Κοινό ποτήρι και HIV: Μπορεί να κολλήσει κανείς με μια γουλιά;

Ένα κοινό ποτήρι σε ένα τραπέζι μπορεί να γεννήσει μια άβολη σκέψη: υπάρχει περίπτωση να μεταδοθεί έτσι ο HIV; Η απάντηση είναι όχι. Ο ιός δεν μεταδίδεται ούτε με το ίδιο ποτήρι ούτε με αγκαλιά ή χειραψία.

Η διάκριση έχει σημασία τόσο για την υγεία μας όσο και για τον τρόπο με τον οποίο στεκόμαστε απέναντι στους ανθρώπους που ζουν με HIV. Η μετάδοση απαιτεί συγκεκριμένα σωματικά υγρά και κατάλληλη οδό εισόδου στον οργανισμό, όχι τη συνηθισμένη κοινωνική επαφή.

Γιατί το κοινό ποτήρι δεν μεταδίδει HIV;

Αν πιούμε από το ίδιο ποτήρι με ένα άτομο που ζει με HIV, δεν μεταδίδεται ο ιός. Το σάλιο από μόνο του δεν μεταδίδει HIV, όπως δεν τον μεταδίδει και η κοινή χρήση φαγητού, ποτών ή οικιακών σκευών.

Δεν αλλάζει κάτι αν το ποτήρι χρησιμοποιήθηκε στο σπίτι ή σε τραπέζι με φίλους. Δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζουμε διαφορετικά ένα ποτήρι ή ένα πιάτο επειδή το χρησιμοποίησε άνθρωπος που ζει με τον ιό.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗΜικρές πράξεις καλοσύνης: αλλάζουν και τη δική σου διάθεση;

Ο HIV δεν επιβιώνει για πολύ έξω από το ανθρώπινο σώμα και δεν μπορεί να αναπαραχθεί εκτός αυτού. Η χρήση ενός καθημερινού αντικειμένου, επομένως, δεν αποτελεί τρόπο μετάδοσης.

Και με μια αγκαλιά ή χειραψία;

Ούτε η αγκαλιά ούτε η χειραψία μεταδίδουν HIV. Το απλό άγγιγμα, το φιλί στο μάγουλο και η καθημερινή κοινωνική επαφή δεν αποτελούν τρόπους μετάδοσης.

Ο ιδρώτας και τα δάκρυα επίσης δεν μεταδίδουν τον ιό. Δεν υπάρχει λόγος να αποφεύγουμε μια χειραψία ή μια αγκαλιά από φόβο για τον HIV.

Το ίδιο ισχύει όταν χρησιμοποιούμε κοινόχρηστους χώρους, όπως τουαλέτα, ντους ή πισίνα. Ο HIV δεν μεταδίδεται αερογενώς, ούτε με τον βήχα ή το φτέρνισμα.

Αυτό που έχει σημασία δεν είναι η εγγύτητα με ένα άτομο, αλλά το είδος της έκθεσης και η οδός από την οποία μπορεί να εισέλθει ο ιός στον οργανισμό.

Πότε μπορεί να μεταδοθεί ο ιός;

Η μετάδοση μπορεί να συμβεί όταν συγκεκριμένα μολυσματικά σωματικά υγρά έρθουν σε επαφή με βλεννογόνο ή τραυματισμένο ιστό ή εισαχθούν απευθείας στην κυκλοφορία του αίματος. Δεν αρκεί, δηλαδή, να βρισκόμαστε κοντά σε ένα άτομο που ζει με HIV.

Στα υγρά που μπορούν να μεταδώσουν τον ιό περιλαμβάνονται το αίμα, το μητρικό γάλα, το σπέρμα και οι κολπικές εκκρίσεις, καθώς και τα προεκσπερματικά και τα ορθικά υγρά.

Οι κύριοι τρόποι μετάδοσης περιλαμβάνουν την πρωκτική ή κολπική σεξουαλική επαφή χωρίς προστασία και την κοινή χρήση μολυσμένων βελονών, συριγγών ή άλλου εξοπλισμού ένεσης. Ο HIV μπορεί επίσης να μεταδοθεί από μητέρα σε παιδί κατά την εγκυμοσύνη, τον τοκετό ή τον θηλασμό.

Στην Ελλάδα, η πιθανότητα μετάδοσης μέσω μετάγγισης έχει ελαχιστοποιηθεί χάρη στον συστηματικό έλεγχο των μονάδων αίματος και των παραγώγων τους.

Τι σημαίνει μη ανιχνεύσιμος HIV;

Όταν η αντιρετροϊκή θεραπεία έχει καταστείλει τον HIV σε μη ανιχνεύσιμο επίπεδο, το άτομο δεν μεταδίδει τον ιό στους σεξουαλικούς συντρόφους του.

Η μη ανιχνεύσιμη κατάσταση αφορά τη μετάδοση μέσω σεξουαλικής επαφής. Ο HIV είναι ο ιός· το AIDS είναι το τελευταίο στάδιο της λοίμωξης.

Η σωστή ενημέρωση βοηθά να ξεχωρίζουμε την πραγματική έκθεση από τους φόβους που δεν στηρίζονται στον τρόπο μετάδοσης του ιού.

Τι κάνουμε αν υπήρξε πιθανή έκθεση;

Αν η ανησυχία προκύπτει από σεξουαλική επαφή χωρίς προστασία ή από κοινή χρήση σύριγγας, χρειάζεται άμεση επικοινωνία με υπηρεσία υγείας. Ένας επαγγελματίας μπορεί να αξιολογήσει τη συγκεκριμένη περίπτωση και να κρίνει αν χρειάζεται κάποια ενέργεια.

Η PEP είναι προφυλακτική αγωγή μετά από πιθανή έκθεση. Ο ΕΟΔΥ αναφέρει ότι, όταν ενδείκνυται, πρέπει να αξιολογείται και να χορηγείται όσο το δυνατόν νωρίτερα, εντός 48–72 ωρών. Αν υπάρχει πιθανότητα επικίνδυνης έκθεσης, δεν περιμένουμε για να ζητήσουμε συμβουλή από υπηρεσία υγείας.

Για την εξέταση HIV στην Ελλάδα, ο ΕΟΔΥ αναφέρει ότι μπορεί να είναι εμπιστευτική ή ανώνυμη, ανάλογα με τη δομή και την επιλογή του εξεταζόμενου. Μια υπηρεσία υγείας μπορεί να καθοδηγήσει τον ενδιαφερόμενο για το τι ισχύει στη δική του περίπτωση.

Η καθημερινή επαφή δεν μεταδίδει HIV· μια πιθανή έκθεση σε συγκεκριμένα σωματικά υγρά, αντίθετα, χρειάζεται έγκαιρη αξιολόγηση.