ΕΡΕΥΝΑ: ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑΚΗΣ ΥΠΕΡΦΑΓΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2

Οι διατροφικές διαταραχές εξακολουθούν να εκλαμβάνονται από πολλούς ως ζήτημα έλλειψης αυτοελέγχου ή ως ιδιοτροπίες στο φαγητό. Ωστόσο, η νευρική ανορεξία, η βουλιμία και η διαταραχή επεισοδιακής υπερφαγίας είναι σοβαρές παθήσεις ψυχικής υγείας που χρειάζονται ιατρική παρακολούθηση και συμβουλευτική για τη διατροφή.

Στη Δανία, ερευνητές του Πανεπιστημίου της Νότιας Δανίας διερεύνησαν πόσο συχνά εμφανίζονται συμπτώματα διαταραχής επεισοδιακής υπερφαγίας (Binge Eating Disorder – BED) σε ενήλικες με διαβήτη τύπου 2. Η μελέτη τους δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο επιστημονικό περιοδικό «Diabetic Medicine».

Στη διαταραχή επεισοδιακής υπερφαγίας, το άτομο καταναλώνει μέσα σε λίγο χρόνο ασυνήθιστα μεγάλη ποσότητα φαγητού και αισθάνεται ότι αδυνατεί να σταματήσει ή να ελέγξει την ποσότητα που τρώει. Μετά από αυτά τα επεισόδια μπορεί να νιώθει ενοχή ή ντροπή για τις διατροφικές του επιλογές.

Από την αξιολόγηση των διατροφικών συνηθειών περισσότερων από 2.000 ατόμων με διαβήτη, προέκυψε ότι το 2,9% είχε ενδείξεις πιθανής διαταραχής επεισοδιακής υπερφαγίας. Ένα ακόμη 3,1% εμφάνιζε συμπτώματα, χωρίς να καλύπτει όλα τα διαγνωστικά κριτήρια. Η διάγνωση διαβήτη είχε γίνει σε μικρότερη διάμεση ηλικία για όσους είχαν πιθανή διαταραχή: περίπου στα 52, έναντι των 60 ετών για όσους δεν ανέφεραν συμπτώματα.

Διαβήτης: Μια παγκόσμια πρόκληση για τη δημόσια υγεία

Ο διαβήτης τύπου 2 συνιστά σοβαρό πρόβλημα δημόσιας υγείας διεθνώς, καθώς ο επιπολασμός του ανέβηκε από 3,09% το 1990 σε 6,11% το 2021. Σήμερα, υπολογίζεται πως 589 εκατομμύρια ενήλικες ζουν με διαβήτη, με τον αριθμό να προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να μεγαλώνει τις επόμενες δεκαετίες. Ορισμένες εκτιμήσεις ανεβάζουν τους ασθενείς στα 853 εκατομμύρια έως το 2050.

Η νόσος έχει και ψυχολογικές συνέπειες, πέρα από τις σωματικές, όπως το υψηλό σάκχαρο στο αίμα και ο αυξημένος κίνδυνος καρδιαγγειακών παθήσεων. Το ψυχικό βάρος είναι επίσης σημαντικό: η κατάθλιψη επηρεάζει από μόνη της έως και το 25% όσων έχουν διαβήτη τύπου 2. Παράλληλα, οι διατροφικές διαταραχές συνιστούν πρόσθετη επιβάρυνση, ενώ η επεισοδιακή υπερφαγία συναντάται συχνότερα σε άτομα με διαβήτη από ό,τι σε ανθρώπους χωρίς τη νόσο.

Τα ποσοστά που έχουν αναφέρει παλαιότερες έρευνες για τη σύνδεση του διαβήτη τύπου 2 με τη διαταραχή επεισοδιακής υπερφαγίας παρουσιάζουν μεγάλες αποκλίσεις. Σύμφωνα με τα ευρήματά τους, τα κριτήρια της διαταραχής πληρούσαν από το 2,5% έως το 29,6% των ατόμων με διαβήτη τύπου 2. Στον γενικό πληθυσμό, ο επιπολασμός της σε όλη τη διάρκεια της ζωής εκτιμάται σε 1,9%.

