοι την έχουν υποτιμήσει, ενώ άλλοι δεν έχουν αποφασίσει ακόμη να τη δοκιμάσουν. Είναι, άραγε, το Pilates μια μόδα που θα ξεχαστεί και πώς αλλοιώθηκε τόσο η ουσία του; Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά.
Ο Joseph Pilates, που επινόησε τη μέθοδο, ανέπτυξε ένα ολοκληρωμένο κινησιολογικό σύστημα βασισμένο σε κινήσεις, αθλήματα και είδη άσκησης που είχε δοκιμάσει ο ίδιος. Επειδή ήταν φιλάσθενο παιδί, από μικρός στράφηκε στην κίνηση και τον αθλητισμό, αναγνωρίζοντας στην πράξη τα οφέλη τους. Η αρχική ονομασία του συστήματος ήταν «Contrology» και, μετά τον θάνατό του, καθιερώθηκε το όνομα Pilates που γνωρίζουμε σήμερα.
Για τον Joseph Pilates, βασική αρχή ήταν ότι η άσκηση πρέπει να είναι προσβάσιμη σε όλους. Ήθελε κάθε άνθρωπος να έχει τη δυνατότητα να ακολουθεί ένα πρόγραμμα που ενισχύει την κίνηση σε κάθε επίπεδο και άξονα του σώματος, μαζί με τη σταθερότητα, την πειθαρχία και τη λειτουργικότητα. Πάνω απ’ όλα, έδινε έμφαση στη σωστή και αποτελεσματική αναπνοή, η οποία αποτελούσε κεντρικό στοιχείο της φιλοσοφίας του.
Στην καθημερινότητά του, ο σύγχρονος άνθρωπος συχνά αναπνέει επιφανειακά, με το διάφραγμα και τους πνεύμονες να λειτουργούν λιγότερο αποτελεσματικά· το στρες και η καθιστική ζωή επηρεάζουν επίσης τη ζωτικότητα. Ο Pilates επισήμαινε ότι η πρώτη μας πράξη στη ζωή είναι να αναπνέουμε και να ενεργοποιούμε τους πνεύμονές μας, κάτι που εύκολα παραμερίζουμε στην καθημερινή ρουτίνα. Πρώτο όργανο που κατασκεύασε ήταν το Reformer και στη συνέχεια δημιούργησε και τα υπόλοιπα apparatus, ανάμεσά τους το Cadillac, την Chair και το Ladder Barrel. Στη μέθοδο είχε εξίσου σημαντική θέση το ασκησιολόγιο του mat (ασκήσεις στο στρώμα), που δεν ήταν σχεδιασμένο να παραλείπεται, αλλά να συνδυάζεται με την προπόνηση στα μεγάλα apparatus.
Αφού εγκαταστάθηκε στη Νέα Υόρκη και άνοιξε το στούντιό του, ο Joseph Pilates απέκτησε ολοένα περισσότερους ασκούμενους, οι οποίοι τον εμπιστεύονταν για ενδυνάμωση αλλά και για αποκατάσταση τραυματισμών. Όταν πέθανε, οι μαθητές του ανέλαβαν να συνεχίσουν το έργο και τη διδασκαλία του. Έτσι, η μέθοδος διαδίδεται ευρέως εδώ και σχεδόν 100 χρόνια.
Η αφετηρία της σημερινής πορείας τοποθετείται στο 1926, όταν ο Joseph Pilates ασκούσε πλέον συστηματικά τη μέθοδό του στο στούντιο που διατηρούσε στη Νέα Υόρκη. Σήμερα συμπληρώνεται σχεδόν ένας αιώνας από τότε που αυτό το ξεχωριστό κινησιολογικό σύστημα μπήκε στη ζωή μας. Αντί να χάνει τη δυναμική του με το πέρασμα των χρόνων, το Pilates συνεχίζει να αναπτύσσεται: ολοένα περισσότεροι άνθρωποι το γνωρίζουν, το αγαπούν και το εντάσσουν στην καθημερινότητά τους.
