Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Η επίσκεψη στα μέσα Σεπτεμβρίου ανέτρεψε τις προσδοκίες για υπερτουρισμό: οι ταξιδιώτες βρήκαν ηρεμία, καθαριότητα και αυθεντική ατμόσφαιρα, μαζί με ιστορικά αξιοθέατα και εύκολες μετακινήσεις

Newsroom · 34′ ανάγνωση
Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Ύστερα από τη μαγευτική, γεμάτη ατμόσφαιρα Βαρκελώνη, σκεφτόμασταν διαρκώς να συνεχίσουμε το ταξίδι μας στην Ίμπιζα. Η Αρετή κι εγώ ανυπομονούσαμε να τη γνωρίσουμε, αλλά διστάζαμε, καθώς είχαμε στο μυαλό μας την εικόνα ενός νησιού που είχε κατακλυστεί από τον υπερτουρισμό.

Τελικά αποφασίσαμε να πάμε και φτάσαμε στα μέσα Σεπτεμβρίου, χωρίς να έχουμε αφήσει πίσω τις επιφυλάξεις μας για όσα θα βρίσκαμε. Αυτό που αντικρίσαμε, όμως, μας εξέπληξε πολύ.

Η Ίμπιζα δεν μας υποδέχτηκε με την κουραστική πολυκοσμία που περιμέναμε, αλλά με ηρεμία, αξιοσημείωτη καθαριότητα και μια ουσιαστικά αυθεντική ατμόσφαιρα. Διατηρεί ακόμη κάτι από την ανεπιτήδευτη αύρα των 70s, έχει φιλικούς κατοίκους, πολύ καλές δημόσιες συγκοινωνίες που κάνουν εύκολες τις μετακινήσεις και δύο σημαντικά μουσεία, όπου διαφυλάσσεται με φροντίδα η ιστορική της μνήμη.

Μας κέρδισε τόσο, ώστε χρειάστηκε να ξανασκεφτούμε όλα όσα πιστεύαμε μέχρι τότε για το νησί.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗΟ Charles Dickens και η Madonna έχουν δειπνήσει στο Rules, το εστιατόριο του Λονδίνου

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Eivissa – Ίμπιζα

Το όνομα Eivissa, που είναι η καταλανική ονομασία της Ίμπιζα και εμφανίζεται παντού στο νησί, ανήκει στο τρίτο μεγαλύτερο νησί των Βαλεαρίδων. Η έκτασή του φτάνει τα 572 τετραγωνικά χιλιόμετρα, στη δυτική Μεσόγειο.

Πολλοί θαλάσσιοι δρόμοι και διαφορετικοί πολιτισμοί συνθέτουν την ιστορία της. Οι Φοίνικες την ίδρυσαν το 654 π.χ. και την ονόμασαν Iboshim, προς τιμήν του θεού Μπες, προστάτη της γονιμότητας και της μουσικής. Σύντομα έγινε σημαντικός εμπορικός σταθμός. Στη συνέχεια πέρασε στους Καρχηδόνιους και τους Ρωμαίους, οι οποίοι την αποκαλούσαν Ebusus, ενώ αργότερα οι Άραβες επηρέασαν την αρχιτεκτονική και τα συστήματα άρδευσης της ενδοχώρας. Το 1235 ακολούθησε η καταλανική κατάκτηση.

Ένα νέο κεφάλαιο άνοιξε στη νεότερη ιστορία της Ίμπιζα, όταν, κατά τις δεκαετίες του ’60 και του ’70, έγινε διεθνές καταφύγιο για καλλιτέχνες, διανοούμενους και hippies. Η οχυρωμένη καστροπολιτεία της Dalt Vila, ενταγμένη από το 1999 στα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, μαζί με το πνεύμα ελευθερίας που διατηρείται στο νησί, αποκαλύπτουν την πολυσύνθετη ταυτότητά του. Η Ίμπιζα είναι κάτι πολύ περισσότερο από τη φήμη της για τη νυχτερινή ζωή και τον υπερτουρισμό.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Parc de la Pau – Πάρκο της Ειρήνης

Στα τέλη των ’90s ο Δήμος της Ίμπιζα διαμόρφωσε το πάρκο ως μια συνειδητή παρέμβαση στην πόλη. Στόχος ήταν να δημιουργηθεί στο κέντρο ένας μεγάλος και ανοιχτός σε όλους χώρος πρασίνου, αλλά και να εκφραστεί η πολυπολιτισμική πλευρά του νησιού.

