ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΑΝΟΙΧΤΗ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ: ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΞΕΚΟΥΡΑΣΗ ΣΑΣ

Για αρκετούς, η βραδινή ρουτίνα μοιάζει κάπως έτσι: χαμηλώνουμε τον φωτισμό, ξαπλώνουμε στο κρεβάτι και αφήνουμε την τηλεόραση ανοιχτή ώσπου να αποκοιμηθούμε. Ίσως πρόκειται για μια γνώριμη συνήθεια, για έναν τρόπο χαλάρωσης ή απλώς για τον ήχο της που λειτουργεί σαν παρέα και μας προσφέρει άνεση.

Το ερώτημα είναι αν αυτή η συνήθεια είναι τόσο αθώα όσο φαίνεται. Οι ειδικοί στον ύπνο γενικά προτιμούν το υπνοδωμάτιο να είναι σκοτεινό και χωρίς οθόνες, καθώς τόσο το φως όσο και το περιεχόμενο που παρακολουθούμε μπορούν να επηρεάσουν τον φυσικό κύκλο ύπνου-αφύπνισης. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι όποιος αποκοιμιέται μπροστά στην τηλεόραση καταστρέφει τον ύπνο του. Η πραγματικότητα είναι λίγο πιο σύνθετη.

Η φωτεινότητα της τηλεόρασης δεν είναι τόσο αθώα

Το σώμα μας έχει ένα εσωτερικό «ρολόι», το οποίο συμβάλλει στη ρύθμιση του ύπνου και της εγρήγορσης. Για αυτό το σύστημα, το φως είναι ένα από τα πιο καθοριστικά σήματα.

Καθώς βραδιάζει, το σώμα αυξάνει φυσιολογικά την παραγωγή μελατονίνης, μιας ορμόνης που βοηθά να προετοιμαστούμε για τον ύπνο. Το φως από τις ηλεκτρονικές οθόνες, συμπεριλαμβανομένης της τηλεόρασης, μπορεί να επηρεάσει αυτόν τον μηχανισμό, ιδιαίτερα όταν η έκθεση είναι έντονη και κοντά στην ώρα του ύπνου.

Αυτός είναι και ο λόγος που οι ειδικοί προτείνουν, γενικά, να μειώνουμε την έκθεση στις οθόνες πριν κοιμηθούμε και να διατηρούμε το υπνοδωμάτιο όσο πιο σκοτεινό γίνεται.

Ο εγκέφαλος ακούει, ακόμη κι αν δεν βλέπετε την οθόνη

Πρόκειται για μια λεπτομέρεια που συχνά παραβλέπουμε.

Μπορεί να έχετε κλείσει τα μάτια και να μη βλέπετε πλέον την τηλεόραση, όμως οι ήχοι εξακολουθούν να φτάνουν στον εγκέφαλό σας. Μια ξαφνική αλλαγή στη μουσική, μια δυνατή φωνή, ένας ήχος δράσης ή μια διαφήμιση μπορεί να προκαλέσει μικρές αφυπνίσεις ή να διατηρεί τον εγκέφαλο περισσότερο σε εγρήγορση.

Η τεχνολογία στο υπνοδωμάτιο μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο όχι μόνο μέσω του φωτός αλλά και μέσω των ήχων, των αναλαμπών και της νοητικής διέγερσης.

Υπάρχει, ωστόσο, και μία ακόμη παράμετρος: όταν βλέπετε μια σειρά που σας αρέσει πραγματικά, το «θα δω μόνο δέκα λεπτά» μπορεί πολύ εύκολα να καταλήξει σε ένα ακόμη επεισόδιο. Επομένως, η τηλεόραση δεν επηρεάζει μόνο τον τρόπο με τον οποίο κοιμάστε, αλλά και την ώρα που θα καταφέρετε τελικά να κοιμηθείτε.

Η τηλεόραση μπορεί να συνδέεται και με το βάρος;

Σε αυτό το σημείο, τα δεδομένα αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο JAMA Internal Medicine εξέτασε 43.722 γυναίκες ηλικίας 35 έως 74 ετών και παρακολούθησε τη σχέση ανάμεσα στην έκθεση σε τεχνητό φως κατά τη διάρκεια του ύπνου και στο βάρος. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι γυναίκες που κοιμούνταν με τηλεόραση ή φως αναμμένο στο δωμάτιο είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να πάρουν τουλάχιστον 5 κιλά κατά την περίοδο παρακολούθησης. Είχαν επίσης υψηλότερη πιθανότητα να εμφανίσουν παχυσαρκία.

Αν και αυτό ακούγεται εντυπωσιακό, απαιτείται μια ουσιαστική διευκρίνιση: η μελέτη έδειξε συσχέτιση, όχι ότι η τηλεόραση προκαλεί από μόνη της αύξηση βάρους.

Οι ερευνητές επιχείρησαν να λάβουν υπόψη στοιχεία όπως η σωματική δραστηριότητα, η διατροφή, καθώς και η διάρκεια και η ποιότητα του ύπνου, χωρίς όμως να είναι δυνατό να αποκλείσουν κάθε άλλη πιθανή εξήγηση.

