ΤΑΞΙΔΙΑ: ΤΑ ΣΟΥΠΕΡΜΑΡΚΕΤ ΩΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΤΡΑΞΙΟΝ
Η συντάκτρια του BBC Ντέινα Καμιλέρι-Κλαρκ περιγράφει το ελληνικό γιαούρτι από σούπερ μάρκετ ως το καλύτερο που έχει δοκιμάσει στην Ελλάδα.
Τα σουπερμάρκετ εξελίσσονται σε απρόσμενη τουριστική ατραξιόν, καθώς όλο και περισσότεροι ταξιδιώτες τα επισκέπτονται για να γνωρίσουν την καθημερινή ζωή, τις γεύσεις και τις συνήθειες των ντόπιων. Από την Ελλάδα και την Ιαπωνία μέχρι τη Φινλανδία, η εμπειρία του «ψωνίζω σαν ντόπιος» γίνεται τάση, προσιτή και αυθεντική, αν και σε ορισμένους δημοφιλείς προορισμούς η μαζική προσέλευση αρχίζει ήδη να δημιουργεί προβλήματα.
Πιο αναλυτικά
Η συντάκτρια του BBC, Ντέινα Καμιλέρι-Κλαρκ γράφει ότι το καλύτερο γιαούρτι που έχει φάει ήταν στην Ελλάδα. Το πήρε από ένα σουπερμάρκετ, βλέποντας μια κυρία που έκανε τα ψώνια της να βάζει ένα βαζάκι βιαστικά στο καλάθι της. Δεν ήξερε καν τι είναι. Αλλά έκανε το ίδιο. Άλλωστε το ταξίδι (πρέπει να) είναι και αυθόρμητη εμπειρία.
Και έχει πολλά παραδείγματα από τα ταξίδια της. Στην Ιαπωνία, οι τουρίστες περιμένουν στο ταμείο του σουπερμάρκετ με καλάθια γεμάτα λίγο-πολύ από τα ίδια: αφράτα σάντουιτς με μαγιονέζα, ψωμάκια κάτσου κάρυ, σοκολάτες matcha και κουτάκια ζεστό καφέ, που τα πήραν από θερμαινόμενα ράφια.
Στη Βαρκελώνη, οι τουρίστες συνωστίζονται στα ράφια όπου πουλάνε κρέμα φιστίκι. Στο Μαϊάμι ένα ονομαστό καρύκευμα για σάντουιτς. Και άλλα πολλά.
Τουριστική ιεροτελεστία
Η επίσκεψη των τουριστών στο σουπερμάρκετ ξεκίνησε πιθανότατα από αναγκαιότητα. Άλλωστε, υπάρχουν μέρη που το φαγητό στο εστιατόριο μπορεί να κοστίζει μια μικρή περιουσία. Αλλά εξελίχθηκε σε ιεροτελεστία. Και το αποδεικνύει η Έκθεση Τάσεων 2026 της Hilton. Το 77% των ταξιδιωτών απολαμβάνει να επισκέπτεται παντοπωλεία στο εξωτερικό. Επίσης, η Condé Nast Traveller ονόμασε τον τουρισμό στα παντοπωλεία μια από τις μεγαλύτερες ταξιδιωτικές τάσεις του 2026.
Στη Φινλανδία η αλυσίδα K-Supermarket, έγινε το το πρώτο σουπερμάρκετ στον κόσμο που καταχώρισε επίσημα τα υποκαταστήματά του ως τουριστικά αξιοθέατα στο Tripadvisor. Κάθε υποκατάστημα λειτουργει ανεξάρτητα και προσαρμόζεται στην τοπική κοινότητα. Ένα από αυτά, στο Ελσίνκι, έχει κυψέλες μελισσών σε στέγη που παράγουν το δικό τους μέλι. Ένα άλλο έχει τη δική του βαρελίσια μπίρα.
Έξω τα σουπερμάρκετ είναι αλλιώς
Τα παντοπωλεία δεν είναι φτιαγμένα για τους τουρίστες. Δεν ανήκουν στα τουριστικά αξιοθέατα. Σκοπός τους είναι να καλύπτουν τις ανάγκες των ντόπιων. Ίσως γι’ αυτό να είναι τόσο θελκτικά για τους τουρίστες.