Πέρασμα για δεκάδες λαούς υπήρξε διαχρονικά η Ίμπιζα, ενώ τις τελευταίες δεκαετίες ζουν εκεί άνθρωποι με πολλές διαφορετικές εθνικότητες. Η λέξη «Ειρήνη» αποτυπώθηκε σε διάφορες γλώσσες —ανάμεσά τους τα ελληνικά, τα αγγλικά, τα λατινικά, τα ισπανικά και τα γαλλικά— ως σύμβολο αρμονικής συμβίωσης, ενότητας και φιλοξενίας για κατοίκους και επισκέπτες από όλο τον κόσμο.

Χιλιάδες καλλιτέχνες, ελεύθερα πνεύματα και ειρηνιστές (hippies) έφτασαν στο νησί τη δεκαετία του ’60 και του ’70, διαμορφώνοντας τη νεότερη ταυτότητά του. Σήμερα, το πάρκο φέρνει αυτή την κληρονομιά της ειρήνης και της ελευθερίας μέσα στον σύγχρονο αστικό ιστό.

Η ίδια η ονομασία του χώρου φανερώνει και τον σκοπό του: να λειτουργεί ως «όαση ηρεμίας», μακριά από την κίνηση των δρόμων και την ένταση του τουρισμού. Σχεδιάστηκε ώστε να προσφέρει ένα σημείο συνάντησης, ξεκούρασης και παιχνιδιού, τόσο στους κατοίκους όσο και στους επισκέπτες, ανεξαρτήτως ηλικίας.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Paseo de Vara de Rey – Ο κεντρικός πεζόδρομος

Κατευθυνόμενοι προς το κάστρο της πόλης, περάσαμε από τον ιστορικό πεζόδρομο Paseo de Vara de Rey. Ανάμεσα στα νεοκλασικά κτίρια γαλλικού ύφους ξεχωρίσαμε μια εντυπωσιακή εγκατάσταση από ξύλο: μια οργανική, ελικοειδής κατασκευή που θυμίζει DNA και μοιάζει με παγκάκι σύγχρονου σχεδιασμού, καθώς απλώνεται ρέοντας στον χώρο.

Σταματήσαμε για λίγο σε αυτό το όμορφο σημείο. Η Αρετή κάθισε στο παγκάκι και άρχισε να σκιτσάρει την περιοχή.

Τη δημιουργία υπογράφει η ελβετική εταιρεία moveart, η οποία βασίζει τη φιλοσοφία των έργων της στο “Do Touch Art”. Πρόκειται για μια προσέγγιση που καλεί τον κόσμο να μην περιορίζεται στο να βλέπει την τέχνη από απόσταση, αλλά να την αγγίζει και να τη βιώνει ως μέρος της καθημερινότητάς του.

Οι καμπύλες της εγκατάστασης αντλούν έμπνευση από τις σπειροειδείς μορφές της φύσης, όπως το DNA και τα κοχύλια, αλλά και από την κίνηση των κυμάτων. Έτσι, οι καμπύλες σπάνε την αυστηρή γεωμετρία των κτιρίων και εναρμονίζουν την εγκατάσταση με τα φυσικά δέντρα του πεζόδρομου. Κατασκευάστηκε από πιστοποιημένο ξύλο πεύκου Accoya, ιδιαίτερα ανθεκτικό και επεξεργασμένο χωρίς τοξικά χημικά. Το υλικό είναι φιλικό στην αφή, δεν υπερθερμαίνεται εύκολα στον ήλιο και αντέχει στην αλμύρα της θάλασσας.

Παράλληλα, λειτουργεί ως γλυπτό στον δημόσιο χώρο, ως μέρος για να ξαποστάσουν ή να εργαστούν οι ενήλικες —όπως έκανε η Αρετή— αλλά και ως κατασκευή για αναρρίχηση και παιχνίδι των παιδιών.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Dalt Vila: Η μεσαιωνική Άνω Πόλη της Ίμπιζα

Από κάθε γωνιά της πόλης της Ίμπιζα διακρίνονται η Dalt Vila και τα εντυπωσιακά τείχη της. Ανεβαίνοντας προς την παλιά πόλη, περάσαμε στο οχυρωμένο εσωτερικό της από μια επιβλητική πέτρινη πύλη.