Τα οφέλη του παραμένουν επίκαιρα και διαχρονικά: καλύτερη στάση και ορθοσωμία, λειτουργική αναπνοή και σταθερότητα του κορμού, αποκατάσταση τραυματισμών και σωστή τεχνική στην κίνηση. Στα θετικά της μεθόδου περιλαμβάνονται ακόμη η ιδιοδεκτικότητα και η αύξηση του εύρους κίνησης.
Οι συχνότερες ερωτήσεις και οι απαντήσεις τους
«Είναι το Pilates για όλους;»
Η απάντηση είναι «ναι» — αυτή ήταν άλλωστε εξαρχής η επιδίωξη του Joseph Pilates. Όλοι μπορούν να ωφεληθούν από τη μέθοδο, εφόσον αυτή προσαρμόζεται σωστά στις ανάγκες και στις δυνατότητές τους.
«Πρόκειται για μόδα;»
Αν ήταν μια παροδική τάση, μάλλον θα είχε ξεχαστεί εδώ και δεκαετίες. Το Pilates ήρθε για να μείνει.
«Δεν το έχω δοκιμάσει ακόμη και αναρωτιέμαι αν θα μου ταιριάξει».
Ίσως αρκεί να το δοκιμάσεις για να πειστείς, χωρίς όμως να βιαστείς να βγάλεις συμπέρασμα. Θα χρειαστείς μερικά μαθήματα για να εξοικειωθείς με τη φιλοσοφία, την τεχνική και τη λογική της μεθόδου. Τα ουσιαστικά αποτελέσματα, άλλωστε, δεν έρχονται από τη μια στιγμή στην άλλη. Η δική μου συμβουλή είναι να προσθέσεις μία
ή δύο συνεδρίες Pilates την εβδομάδα στο άθλημα ή σε οποιαδήποτε άλλη μορφή άσκησης κάνεις. Θα διαπιστώσεις σημαντική αλλαγή στην τεχνική σου, στη λειτουργικότητα και στη συνολική εικόνα του σώματός σου.
«Πώς επιλέγω τον σωστό επαγγελματία;»
Χρειάζεται, ωστόσο, προσοχή: μην παρασύρεσαι από τάσεις που αλλοιώνουν το Pilates, κάνοντάς το να θυμίζει bootcamp ή να περιορίζεται αποκλειστικά στο «κάψιμο θερμίδων». Αυτή δεν ήταν η αρχική επιδίωξη της μεθόδου. Αναζήτησε εκπαιδευτές με ουσιαστική κατάρτιση και ολοκληρωμένη πιστοποίηση 450-500 ωρών, ώστε να διδάσκουν υπεύθυνα και με σεβασμό στις αρχές της. Κάνε την έρευνά σου· υπάρχουν εξαιρετικοί επαγγελματίες και σίγουρα θα βρεις εκείνον που σου ταιριάζει.
Θέλω να ολοκληρώσω με κάτι που συχνά μοιράζομαι με τους μαθητές μου: πιστεύω ότι ο Joseph Pilates θα ένιωθε περήφανος αν έβλεπε πόσο αγαπητή, δημοφιλής και σεβαστή είναι σήμερα η μέθοδός του. Θα καταλάβαινε πως πραγματοποίησε το όνειρό του. Αν, μάλιστα, μέσα από αυτό το άρθρο έστω ένας συνάδελφος αλλάξει οπτική, θα αισθανθώ κι εγώ περήφανη. Συνάδελφοι και μαθητές, το Pilates αποτελεί ένα υπέροχο εργαλείο για την υγεία και την ποιότητα της ζωής μας. Ας το αξιοποιούμε με σύνεση, αγάπη και σεβασμό. A tribute to Joe. Thank you, mentor.
