ΝΙΚΟΤΙΝΗ: ΠΩΣ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΑΡΝΗΤΙΚΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ

Τη στήριξη της Πολιτείας σκοπεύει να ζητήσει η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία (ΕΠΕ), ώστε τα προγράμματα πρόληψης για το κάπνισμα να εφαρμοστούν σε όλα τα σχολεία της χώρας. Η καθηγήτρια Πνευμονολογίας του ΕΚΠΑ, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΠΕ και υπεύθυνη του Ιατρείου Διακοπής Καπνίσματος του Ευαγγελισμού, Παρασκευή Κατσαούνου, αναφέρει στο Πρακτορείο FM και στην Τάνια Μαντουβάλου ότι οι δράσεις αυτές υλοποιούνται σήμερα αποσπασματικά σε ορισμένα σχολεία της Αττικής. Η κ. Κατσαούνου μιλά με αφορμή τις παρεμβάσεις πρόληψης της χρήσης καπνικών προϊόντων που πραγματοποιεί η ΕΠΕ, η οποία συμπληρώνει 60 χρόνια λειτουργίας.
Όπως επισημαίνει η καθηγήτρια, η πρόληψη στην Ελλάδα απουσίαζε πλήρως και μόλις τα τελευταία χρόνια ξεκινά να εμφανίζεται, με διστακτικά και ασυντόνιστα βήματα. Υπογραμμίζει πως χρειάζεται να υλοποιείται από την Πολιτεία και οργανωμένους φορείς, ώστε να μη φτάνουμε στη διακοπή, η οποία είναι δύσκολη στην περίπτωση εξαρτησιογόνων ουσιών. Στη συνέχεια σημειώνει ότι οι νέοι νιώθουν άτρωτοι, επομένως δεν τους αγγίζουν οι αναφορές σε συνέπειες που ενδέχεται να εμφανιστούν σε πολύ μεγαλύτερη ηλικία. «Επομένως, θα πρέπει να είναι διαφορετικός ο τρόπος προσέγγισης. Αυτό που έχουμε κάνει ως Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία και έχει αποδειχθεί με αντίστοιχες δημοσιεύσεις σε έγκυρα περιοδικά ότι λειτουργεί, είναι τα προγράμματα βιωματικής μάθησης. Δηλαδή μέσω role-playing, είτε χρησιμοποιώντας κομμάτια της ελληνικής λογοτεχνίας, τα οποία αφορούν, ή μπορούν να προσαρμοστούν στη χρήση των καπνικών προϊόντων,είτε με επιχειρηματολογία από ομάδες που λένε τα υπέρ και τα κατά, οι έφηβοι αντιλαμβάνονται, χωρίς να αισθάνονται ότι κινδυνεύουν, ποιες είναι οι επιδράσεις της νικοτίνης στη ζωή τους και κινητοποιούνται».
Ο αθλητισμός συγκαταλέγεται στους πιο αποτελεσματικούς τρόπους για την εδραίωση αντικαπνιστικών συμπεριφορών
Τα προγράμματα αυτά, σύμφωνα με την κ. Κατσαούνου, χρειάζεται να αποκτήσουν κεντρικό χαρακτήρα και συνέχεια, επαναλαμβανόμενα κάθε χρόνο ή ανά διετία, ανάλογα με την ηλικία των παιδιών. «Ένας από τους πιο αποδοτικούς τρόπους για να παγιωθούν συμπεριφορές που απομακρύνουν τους νέους από τη χρήση εθιστικών ουσιών είναι ο αθλητισμός. Η σύνδεση της πρόληψης με την αθλητική δραστηριότητα αποτελεί μέρος των συγκεκριμένων προγραμμάτων, καθώς στόχος είναι να προτρέπονται οι νέοι να ασχολούνται περισσότερο με τον αθλητισμό και όχι να περιορίζονται μόνο στη γυμναστική στο σχολείο». Στο πλαίσιο των προληπτικών δράσεων, η ΕΠΕ έχει ετοιμάσει, με τη συμμετοχή της ομάδας μπάσκετ του Άρη, ένα ενημερωτικό βίντεο που συνδέει την πρόληψη στους νέους με την αθλητική δραστηριότητα, όπως λέει η γνωστή πνευμονολόγος. Η προβολή του στους τηλεοπτικούς σταθμούς θα ξεκινήσει την 1η Οκτωβρίου. Ποια είναι, όμως, η επίδραση της νικοτίνης σε έναν εγκέφαλο που ακόμη αναπτύσσεται και πόσο άμεσα μπορεί να προκύψει εξάρτηση; «Η νικοτίνη σε σχέση με τις υπόλοιπες ευφορικές ουσίες είναι αυτή που ακόμη και η εφάπαξ χρήση της έχει τη μεγαλύτερη πιθανότητα να οδηγήσει σε εξάρτηση, 34% σύμφωνα με κάποιες μελέτες. Δηλαδή, ακόμη και μία απλή δοκιμή είναι ικανή να οδηγήσει σε εξάρτηση. Επίσης, η νικοτίνη σε έναν εγκέφαλο, ο οποίος αναπτύσσεται, έχει σημαντικές στατιστικές συνέπειες να επηρεάσει δυσμενώς την ψυχική υγεία».
Γονείς προτείνουν το ηλεκτρονικό τσιγάρο στα παιδιά τους
Παρότι το συμβατικό τσιγάρο ενδέχεται να περιορίζεται, η νικοτίνη μοιάζει να ανακαλύπτει νέες οδούς για να εισέλθει στην καθημερινότητα των εφήβων. Τα πιο πρόσφατα στοιχεία δείχνουν πως σχεδόν ένας στους δύο 16χρονους έχει δοκιμάσει ηλεκτρονικό τσιγάρο, ενώ ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι η πρώτη επαφή φαίνεται να γίνεται σε διαρκώς μικρότερες ηλικίες. Για ποιον λόγο, όμως, το ηλεκτρονικό τσιγάρο εξαπλώνεται τόσο στους εφήβους; «Δύο είναι κυρίως οι λόγοι. Ο ένας είναι ότι θεωρείται ακίνδυνο από τους νέους, αλλά και από τους ενήλικες γύρω τους. Υπάρχουν γονείς που δεν αποτρέπουν τα παιδιά τους να κάνουν ηλεκτρονικό τσιγάρο. Μερικοί μάλιστα το συστήνουν, για να μην ξεκινήσουν το συμβατικό, όπως μας λένε. Ο δεύτερος, πολύ σημαντικός λόγος, είναι ότι το ηλεκτρονικό τσιγάρο, αν και καπνικό προϊόν, δεν έχει τις απαγορεύσεις του παραδοσιακού τσιγάρου. Θεωρείται γκατζετάτκι. Είναι παντού, κάνουν χρήση οι influencers, τα είδωλα που έχουν οι νέοι. Και δυστυχώς, είναι από τους πιο σημαντικούς λόγους για να ξεκινήσει κάποιος να χρησιμοποιεί τέτοια προϊόντα».
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