Τα τείχη της Ίμπιζας ξεχωρίζουν ως ένα από τα πληρέστερα και καλύτερα διατηρημένα αναγεννησιακά οχυρωματικά έργα σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Το 1999 εντάχθηκαν στα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Την κατασκευή τους σχεδίασε στα μέσα του 16ου αιώνα ένας Ιταλός μηχανικός, με στόχο να προστατεύσει το νησί από τις καταστροφικές επιδρομές των Οθωμανών και των Βερβερίνων πειρατών.

Μόλις διασχίσεις την καμαροσκέπαστη πύλη, σε κατακλύζει ακόμη και σήμερα μια ευχάριστη αίσθηση ασφάλειας και ηρεμίας, σαν να μπαίνεις σε προστατευμένο καταφύγιο. Έτσι θα πρέπει να ένιωθαν και οι κάτοικοι του νησιού παλιότερα.

Μέσα στην Dalt Vila, το τοπίο μεταμορφώνεται: τα ανηφορικά, λιθόστρωτα σοκάκια σχηματίζουν έναν λαβύρινθο και τα λευκά σπίτια απλώνονται αμφιθεατρικά στις πλαγιές του λόφου. Στην αρχιτεκτονική της περιοχής συνυπάρχουν οι αραβικές και οι καταλανικές επιρροές, με απλές προσόψεις, ξύλινα δοκάρια και σιδερένια μπαλκόνια όπου στεγνώνουν ρούχα. Οι αυλές, γεμάτες βουκαμβίλιες, προσθέτουν χρώμα στο κατά τα άλλα λευκό σκηνικό.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Το MACE, το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Ίμπιζα

Η επίσκεψη στο μουσείο αποτέλεσε για εμάς μια μεγάλη έκπληξη. Στεγάζεται σε πρώην στρατιωτική αποθήκη πυρομαχικών του 18ου αιώνα και συνδυάζει με ξεχωριστό τρόπο τη σύγχρονη εικαστική δημιουργία με την ιστορία αιώνων του τόπου.

Μια σημαντική αποκατάσταση του κτιρίου, την οποία ανέλαβε ο αρχιτέκτονας Victor Beltrán Roca, ολοκληρώθηκε το 2012. Κατά τη διάρκειά της εντοπίστηκαν στα θεμέλια αρχαιολογικά κατάλοιπα από φοινικικές κατοικίες του 6ου αιώνα π.Χ. Το μουσείο διαμόρφωσε γυάλινα, διάφανα δάπεδα πάνω από τα ευρήματα, ώστε οι επισκέπτες να τα βλέπουν περπατώντας, ενώ παράλληλα περιηγούνται ανάμεσα στα σύγχρονα έργα τέχνης.

Από τη δεκαετία του ’60, η Ίμπιζα αποτελούσε διεθνή προορισμό για καλλιτέχνες της πρωτοπορίας, ζωγράφους και χαράκτες. Ανάμεσα στα εκθέματα του μουσείου ξεχωρίζει η σημαντική συλλογή έργων του Grupo Ibiza 59, μαζί με αξιόλογες συλλογές χαρακτικής και αφισών, καθώς και σύγχρονες εικαστικές εγκαταστάσεις.

Όλοι μπορούν να επισκεφθούν δωρεάν το MACE. Πιστεύω πως η ελεύθερη πρόσβαση στα μουσεία και στους αρχαιολογικούς χώρους είναι σημαντική.

Ο Δήμος της πόλης δείχνει έμπρακτα ότι αντιμετωπίζει την τοπική τέχνη και ιστορία ως δημόσιο αγαθό ανοιχτό σε κατοίκους και επισκέπτες, όχι ως τουριστικό προϊόν για εμπορική αξιοποίηση.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Grupo Ibiza 59

Οι συγκεκριμένες αίθουσες παρουσιάζουν το καλλιτεχνικό κίνημα Grupo Ibiza 59. Στα τέλη των ’50s, το νησί είχε αναδειχθεί σε διεθνές σημείο αναφοράς για την αβανγκάρντ. Καλλιτέχνες από διάφορα μέρη άρχισαν να φτάνουν εκεί, προσελκυσμένοι από το χαμηλό κόστος ζωής, το άπλετο φως, την απομόνωση και την πρωτόγονη αίσθηση ελευθερίας.

Την περίοδο εκείνη επικρατούσε η δικτατορία του Φράνκο, η οποία ωστόσο έκανε «στραβά μάτια» στον ελεύθερο τρόπο ζωής των ξένων καλλιτεχνών, των διανοουμένων και, αργότερα, των hippies που βρίσκονταν στο νησί. Η παρουσία τους απέφερε τουριστικά έσοδα και ενίσχυε προς το εξωτερικό την εικόνα μιας «μοντέρνας και ανοιχτής» Ισπανίας.