Πώς πραγματοποιήθηκε η μελέτη για την υπερφαγία στη Δανία

Για να υπολογίσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια πόσο συχνό είναι το φαινόμενο στη Δανία, οι ερευνητές κάλεσαν ενήλικες με διαβήτη τύπου 2 που συμμετείχαν στη μελέτη του Δανικού Κέντρου Στρατηγικής Έρευνας για τον Διαβήτη Τύπου 2 (DD2) να λάβουν μέρος.

Οι συμμετέχοντες απάντησαν σε επικυρωμένο διαδικτυακό ερωτηματολόγιο εννέα ερωτήσεων για την επεισοδιακή υπερφαγία, το οποίο στηρίζεται στα επίσημα διαγνωστικά κριτήρια των DSM-5 και ICD-11. Οι απαντήσεις χρησιμοποιήθηκαν για να καταταχθούν σε τρεις ομάδες. Στην ομάδα πιθανής διαταραχής εντάχθηκαν όσοι είχαν επεισόδια υπερφαγίας με απώλεια ελέγχου τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα και σημαντική συναισθηματική επιβάρυνση εξαιτίας τους.

Στην κατηγορία των υποκλινικών συμπτωμάτων κατατάχθηκαν όσοι ανέφεραν επεισόδια υπερφαγίας με την ίδια συχνότητα, αλλά δεν ένιωθαν έντονη συναισθηματική δυσφορία. Οι συμμετέχοντες που δεν πληρούσαν τα κριτήρια καμίας από τις δύο παραπάνω ομάδες εντάχθηκαν στην κατηγορία χωρίς διαταραχή επεισοδιακής υπερφαγίας.

Έπειτα, οι ερευνητές συνέδεσαν τις απαντήσεις με τα εθνικά μητρώα υγείας της Δανίας. Με αυτόν τον τρόπο απέκτησαν στοιχεία για τα αποτελέσματα αιματολογικών εξετάσεων, τη χρήση φαρμάκων και την κατάσταση της ψυχικής υγείας των συμμετεχόντων.

Ποσοστά επεισοδιακής υπερφαγίας στους ενήλικες με διαβήτη

Σύμφωνα με την ανάλυση, συμπτώματα επεισοδιακής υπερφαγίας παρουσίαζε περίπου το 6% των ενηλίκων που πήραν μέρος στη μελέτη. Συγκεκριμένα, 72 συμμετέχοντες είχαν ενδείξεις πιθανής διαταραχής, ενώ άλλοι 76 ανέφεραν συμπτώματα που δεν πληρούσαν πλήρως τα διαγνωστικά κριτήρια.

Σε άτομα με σοβαρή παχυσαρκία, με δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) 35 ή μεγαλύτερο, τα συμπτώματα υπερφαγίας καταγράφηκαν πάνω από 11 φορές συχνότερα σε σύγκριση με όσους είχαν φυσιολογικό βάρος. Επιπλέον, η πιθανότητα αναφοράς τέτοιων συμπτωμάτων ήταν κατά 54% υψηλότερη στις γυναίκες από ό,τι στους άνδρες.

Η μελέτη κατέγραψε, ακόμη, σύνδεση ανάμεσα στην επεισοδιακή υπερφαγία και στην επιβαρυμένη ψυχική υγεία. Όσοι εμφάνιζαν τα συμπτώματα είχαν χαμηλότερες βαθμολογίες στον δείκτη συναισθηματικής ευεξίας και αυξημένες πιθανότητες για κατάθλιψη και άγχος, καθώς και για λήψη αντικαταθλιπτικής αγωγής.

Παρότι η σύνδεση ανάμεσα στα δύο προβλήματα υγείας, που εκ πρώτης όψεως μοιάζουν διαφορετικά, απαιτεί περισσότερη μελέτη, οι ερευνητές τονίζουν την ανάγκη να αναγνωρίζονται καλύτερα τα συμπτώματα της διαταραχής επεισοδιακής υπερφαγίας τόσο από τους ασθενείς όσο και από τους γιατρούς. Επόμενες έρευνες θα μπορούσαν να εξετάσουν πώς η αναζήτηση αυτών των συμπτωμάτων μπορεί να ενταχθεί με τον καλύτερο τρόπο στην τακτική παρακολούθηση των ανθρώπων με διαβήτη.

Πηγή: Medicalxpress