Ιλαρά και ερυθρά στην Ευρώπη: Πώς επηρεάζεται η Ελλάδα από την επανεμφάνιση

Παρά την πρόοδο στους εμβολιασμούς, η ιλαρά και η ερυθρά εξακολουθούν να αποτελούν ζητήματα δημόσιας υγείας στην Ευρώπη. Στην Ελλάδα τα περιστατικά είναι λίγα, ωστόσο η εμβολιαστική κάλυψη παραμένει χαμηλότερη από το 95% που απαιτείται για την εξάλειψη των δύο νόσων.

Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) ζητά να διατηρηθούν υψηλά ποσοστά εμβολιασμού, να ενισχυθεί η επιτήρηση και να ενημερωθεί το κοινό. Για την Ελλάδα, ιδιαίτερη σημασία έχει η αύξηση της κάλυψης με τη δεύτερη δόση, ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος μελλοντικών εξάρσεων.

Καθοριστικό ρόλο στην προστασία της κοινωνίας έχουν τόσο η διαρκής επαγρύπνηση όσο και η εμπιστοσύνη στα εμβόλια.

Διαβάστε παρακάτω

Τα εκτεταμένα προγράμματα εμβολιασμού έχουν φέρει σημαντική πρόοδο τις τελευταίες δεκαετίες, αλλά η ιλαρά και η ερυθρά εξακολουθούν να συνιστούν πρόκληση για τη δημόσια υγεία στην Ευρώπη. Η ιλαρά μεταδίδεται εύκολα και μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές ή, σε κάποιες περιπτώσεις, ακόμη και θάνατο. Η ερυθρά είναι κατά κανόνα πιο ήπια για τα παιδιά και τους ενήλικες, όμως η μόλυνση κατά την εγκυμοσύνη μπορεί να έχει συνέπειες, καθώς υπάρχει υψηλός κίνδυνος να εμφανίσει το έμβρυο συγγενές σύνδρομο ερυθράς (CRS).

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗΎπνος σε σκοτεινό δωμάτιο: Μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εγκεφαλικού;

Ο εμβολιασμός προστατεύει αποτελεσματικά από τις δύο νόσους. Ωστόσο, σε αρκετά κράτη της ΕΕ/ΕΟΧ δεν έχει επιτευχθεί ή δεν διατηρείται η κάλυψη άνω του 95% με τις δύο δόσεις του εμβολίου MMR για ιλαρά, παρωτίτιδα και ερυθρά.

Η εικόνα της ιλαράς και της ερυθράς στην Ελλάδα

Τα νεότερα διαθέσιμα στοιχεία του ECDC, για τον Σεπτέμβριο του 2025, καταγράφουν λίγα κρούσματα ιλαράς στην Ελλάδα. Από την 1η Οκτωβρίου 2024 έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2025, στη χώρα αναφέρθηκαν συνολικά 7 περιστατικά, δηλαδή 0,7 ανά εκατομμύριο κατοίκων — μία από τις χαμηλότερες αναλογίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι, ακόμη και με μικρό επιδημιολογικό φορτίο, χρειάζεται συνεχής επιτήρηση και έλεγχος της εμβολιαστικής κάλυψης. Το 2024, στην Ελλάδα η πρώτη δόση του εμβολίου κάλυψε περίπου το 91% και η δεύτερη περίπου το 71%, αρκετά κάτω από το 95% που απαιτείται για να εξαλειφθεί η νόσος. Το ECDC προειδοποιεί ότι η περιορισμένη κυκλοφορία του ιού δεν αποτελεί λόγο εφησυχασμού. Όπως έχει φανεί και στο παρελθόν, ακόμη και ένα μεμονωμένο εισαγόμενο κρούσμα ενδέχεται να προκαλέσει τοπική έξαρση, ιδίως σε περιοχές ή ομάδες με χαμηλή εμβολιαστική κάλυψη.

<glomex-integration integration-id=”40599w17mggcy6o3″ playlist-id=”

auto

“>

Για την ερυθρά, καταγράφηκε στην Ελλάδα ένα μόνο περιστατικό την ίδια περίοδο, τον Αύγουστο του 2025. Το στοιχείο αυτό επιβεβαιώνει ότι η κυκλοφορία του ιού στη χώρα παραμένει σταθερά εξαιρετικά χαμηλή.

Τα ευρωπαϊκά δεδομένα για ιλαρά και ερυθρά

Τα στοιχεία του ECDC δείχνουν ότι τα κρούσματα ιλαράς στην Ευρώπη μειώθηκαν αισθητά τον Σεπτέμβριο του 2025 σε σύγκριση με τους προηγούμενους μήνες. Παρ’ όλα αυτά, η νόσος εξακολουθεί να καταγράφεται σε αρκετές χώρες.