Τον Δεκέμβριο του 1959 ιδρύθηκε η Grupo Ibiza 59 από αυτή τη διεθνή παρέα ανήσυχων δημιουργών.

Παρότι δεν υιοθέτησαν ένα κοινό, αυστηρά διατυπωμένο μανιφέστο, τους συνέδεε η άρνηση του ακαδημαϊσμού. Η δουλειά τους κινήθηκε ανάμεσα στον αφηρημένο εξπρεσιονισμό, την αφαίρεση και την τέχνη της ύλης. Στα έργα τους αξιοποίησαν ακατέργαστα υλικά, ντόπιες χρωστικές, πέτρα, ξύλο και ύφασμα, μεταφέροντας στον καμβά την τραχιά όψη του τοπίου της Ίμπιζα.

Στην περιοχή El Corsario, μέσα στην Dalt Vila, δημιούργησαν τον δικό τους εκθεσιακό χώρο. Το έργο τους προσέλκυσε διεθνές ενδιαφέρον, με γκαλερίστες να φτάνουν στο νησί από τη Νέα Υόρκη, το Παρίσι και το Βερολίνο. Το 1964 εκπροσώπησαν την Ίμπιζα σε σημαντικές διεθνείς εκθέσεις και έβαλαν το μικρό μεσογειακό νησί στον παγκόσμιο χάρτη της σύγχρονης τέχνης.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Πάνω από τα ίχνη της ιστορίας στο MACE

Από ένα μπαλκόνι στον κάτω όροφο του μουσείου αντικρίζεις μια μεγάλη αίθουσα. Το γυάλινο δάπεδό της, τα έργα τέχνης και ένα συλλεκτικό πιάνο συνθέτουν τη θέα.

Οι εργασίες επέκτασης και αποκατάστασης του κτιρίου, το 2012, συνοδεύτηκαν από ανασκαφές που αποκάλυψαν τα θεμέλια ενός ολόκληρου φοινικικού οικισμού του 6ου αιώνα π.Χ. Βρέθηκαν επίσης στρώματα που ανάγονται στη ρωμαϊκή και την ισλαμική περίοδο.

Τα ευρήματα δεν καλύφθηκαν ούτε απομακρύνθηκαν· έγιναν μέρος του σχεδιασμού του μουσείου με έναν υποδειγματικό τρόπο: κατασκευάστηκε ένα μεγάλο διάφανο γυάλινο δάπεδο.

Το θέαμα είναι πραγματικά εντυπωσιακό: καθώς περπατάς πάνω στη γυάλινη επιφάνεια, έχεις την αίσθηση πως αιωρείσαι ανάμεσα στις διαφορετικές περιόδους της Ίμπιζα. Κάτω από τα πόδια σου φαίνονται τα αρχαία πέτρινα τείχη των Φοινίκων, ενώ στους τοίχους ακριβώς από πάνω εκτίθενται έργα τέχνης και αφίσες της δεκαετίας του ’60.

Πρόκειται για μια σπάνια συνύπαρξη διαφορετικών εποχών, με απόσταση 2.600 ετών. Τα θεμέλια της σύγχρονης καλλιτεχνικής δημιουργίας είναι κυριολεκτικά το φοινικικό παρελθόν.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Λαϊκή ξυλουργική και χρυσά installation

Στον επάνω όροφο του MACE ανοίγεται ένας μεγάλος, εντυπωσιακός χώρος κάτω από τη στέγη. Εκεί διατηρείται ακέραιη η αυθεντική ξύλινη δίρριχτη οροφή του 18ου αιώνα, από την περίοδο που το κτίριο ήταν στρατιωτική αποθήκη πυρομαχικών, και η αποκατάστασή της έχει γίνει υποδειγματικά.

Οι στέγες αυτές αποτελούν πραγματικά δείγματα λαϊκής ξυλουργικής. Στην Ίμπιζα, οι τεχνίτες που κατασκεύαζαν τα ξύλινα σκαριά των πλοίων αναλάμβαναν και τις στέγες των κτιρίων· έτσι, η μορφή τους θυμίζει έντονα ανάποδο καράβι, με τα δοκάρια να αντιστοιχούν στα «πλευρά» του.

Για την κατασκευή τους αξιοποιούσαν σκληρό ξύλο από την περιοχή, το οποίο πελεκούσαν στο χέρι. Χάρη σε αυτό, οι στέγες άντεξαν αιώνες υγρασίας, αλμύρας και πολεμικών περιπετειών, χωρίς να χάσουν την ελαστικότητα και τη σταθερότητά τους.

