ΑΛΚΟΟΛ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ: Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΠΟΥ ΣΥΧΝΑ ΔΕΝ ΚΑΝΟΥΝ ΟΙ ΓΙΑΤΡΟΙ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ
Μόλις το 15% των πολιτών στην ΕΕ γνωρίζει τη σύνδεση αλκοόλ και καρκίνου μαστού, σύμφωνα με τον ΠΟΥ, που λανσάρει νέο ψηφιακό εργαλείο με τεχνητή νοημοσύνη.
Μόλις το 15% των πολιτών στην Ευρωπαϊκή Ένωση γνωρίζει ότι το αλκοόλ μπορεί να προκαλέσει καρκίνο του μαστού, σύμφωνα με τον ΠΟΥ. Ο Οργανισμός παρουσιάζει ένα νέο ψηφιακό εργαλείο με τεχνητή νοημοσύνη, με στόχο να βοηθήσει τους επαγγελματίες υγείας να συζητούν πιο συχνά με τους ασθενείς για την κατανάλωση αλκοόλ.
Ένα ποτήρι κρασί στο δείπνο, ένα κοκτέιλ σε μια έξοδο ή ένα ποτό για χαλάρωση μετά από μια δύσκολη μέρα: το αλκοόλ έχει θέση σε πολλές κοινωνικές και καθημερινές συνήθειες. Πολύ λιγότερο γνωστή, ωστόσο, είναι η σύνδεσή του με τον καρκίνο του μαστού.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), μόλις το 15% των πολιτών στην Ευρωπαϊκή Ένωση γνωρίζει ότι το αλκοόλ μπορεί να προκαλέσει καρκίνο του μαστού. Σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε 14 χώρες, η ενημέρωση μεταξύ των γυναικών έφτανε μόλις το 21%. Τα στοιχεία αναδεικνύουν ένα σημαντικό κενό γνώσης γύρω από έναν παράγοντα κινδύνου που μπορεί να περιοριστεί.
Όπως τονίζει ο ΠΟΥ, η κατανάλωση αλκοόλ δεν συζητείται τακτικά σε πολλές ιατρικές επισκέψεις. Μια τέτοια συζήτηση, όμως, θα μπορούσε να συμβάλει στην έγκαιρη αναγνώριση κινδύνων και στην πρόληψη.
Ποια είναι η σχέση του αλκοόλ με τον καρκίνο του μαστού;
Η σύνδεση αλκοόλ και καρκίνου έχει τεκμηριωθεί. Ο ΠΟΥ αναφέρει ότι η κατανάλωση αλκοόλ σχετίζεται αιτιωδώς με τουλάχιστον επτά μορφές καρκίνου: στον μαστό, στο στόμα, στον φάρυγγα, στον λάρυγγα, στον οισοφάγο, στο ήπαρ, καθώς και στο παχύ έντερο και το ορθό.
Για το 2020, εκτιμάται ότι η κατανάλωση αλκοόλ συνδέθηκε με περίπου 39.200 νέα περιστατικά καρκίνου του μαστού στην ευρωπαϊκή περιφέρεια του ΠΟΥ. Ο αριθμός αφορά ολόκληρη την περιφέρεια και όχι αποκλειστικά τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο κίνδυνος αυξάνεται όσο μεγαλώνει η κατανάλωση. Ωστόσο, η σχέση δεν περιορίζεται στην υπερβολική κατανάλωση: σύμφωνα με τον Οργανισμό, ακόμη και σχετικά μικρές ποσότητες μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού. Σχεδόν το ένα τρίτο των περιστατικών καρκίνου του μαστού που αποδόθηκαν στο αλκοόλ στην ευρωπαϊκή περιφέρεια το 2020 συνδέθηκε με κατανάλωση έως ένα ή δύο αλκοολούχα ποτά την ημέρα.
Η κατανάλωση αλκοόλ δεν σημαίνει ότι κάθε γυναίκα θα νοσήσει από καρκίνο. Αποτελεί, όμως, παράγοντα κινδύνου που μπορεί να τροποποιηθεί και χρειάζεται να συνεκτιμάται, όπως η ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό και άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν την πιθανότητα εμφάνισης της νόσου.
Για ποιους λόγους οι γιατροί δεν ρωτούν συχνότερα για το αλκοόλ;
Στις συζητήσεις για την υγεία γίνεται συχνά αναφορά στη διατροφή, στο κάπνισμα και στη σωματική δραστηριότητα. Η κατανάλωση αλκοόλ, αντίθετα, ενδέχεται να μη συζητηθεί καθόλου μεταξύ γιατρού και ασθενούς.
