Πώς επηρεάζεται η ζωή σας όταν μείνετε μία εβδομάδα χωρίς social media

Μια πρόσφατη μελέτη σε 373 νέους 18-24 ετών στις ΗΠΑ εξέτασε πώς τα social media σχετίζονται με την ψυχική υγεία. Τα ευρήματα συνέδεσαν την «προβληματική» χρήση με άγχος, κατάθλιψη και αϋπνία. Καθοριστικός παράγοντας δεν αποδείχθηκε ο χρόνος που περνά κανείς στις πλατφόρμες, αλλά η ψυχολογία και ο τρόπος χρήσης τους.

Όταν οι συμμετέχοντες απείχαν από τα social media για μία εβδομάδα, μειώθηκαν αισθητά το άγχος, τα καταθλιπτικά συμπτώματα και η αϋπνία, χωρίς να διαφοροποιηθούν ιδιαίτερα οι καθημερινές τους συνήθειες. Τα αποτελέσματα τονίζουν πόσο σημαντικό είναι να εντοπίζεται και να περιορίζεται η δυσλειτουργική χρήση, ώστε η σχέση με την τεχνολογία να γίνει πιο ισορροπημένη.

Διαβάστε παρακάτω

Η επίδραση των social media στην ψυχική υγεία των νέων παραμένει σύνθετο θέμα, με ευρήματα που συχνά μοιάζουν αντιφατικά. Σε μια νέα, σύγχρονη και εκτενή μελέτη, οι ερευνητές συνδύασαν αντικειμενικά δεδομένα από τα κινητά των συμμετεχόντων με καθημερινές αυτοαναφορές. Στόχος ήταν να αποτυπώσουν όσο γίνεται ακριβέστερα τη σύνδεση της χρήσης των κοινωνικών δικτύων με την ψυχική ευεξία.

Ποια στοιχεία εξέτασε η μελέτη για τα social media;

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗΎπνος σε σκοτεινό δωμάτιο: Μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εγκεφαλικού;

Στη μελέτη έλαβαν μέρος 373 νέοι, ηλικίας 18 έως 24 ετών, στις ΗΠΑ. Για τις πρώτες δύο εβδομάδες καταγράφηκε η συνηθισμένη χρήση πλατφορμών όπως το Facebook, το Instagram, το TikTok, το Snapchat και το X. Τα κινητά κατέγραφαν παθητικά τον χρόνο οθόνης, τις μετακινήσεις και στοιχεία της καθημερινής συμπεριφοράς, δίνοντας μια αντικειμενική αποτύπωση της ζωής των συμμετεχόντων.

Παράλληλα, οι συμμετέχοντες απαντούσαν κάθε μέρα σε σύντομα ερωτηματολόγια για τη διάθεσή τους και συμπλήρωναν εβδομαδιαία κλινικές κλίμακες σχετικά με το άγχος, την κατάθλιψη, την αϋπνία και τη μοναξιά. Έπειτα, μπορούσαν να επιλέξουν μία εβδομάδα «αποτοξίνωσης», περιορίζοντας σημαντικά ή διακόπτοντας εντελώς τη χρήση των social media, ενώ η καταγραφή των δεδομένων συνεχιζόταν. Με αυτόν τον συνδυασμό αντικειμενικών στοιχείων, αυτοαναφορών και κλινικών μετρήσεων, οι ερευνητές εξέτασαν τόσο την επίδραση των κοινωνικών δικτύων στην ψυχική υγεία όσο και τις αλλαγές που ακολουθούν μια απότομη μείωση της χρήσης τους.

Τα βασικά ευρήματα της έρευνας

1. Η «προβληματική» χρήση των social media συνδέεται έντονα με άγχος, κατάθλιψη και αϋπνία.

<glomex-integration integration-id=”40599w17mggcy6o3″ playlist-id=”

auto

“>

Η διάρκεια χρήσης, δηλαδή ο χρόνος μπροστά στην οθόνη, δεν αναδείχθηκε ως ο σημαντικότερος παράγοντας. Μεγαλύτερη σημασία είχε το πώς χρησιμοποιούνταν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:

η έντονη συναισθηματική εμπλοκή,
η εξάρτηση,
οι αρνητικές συγκρίσεις με άλλους.
Αυτά τα στοιχεία είχαν πολύ ισχυρότερη σύνδεση με δυσάρεστα συμπτώματα. Έτσι, η δυσκολία φαίνεται να αφορά την ποιότητα και την ψυχολογία της χρήσης, όχι απλώς τη διάρκειά της.