Στην αίθουσα δεσπόζει μια εικαστική εγκατάσταση από μεγάλες διαχωριστικές κατασκευές, καλυμμένες ολόκληρες με χιλιάδες μικρά τετράγωνα φύλλα χρυσού. Στο επάνω μέρος τους διατρέχει μια έντονη κόκκινη λωρίδα.

Η διάταξη των φύλλων χρυσού επιτρέπει στο φως της ημέρας, που περνά από τα παράθυρα του 18ου αιώνα, να αντανακλάται και να απλώνεται στον χώρο. Ο χρυσός παραπέμπει στην εικονογραφία του Βυζαντίου και του Μεσαίωνα, αλλά και στη λαμπερή μεσογειακή λιακάδα, δημιουργώντας έντονη αντίθεση με την απέριττη ξύλινη ναυτική οροφή.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Η γλυκιά γοητεία της Dalt Vila

Φεύγοντας από το MACE και παίρνοντας την ανηφόρα προς το κάστρο, βρεθήκαμε μπροστά σε μια αληθινή αποκάλυψη. Η Dalt Vila έχει διατηρήσει άθικτο τον ισλαμικό και μεσαιωνικό χαρακτήρα της· η ρυμοτομία της δεν ακολουθεί σύγχρονους πολεοδομικούς κανόνες, αλλά μοιάζει με έναν ζωντανό οργανισμό.

Μέσα από ψηλούς, λευκούς τοίχους περνούν στενά καλντερίμια, στρωμένα με λειασμένα, στρογγυλά βότσαλα. Η λιτή αρχιτεκτονική έχει έντονη εκφραστικότητα: πέτρινες καμάρες στις πόρτες με βαριές ξύλινες κασέλες, λεπτά σιδερένια μπαλκόνια όπου στεγνώνουν ρούχα στο μεσογειακό αεράκι, και μικρές γωνιές που μοιάζουν ανέγγιχτες από τον χρόνο.

Μείναμε για λίγο σε μια μικρή πλατεία, όπου στο κέντρο της στεκόταν μια βαριά μαντεμένια βρύση. Ένας ολόκληρος τοίχος σπιτιού είχε καλυφθεί από την πλούσια βλάστηση μιας ανθισμένης βουκαμβίλιας με μωβ άνθη. Ήταν μία από τις πιο όμορφες εικόνες της παλιάς πόλης.

Μια κυρία εμφανίστηκε από μια μικρή πόρτα κρυμμένη στο πράσινο και πλησίασε για να ποτίσει τα λουλούδια που βρίσκονταν πάνω στη βρύση. Σταθήκαμε και συζητήσαμε για λίγο στο κατώφλι του σπιτιού της, ενός λιτού, μικρού μονόχωρου χώρου, φτιαγμένου για να αντέχει στις καλοκαιρινές ζέστες.

Η Dalt Vila παραμένει ζωντανή γειτονιά και δεν έχει μετατραπεί σε ένα αποστειρωμένο υπαίθριο μουσείο, παρά την τουριστική κίνηση. Οι κάτοικοι σε χαιρετούν και πιάνουν κουβέντα, ενώ οι μυρωδιές των σπιτιών αναμειγνύονται με την αλμύρα της θάλασσας. Αυτή η απλή καθημερινή συνύπαρξη δημιουργεί την αίσθηση ενός ιδιαίτερα φιλόξενου τόπου.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Bar San Ciriaco – 1943: Μια στάση για mojito

Στον δρόμο της ανηφόρας προς το κάστρο κάναμε στάση στο παλαιότερο μπαρ της παλιάς πόλης, το οποίο λειτουργεί από το 1943.

Ο χώρος είναι τόσο μικρός, ώστε στο εσωτερικό του χωρούν ουσιαστικά μόνο λίγα σκαμπό. Πρόκειται για ένα street-cocktail bar: παίρνεις την παραγγελία σου, κρατάς το ποτό στο χέρι και συνεχίζεις την ανηφορική βόλτα στα καλντερίμια.

Το μικροσκοπικό μαγαζί ξεχωρίζει για τις χρωματιστές, χειρόγραφες ταμπέλες στους λευκούς τοίχους και τη νοσταλγική μποέμ ατμόσφαιρά του, που μοιάζει να έχει μείνει αναλλοίωτη από τα ’70s. Είναι γνωστό για το «καλύτερο mojito της Dalt Vila».