Ο ΠΟΥ αναφέρει αρκετές αιτίες για αυτό: τα ραντεβού συχνά έχουν περιορισμένη διάρκεια, μπορεί να λείπουν η κατάλληλη εκπαίδευση ή τα απαραίτητα εργαλεία, ενώ το ίδιο το ζήτημα προκαλεί ενίοτε αμηχανία. Παράλληλα, οι επαγγελματίες υγείας ενδέχεται να δυσκολεύονται να ρωτήσουν για τις συνήθειες του ασθενούς χωρίς να δημιουργήσουν την αίσθηση ότι τον κρίνουν.
Η λύση που προτείνει ο Οργανισμός είναι να ενταχθούν οι σχετικές ερωτήσεις στην τακτική φροντίδα υγείας, με τρόπο απλό και υποστηρικτικό. Η συζήτηση δεν χρειάζεται να ξεκινά με μια προειδοποίηση ή μια επίπληξη. Μπορεί να αρχίζει με μερικές σύντομες ερωτήσεις για το πόσο συχνά και σε τι ποσότητες καταναλώνει κάποιος αλκοόλ.
Η ψηφιακή πλατφόρμα τεχνητής νοημοσύνης του ΠΟΥ
Με σκοπό να υποστηρίξει αυτή την προσπάθεια, ο ΠΟΥ/Ευρώπης παρουσιάζει το Alcohol Screening and Brief Interventions Hub. Η ψηφιακή πλατφόρμα συγκεντρώνει επιστημονικά τεκμηριωμένα στοιχεία, κατευθύνσεις και πρακτικά εργαλεία για τον εντοπισμό κινδύνων που συνδέονται με το αλκοόλ.
Μεταξύ των διαθέσιμων εργαλείων είναι το AUDIT, ένα διεθνώς αναγνωρισμένο ερωτηματολόγιο δέκα ερωτήσεων που βοηθά στην αξιολόγηση της επικινδυνότητας της κατανάλωσης αλκοόλ. Η πλατφόρμα περιλαμβάνει επίσης διαδραστικό υλικό για το τι θεωρείται ένα τυπικό ποτό και πώς το αλκοόλ επηρεάζει την υγεία.
Στις λειτουργίες της πλατφόρμας περιλαμβάνεται ο SBI Assistant, ένας ψηφιακός βοηθός τεχνητής νοημοσύνης που έχει σχεδιαστεί για να κατευθύνει τους χρήστες στις πληροφορίες και στα εργαλεία του ΠΟΥ. Όπως εξηγεί ο Οργανισμός, οι απαντήσεις του στηρίζονται σε ένα συγκεκριμένο σώμα επιστημονικών στοιχείων και οδηγιών, ενώ συνοδεύονται από τις σχετικές πηγές.
Η πλατφόρμα φιλοδοξεί να βοηθήσει τους επαγγελματίες υγείας να εντοπίζουν γρήγορα αξιόπιστες πληροφορίες, να εκτιμούν πιθανούς κινδύνους και να ανοίγουν μια συζήτηση με τον ασθενή χωρίς στιγματισμό. Απευθύνεται ακόμη σε άλλους επαγγελματίες και οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στην πρόληψη και την υγεία.
Τι μπορούμε να κάνουμε στην καθημερινότητά μας;
Η ενημέρωση αποτελεί την αρχή, χωρίς όμως να υποκαθιστά την ιατρική συμβουλή που λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες κάθε ατόμου. Αν αναρωτιέστε πώς μπορεί να επηρεάζει το αλκοόλ τον δικό σας κίνδυνο, μπορείτε να το θέσετε στον γιατρό σας, ακόμη κι αν δεν έχει ανοίξει πρώτος εκείνος τη συζήτηση.
Η μείωση ή η διακοπή της κατανάλωσης αλκοόλ μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνων που σχετίζονται με αυτό. Παράλληλα, η τακτική συμμετοχή στον προληπτικό έλεγχο για τον καρκίνο του μαστού, σύμφωνα με την ηλικία και το ατομικό ιστορικό, παραμένει σημαντική. Κανένα μεμονωμένο μέτρο δεν εξαλείφει πλήρως τον κίνδυνο, αλλά η ενημέρωση βοηθά να γίνονται πιο συνειδητές επιλογές.
Με τη νέα πρωτοβουλία, ο ΠΟΥ επιδιώκει να εντάξει πιο συστηματικά αυτή τη συζήτηση στην καθημερινή φροντίδα υγείας. Η πρόληψη δεν περιορίζεται στις εξετάσεις που προγραμματίζουμε· περιλαμβάνει και όσα ρωτάμε, αλλά και τα ερωτήματα που δεν πρέπει να μένουν χωρίς απάντηση.