Μια επίσκεψη στο σουπερμάρκετ είναι κάτι αυθόρμητο. Βλέπεις πώς ζουν και τρέφονται οι κάτοικοι μιας πόλης. Γίνεσαι μέρος της ρουτίνας ενός ντόπιου εργαζόμενου που βιάζεται να ψωνίσει για να μαγειρέψει.
Και τα ποτά και τα φαγητά είναι –έστω κατά φαντασίαν- πιο νόστιμα εκεί, στο εξωτερικό. Ίσως γιατί τα απολαμβάνεις στη βεράντα του ξενοδοχείου μετά το μπάνιο στη θάλασσα. Ή γιατί το κρασί σε ζεσταίνει λίγο περισσότερο μετά από μια βόλτα υπό βροχή μετά την επίσκεψη στο μουσείο.
Η ατμόσφαιρα και το περιβάλλον γίνονται μέρος της εμπειρίας γευσιγνωσίας, λέει στο BBC ο Τσαρλς Σπενς, καθηγητής Πειραματικής Ψυχολογίας στην Οξφόρδη.
Και είναι για όλους
Η αλήθεια είναι ότι η επίσκεψη στο σουπερμάρκετ είναι για όλα τα βαλάντια. Δέκα ή 15 ευρώ αρκούν για μερικές τοπικές λιχουδιές και ασυνήθιστα υλικά και ποτά. Και σου επιτρέπει να φτιάξεις μια τουριστική εμπειρία μόνος σου.
Επιπλέον, σύμφωνα με την Κέιτ Νάιτινγκέιλ, ψυχολόγο καταναλωτών, αυτή η τάση των σουπερμάρκετ αντανακλά μια ευρύτερη μετατόπιση σε αυτό που αναζητούν οι ταξιδιώτες. Όλο και περισσότερο, λέει, οι άνθρωποι αναζητούν στιγμές που τις αισθάνονται αυθεντικές, συμμετοχικές και προσβάσιμες. Αντί απλώς να παρατηρούμε έναν προορισμό, θέλουμε να νιώθουμε μέρος του.
Έχοντας εξοικείωση με το αντικείμενο (ποιος δεν έχει πάει σουπερμάρκετ;) «ο εγκέφαλός μας απελευθερώνεται. Γίνεται περισσότερο εξερευνητικός. Μας επιτρέπει να παρατηρήσουμε όλα όσα είναι διαφορετικά αντί να ανησυχούμε για το πώς να πλοηγηθούμε στον χώρο». Σαν τα παιδιά που παίζουν στην παιδική χαρά.
Όταν ο τουρισμός γίνεται πρόβλημα
Βέβαια, υπάρχει ο κίνδυνος, την ώρα αυτή που μιλάμε να οδηγούμε τον τουρισμό του σουπερμάρκετ στην καταστροφή του. Παράδειγμα, το παντοπωλείο Lawson στο Καβαγκουτσίκο της Ιαπωνίας. Οι τουρίστες που το κατέκλυαν για φωτογραφίσουν την οροφή του, πίσω από την οποία αναδυόταν το όρος Φούτζι, που κλήθηκαν οι αρχές. Και τώρα φρουροί ασφαλείας, μπάρες κυκλοφορίας και ομάδες ελέγχου πλήθους διαχειρίζονται το χάος. Τελικά, τοποθέτησαν μια γιγάντια μαύρη οθόνη για να εμποδίζει τη θέα.
Αλλά έτσι είναι. Το σουπερμάρκετ λειτουργεί μόνο ως ένα κομμάτι της κανονικής ζωής επειδή κανείς δεν δίνει παράσταση για τους τουρίστες. Όταν οι τουρίστες ξεπεράσουν τους ντόπιους, παύει να είναι ένα συνηθισμένο κατάστημα.
Ως τότε, κάθε ταξιδιώτης θα περιμένει να μαγευτεί από εκείνο το προϊόν που αγόρασε στο σουπερμάρκετ χωρίς να ξέρει τι περιέχει.