Το μπαρ ονομάστηκε προς τιμήν του San Ciriaco, δηλαδή του Αγίου Κυριάκου, πολιούχου της Ίμπιζα. Η τοπική παράδοση θέλει τους Καταλανούς να καταλαμβάνουν την οχυρωμένη Dalt Vila την ημέρα της γιορτής του, με τη βοήθεια του αδελφού του μουσουλμάνου κυβερνήτη, ο οποίος πρόδωσε τον αδελφό του και τους φανέρωσε την ύπαρξη ενός κρυφού περάσματος-τούνελ.

Σε απόσταση λίγων μέτρων από το μπαρ βρίσκεται το μικρό παρεκκλήσι του Sant Ciriac. Κάτω από την Αγία Τράπεζα σώζεται η είσοδος του θρυλικού περάσματος.

Σταματήσαμε για λίγο, και η Αρετή πήρε μαζί της ένα δροσερό mojito με φρέσκο δυόσμο. Καθίσαμε λίγο πιο ψηλά, σε μια φυσική πεζούλα κάτω από έναν φοίνικα, για να το απολαύσουμε.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Στο κάστρο της Ίμπιζα, η μαγευτική θέα στη Μεσόγειο

Από την κορυφή του λόφου, πλάι στα στιβαρά πέτρινα στηθαία του Κάστρου, ανοίγεται μια εντυπωσιακή πανοραμική εικόνα. Γίνεται αμέσως φανερό πως οι πρώτοι Φοίνικες επέλεξαν τη θέση όχι για την ομορφιά της, αλλά για λόγους στρατηγικής σημασίας.

Από αυτό το φυσικό παρατηρητήριο, οι λαοί που υπερασπίστηκαν διαδοχικά το νησί —Φοίνικες, Καρχηδόνιοι, Ρωμαίοι, Άραβες και Καταλανοί— μπορούσαν να ελέγχουν πλήρως τις θαλάσσιες οδούς της δυτικής Μεσογείου. Ακριβώς από κάτω απλώνεται το φυσικό λιμάνι, ασφαλές, ενώ ο ορίζοντας μένει ανοιχτός και το βλέμμα φτάνει ως τις ακτές της γειτονικής Φορμεντέρα.

Με το βλέμμα στο πέλαγος από το πέτρινο στηθαίο, το απέραντο γαλάζιο θυμίζει πως η Ίμπιζα ήταν πάνω απ’ όλα ένα θαλάσσιο σταυροδρόμι σε διαρκή επιφυλακή. Στην πλαγιά στέκουν ακόμη τα επιβλητικά αναγεννησιακά τείχη του 16ου αιώνα, λαξευμένα στην πέτρα, μαρτυρώντας μια εποχή κατά την οποία η επιβίωση στο νησί εξαρτιόταν από το ποιος θα διέκρινε πρώτος τι συνέβαινε στον ορίζοντα.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Η αυθεντική μνήμη των 70s σε έναν θρυλικό χώρο

Αφήσαμε το κάστρο κατηφορίζοντας προς ένα ιστορικό σημείο, που από τη δεκαετία του ’70 παραμένει αναλλοίωτο.

Εκεί βρίσκεται το σπίτι και εργαστήριο του Jesús Tráspas και της Isabel Torijano. Το νεαρό ζευγάρι έφτασε στην Ίμπιζα στα μέσα των 70s, στην ακμή της χίπικης περιόδου, και συγκαταλεγόταν στους πιο εμβληματικούς καλλιτέχνες και χειροτέχνες του νησιού εκείνα τα χρόνια. Στους λευκούς εξωτερικούς τοίχους του καταστήματος, μεγάλες ασπρόμαυρες φωτογραφίες της εποχής αφηγούνται την πορεία τους σε μια Ίμπιζα γεμάτη ελευθερία, αυθεντικότητα και ξέγνοιαστη καλλιτεχνική έκφραση.

Η έκπληξη μόλις περάσαμε το κατώφλι ήταν μεγάλη: πίσω από τον ξύλινο πάγκο, ανάμεσα στα εκατοντάδες χειροποίητα αντικείμενα, βρισκόταν ο ίδιος ο Jesús Tráspas. Με το λευκό καπέλο και τα γυαλιά του, παρέμενε προσηλωμένος στη δουλειά του και δημιουργούσε όπως έκανε και μισό αιώνα νωρίτερα.