2. Μία εβδομάδα αποχής αρκούσε για να καταγραφούν σημαντικά οφέλη.

Από τους νέους που συμμετείχαν στην αποτοξίνωση, 295 άτομα, καταγράφηκαν τα εξής:

Το άγχος μειώθηκε κατά 16,1%
Τα καταθλιπτικά συμπτώματα περιορίστηκαν κατά 24,8%
Η αϋπνία υποχώρησε κατά 14,5%
Η μοναξιά δεν παρουσίασε ουσιαστική μεταβολή
Πιο έντονα ήταν τα οφέλη για όσους είχαν σοβαρότερα συμπτώματα πριν από την αποχή.

3. Η αποχή άλλαξε ελάχιστα τις καθημερινές συνήθειες.

Παρότι οι νέοι περιόρισαν τη χρήση των social media:

ο συνολικός χρόνος οθόνης παρουσίασε μικρή αύξηση, καθώς στράφηκαν σε άλλες εφαρμογές,
ο χρόνος που περνούσαν στο σπίτι αυξήθηκε λίγο,
οι μετακινήσεις, η επικοινωνία και η διάθεση στη διάρκεια της ημέρας έμειναν σε γενικές γραμμές ίδιες.
Ωστόσο, η θετική επίδραση στην ψυχική υγεία ήταν σαφής και μετρήσιμη.

4. Σημασία έχει η ψυχολογία της χρήσης και όχι οι ώρες στο κινητό.

Τα αποτελέσματα δείχνουν πως οι ώρες που περνά κανείς στο κινητό έχουν σαφώς μικρότερη επίδραση σε σύγκριση με:

τα μοτίβα συμπεριφοράς,
την τάση για συγκρίσεις,
το αίσθημα εξάρτησης,
και τα συναισθήματα που προκαλεί κάθε πλατφόρμα.
Τι δείχνουν στην πράξη αυτά τα ευρήματα;

Η μελέτη καταδεικνύει ότι ακόμη και ένα ολιγοήμερο διάλειμμα από τα social media μπορεί να συμβάλει σε:

λιγότερο άγχος,
καλύτερη διάθεση,
βελτιωμένο ύπνο.
Και τα οφέλη αυτά μπορούν να προκύψουν χωρίς σημαντικές αλλαγές στην καθημερινή ρουτίνα.

Το ζητούμενο, όπως προκύπτει, δεν είναι απλώς να «κλείσουμε την οθόνη». Χρειάζεται να αναγνωρίσουμε και να περιορίσουμε τη δυσλειτουργική χρήση, εκείνη που οδηγεί σε συγκρίσεις, απορρόφηση, εμμονή ή συναισθηματική εξάντληση.

Τα social media έχουν γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής των νέων, όμως δεν αποδεικνύονται πάντα σύμμαχος της ψυχικής υγείας. Ακόμη και μια σύντομη παύση μίας εβδομάδας μπορεί να λειτουργήσει σαν «reset» για το μυαλό, περιορίζοντας το άγχος και την εσωτερική πίεση που συχνά συνοδεύουν τη διαρκή ψηφιακή σύνδεση.

Αν και τα οφέλη από την αποτοξίνωση είναι ήδη ορατά, η μελέτη τονίζει πως χρειάζεται περαιτέρω έρευνα για τη διάρκειά τους και για το πώς μπορεί να υιοθετηθεί μια πιο υγιής ψηφιακή συμπεριφορά μακροπρόθεσμα. Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι, για να διαμορφώσουμε πιο ισορροπημένη σχέση με την τεχνολογία, πρέπει να κατανοήσουμε τον τρόπο που χρησιμοποιούμε τα social media και όχι μόνο τον χρόνο που αφιερώνουμε σε αυτά.

Πηγή: Ygeiamou