Για τον Σεπτέμβριο, δεδομένα έστειλαν συνολικά 28 χώρες: οι 11 ανέφεραν 90 περιστατικά, ενώ οι υπόλοιπες 17 δεν κατέγραψαν κανένα. Τα περισσότερα κρούσματα εντοπίστηκαν στην Ιταλία (27), την Ολλανδία (18), τη Γερμανία (14), το Βέλγιο (9) και τη Ρουμανία (7).

Στην ΕΕ/ΕΟΧ καταγράφηκαν 10.195 περιστατικά ιλαράς κατά το δωδεκάμηνο από τον Οκτώβριο του 2024 έως τον Σεπτέμβριο του 2025. Τα δύο τρίτα των κρουσμάτων, δηλαδή 6.562, αφορούσαν τη Ρουμανία. Ακολούθησαν η Γαλλία με 882, η Ιταλία με 601, η Ολλανδία με 556 και η Ισπανία με 395.

Μεταξύ των περιστατικών για τα οποία υπήρχαν στοιχεία εμβολιασμού, περισσότεροι από οκτώ στους δέκα ήταν ανεμβολίαστοι. Σε τρεις χώρες —τη Ρουμανία, τη Γαλλία και την Ολλανδία— αναφέρθηκαν 8 θάνατοι. Η μεγαλύτερη επίπτωση καταγράφηκε στα βρέφη κάτω του ενός έτους, με 336,4 περιστατικά ανά εκατομμύριο πληθυσμού, και στα παιδιά ηλικίας 1-4 ετών, με 174,6 ανά εκατομμύριο.

Αντίθετα, η ερυθρά εξακολουθεί να εμφανίζεται σε πολύ χαμηλά επίπεδα στην Ευρώπη. Για την ίδια δωδεκάμηνη περίοδο αναφέρθηκαν μόλις 105 περιστατικά, τα 84 από αυτά στην Πολωνία, ενώ 21 χώρες δεν δήλωσαν κανένα κρούσμα. Δεν καταγράφηκε θάνατος.

Οι νεότερες συστάσεις του ECDC για την πρόληψη

Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) επαναφέρει τις βασικές οδηγίες του προς τα κράτη μέλη:

• Να διατηρείται εμβολιαστική κάλυψη πάνω από 95% με δύο δόσεις MMR, με βάση το εθνικό πρόγραμμα κάθε χώρας.
• Να ενισχυθούν τα συστήματα επιτήρησης και η δυνατότητα γρήγορης αντίδρασης όταν υπάρχει υποψία κρούσματος.
• Να εντοπίζονται ενεργά ανεμβολίαστοι ενήλικες και να εφαρμόζονται προγράμματα αναπλήρωσης των δόσεων (catch-up).
• Να ενημερώνεται και να ευαισθητοποιείται το ιατρικό προσωπικό για τον έλεγχο του ιστορικού εμβολιασμού, κυρίως πριν από ταξίδια.
• Να ενισχύεται η εμπιστοσύνη στα εμβόλια με στοχευμένες επικοινωνιακές δράσεις και συνεργασία με κοινότητες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην πρόσβαση.

Συμπέρασμα για την ιλαρά και την ερυθρά

Η Ευρώπη έχει καταγράψει σημαντική πρόοδο στην πορεία προς την εξάλειψη της ιλαράς και της ερυθράς, αλλά οι διαφορές στην εμβολιαστική κάλυψη εξακολουθούν να δημιουργούν κενά, μέσα από τα οποία μπορούν να επανεμφανιστούν εστίες. Η Ελλάδα έχει σχετικά ευνοϊκή εικόνα, καθώς η επίπτωση παραμένει χαμηλή και η επιδημιολογική επιτήρηση είναι καλή. Χρειάζεται, ωστόσο, να ενισχυθεί η χορήγηση της δεύτερης δόσης του εμβολίου, ώστε μια μελλοντική εισαγωγή του ιού να μη βρει πρόσφορο έδαφος.

Η σταθερή εμπιστοσύνη στα εμβόλια, μαζί με τη διαρκή επαγρύπνηση των υπηρεσιών δημόσιας υγείας, αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την προστασία της κοινωνίας σε βάθος χρόνου και για την επίτευξη του στόχου να εξαλειφθούν η ιλαρά και η ερυθρά στην Ευρώπη.

Πηγή: ygeiamou.gr / Σαβίνα Αποστολοπούλου