Δεν μπορούσα να μιλήσω. Η συγκίνηση με έκανε να τον κοιτάζω σιωπηλά για ώρα, ώσπου αντιλήφθηκε την παρουσία μου και με υποδέχτηκε με ένα ζεστό χαμόγελο. Η χρυσή εποχή των hippies, που έζησα προς το τέλος της, διαμόρφωσε βαθιά την προσωπικότητα και τον τρόπο ζωής μου. Εξακολουθώ να ταξιδεύω με σακίδιο στην πλάτη, όπως τότε, όμως πλέον σπάνια συναντώ την ίδια ακατέργαστη φύση, την ελευθερία και τους αυθεντικούς ανθρώπους. Στο μικρό εργαστήριο, δίπλα στον Jesús, ο χρόνος έκανε για μια στιγμή μια πολύτιμη υποχώρηση.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Λαϊκή τέχνη και δημιουργία στον δρόμο

Λίγο παρακάτω, σε ένα από τα στενά της γειτονιάς, σταματήσαμε μπροστά σε ένα δείγμα αυθεντικής λαϊκής δημιουργίας.

Έξω από το σπίτι του, στον δρόμο και κάτω από τις βουκαμβίλιες, ένας ντόπιος καλλιτέχνης φιλοτεχνούσε ένα μεγάλο ανάγλυφο της Dalt Vila. Με σπάτουλα δούλευε τα τείχη και τα λευκά σπίτια της ακρόπολης, τοποθετώντας τα μέσα σε μια βαριά, σκαλιστή κορνίζα. Το αποτέλεσμα έμοιαζε με υπέροχο κιτς σκηνικό.

Στο πλευρό του στεκόταν ένας φίλος με φανέλα του Μέσι, ακίνητος και με τα χέρια σταυρωμένα πίσω από την πλάτη, παρακολουθώντας και δίνοντάς του διαρκώς οδηγίες. Όσα του έλεγε την ώρα που εκείνος προσπαθούσε να δουλέψει ήταν απίστευτα, ενώ μερικές ατάκες του ήταν τόσο αστείες που γελάσαμε όλοι μαζί.

Οι αυθόρμητες αυτές συναντήσεις με τους κατοίκους μένουν χαραγμένες στη μνήμη από τα ταξίδια μας και αφήνουν μια γλυκιά αίσθηση: η ανθρώπινη επικοινωνία εξακολουθεί να υπάρχει.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Ο τουριστικός πεζόδρομος στην Dalt Vila

Από το κάστρο, κατεβαίνοντας στα στενά δρομάκια και στις απότομες σκάλες που περνούν κάτω από σπίτια, καταλήγεις στον κεντρικό πεζόδρομο της παλιάς πόλης. Εκεί, η ατμόσφαιρα αλλάζει αισθητά.

Ο πλακόστρωτος κεντρικός δρόμος της παλιάς πόλης είναι το σημείο όπου συγκεντρώνονται οι τουρίστες. Στις δύο πλευρές του βρίσκονται υπαίθρια café, μικρά εστιατόρια με τραπέζια κάτω από ομπρέλες, μπουτίκ ρούχων και καταστήματα με souvenir.

Στην Ίμπιζα ζουν μόνιμα 160.000 άνθρωποι, ενώ κάθε χρόνο φτάνουν 3,7 εκατομμύρια τουρίστες. Οι περισσότεροι επισκέπτες έρχονται από την Αγγλία, την ηπειρωτική Ισπανία, την Ιταλία, τη Γαλλία και τη Γερμανία.

Τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, τους μήνες της κορύφωσης, ο πληθυσμός του νησιού τριπλασιάζεται και φτάνει πρόσκαιρα να ξεπερνά τους 600.000 ανθρώπους. Τότε οι δρόμοι, τα κλαμπ και οι δημοφιλείς παραλίες γεμίζουν ασφυκτικά.

Όταν βρεθήκαμε εκεί, στα μέσα του Σεπτέμβρη, η εικόνα ήταν διαφορετική. Η τουριστική κίνηση παρέμενε διακριτική, ανεκτή και πολιτισμένη, ενώ στην Dalt Vila υπήρχε ακόμη μια γλυκιά, ανθρώπινη ισορροπία.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Το πέρασμα της πύλης προς τον έξω κόσμο

Στο τέρμα του πεζόδρομου βρίσκεται η έξοδος από την παλιά πόλη: εκεί περνάς από την εντυπωσιακή Portal de ses Taules.