Δηλαδή, δεν μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι «η τηλεόραση σας παχαίνει». Μπορούμε, όμως, να αναφέρουμε ότι ο συστηματικός ύπνος με τεχνητό φως στον χώρο έχει συσχετιστεί με δυσμενείς δείκτες βάρους και, άρα, αξίζει να περιορίζεται.

Γιατί κάποιοι κοιμούνται πιο εύκολα με ανοιχτή τηλεόραση

Για ορισμένους, ο απόλυτος θόρυβος ενός σκοτεινού και ήσυχου δωματίου δεν λειτουργεί καθόλου χαλαρωτικά. Ένας οικείος ήχος στο background μπορεί να τους αποσπά από σκέψεις, άγχος ή την έντονη εσωτερική «φασαρία» που συχνά εμφανίζεται μόλις ξαπλώσουμε στο κρεβάτι.

Και αυτό είναι κάτι που αξίζει να μην παραβλέπουμε. Αν η εναλλακτική είναι να κοιτάτε επί ώρες το ταβάνι επειδή δεν μπορείτε να ηρεμήσετε ή να αποκοιμηθείτε με έναν απαλό, γνώριμο ήχο, τότε ο στόχος είναι να βρείτε τελικά έναν τρόπο για επαρκή ύπνο.

Το ζήτημα γίνεται μεγαλύτερο όταν η τηλεόραση μετατρέπεται σε αναγκαία συνθήκη για να αποκοιμηθείτε ή όταν μένει ανοιχτή καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας.

Τι να κάνετε αν δεν θέλετε να κόψετε την τηλεόραση

Δεν είναι απαραίτητο να αλλάξετε απότομα από το «η τηλεόραση παίζει όλο το βράδυ» στο «από αύριο δεν ξαναβλέπω τηλεόραση στο κρεβάτι».

Μια πολύ απλή λύση είναι να χρησιμοποιήσετε τον χρονοδιακόπτη ύπνου. Μπορείτε να αφήσετε την τηλεόραση να παίζει για λίγο μέχρι να νυστάξετε και να ρυθμίσετε να κλείσει αυτόματα.

Έτσι περιορίζετε τόσο την έκθεση στο φως όσο και τους ήχους κατά τη διάρκεια της υπόλοιπης νύχτας. Το Sleep Foundation προτείνει επίσης, όταν η απομάκρυνση της τηλεόρασης από το υπνοδωμάτιο δεν είναι πρακτική, τη χρήση sleep timer ως έναν τρόπο να μειωθεί η νυχτερινή έκθεση.

Ακόμη προτιμότερο είναι να διαλέξετε κάτι που γνωρίζετε ήδη πολύ καλά και έχετε ξαναδεί. Μια ήσυχη σειρά ίσως είναι λιγότερο διεγερτική από ένα δελτίο ειδήσεων, μια ταινία δράσης ή ένα θρίλερ που σας κρατά σε αγωνία.

Τι ισχύει για το κινητό που μένει στο κομοδίνο;

Η λογική εδώ είναι σε μεγάλο βαθμό ίδια, υπάρχει όμως μια ουσιαστική διαφορά: το κινητό βρίσκεται συνήθως πολύ πιο κοντά στα μάτια και έχει σχεδιαστεί ώστε να μας διατηρεί ενεργούς.

Ένα μήνυμα, μια ειδοποίηση ή η συνήθεια να ανοίγουμε διαρκώς τις εφαρμογές μπορεί να μεταθέσει ακόμη περισσότερο την ώρα κατά την οποία θα αποκοιμηθούμε πραγματικά.

Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί στον ύπνο προτείνουν να περιορίζεται η χρήση ηλεκτρονικών συσκευών πριν από την κατάκλιση και, όταν είναι εφικτό, το υπνοδωμάτιο να μένει όσο πιο απαλλαγμένο γίνεται από οθόνες.

Πρέπει τελικά να κοιμόμαστε με ανοιχτή την τηλεόραση;

Αν θέλουμε μια απλή απάντηση, καλύτερα όχι όλη τη νύχτα.

Ένα υπνοδωμάτιο σκοτεινό, ήσυχο και δροσερό προσφέρει, γενικά, καλύτερες προϋποθέσεις για ύπνο. Η τηλεόραση μπορεί να φέρνει φως, ήχους και νοητική διέγερση ακριβώς τη στιγμή που το σώμα προσπαθεί να περάσει στη φάση της ξεκούρασης.

Αν όμως ανήκετε σε εκείνους που αποκοιμιούνται πιο εύκολα με μια γνώριμη εκπομπή στο background, δεν χρειάζεται να νιώθετε ότι κάνετε κάτι «καταστροφικό» για την υγεία σας. Δοκιμάστε απλώς να μειώσετε τη φωτεινότητα, να επιλέγετε κάτι ήρεμο και γνώριμο και κυρίως να χρησιμοποιείτε τον χρονοδιακόπτη ώστε η τηλεόραση να σβήνει αφού αποκοιμηθείτε.

Ύπνος στο σκοτάδι: Πώς το νυχτερινό φως «πιέζει» την καρδιά μας

Επτά τρόποι για να προστατεύσετε την επιδερμίδα από UV ακτίνες και μπλε φως

Έρευνα: Οι λόγοι να μην κοιμάστε με αναμμένο φως