Κάτω από τη θολωτή αψίδα σταματήσαμε για να παρατηρήσουμε τόσο την αρχιτεκτονική όσο και την ιδιαίτερη ομορφιά της πύλης. Οι μεγάλες ξύλινες πόρτες, ενισχυμένες με σίδερο, ήταν ανοιχτές διάπλατα και σχημάτιζαν ένα πελώριο ξύλινο πλαίσιο γύρω από τη δίοδο προς τον έξω κόσμο.

Οι πόρτες, φτιαγμένες από μασίφ τοπική ξυλεία, ασφαλίζονταν από την εσωτερική πλευρά με ογκώδεις δοκούς, ξύλινες και σιδερένιες. Μπροστά τους υπήρχε μια σιδερένια καταπακτή με κάγκελα, που σε περίπτωση αιφνιδιασμού έπεφτε από την οροφή της καμάρας και παγίδευε όποιον προσπαθούσε να εισβάλει.

Στον Μεσαίωνα, όταν επικρατούσε ειρήνη, η πύλη άνοιγε με το πρώτο φως, αφού χαλάρωναν οι βαριές αλυσίδες της γέφυρας. Οι κάτοικοι περνούσαν από εκεί μαζί με τα ζώα, τα κάρα και τα εργαλεία τους, για να δουλέψουν στα χωράφια, να συλλέξουν ελιές, να φροντίσουν τα αμπέλια ή να κατευθυνθούν στις αλυκές για το αλάτι.

Η έξοδος συνδύαζε δύο διαφορετικά συναισθήματα: την ανακούφιση από την καθημερινή εργασία και την επαφή με τη φύση, αλλά και την αγωνία της έγκαιρης επιστροφής. Όταν έδυε ο ήλιος, η καμπάνα της Dalt Vila σήμαινε πως τα τείχη θα κλείδωναν. Όσοι δεν περνούσαν εγκαίρως, πριν σηκωθεί η γέφυρα, έπρεπε να μείνουν τη νύχτα έξω από την οχύρωση, εκτεθειμένοι και με τον κίνδυνο πειρατικής επιδρομής.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Οι ιστορικές ψαράδικες συνοικίες Sa Penya και La Marina

Αφήσαμε πίσω μας τα τείχη και κατηφορίσαμε προς την ακτή, για να γνωρίσουμε τις δύο παλιές συνοικίες των ψαράδων.

Η Sa Penya απλώνεται πάνω στον θαλασσινό βράχο και οφείλει το όνομά της στο βραχώδες ακρωτήρι που βρίσκεται ακριβώς κάτω από τα ανατολικά τείχη της Dalt Vila. Η La Marina, από την άλλη, αποτελούσε το λιμάνι αναχώρησης των ψαρόβαρκων. Όταν πια δεν υπήρχε χώρος για όλους μέσα στην οχυρωμένη πόλη, ναυτικοί, ψαράδες και λιμενεργάτες εγκαταστάθηκαν έξω από τα τείχη. Έχτισαν τα σπίτια τους το ένα δίπλα στο άλλο, κατά μήκος στενών δρόμων που προστάτευαν από τους δυνατούς θαλασσινούς ανέμους.

Καθώς τα σπίτια ήταν μικρά, οι οικογένειες των ψαράδων περνούσαν μεγάλο μέρος της ζωής τους έξω, στα μπαλκόνια και στα σοκάκια. Στα κατώφλια οι γυναίκες έπλεκαν ή μπάλωναν δίχτυα, ενώ οι γλάστρες και τα ρούχα που απλώνονταν στα στενά συνέθεταν την καθημερινή ζωή της γειτονιάς — μια εικόνα που διατηρείται ακόμη.

Κάθε αυγή, από τις προβλήτες της La Marina έβγαιναν στη θάλασσα τα llaüts, τα παραδοσιακά ξύλινα ιστιοφόρα των Βαλεαρίδων. Οι ντόπιοι ψαράδες τροφοδοτούσαν όλο το νησί με φρέσκο ψάρι, αστακούς και άλλα θαλασσινά, για το παραδοσιακό Bullit de peix, δηλαδή βραστό ψάρι με ρύζι.

Στην Ίμπιζα οι ψαράδες ανήκαν σε μία από τις αρχαιότερες ναυτικές συντεχνίες και είχαν προστάτιδα τη Virgen del Carmen (Παναγία του Καρμήλου). Τον Ιούλιο, γιρλάντες και σημαίες στόλιζαν τη γειτονιά για τη λιτανεία της εικόνας στη θάλασσα, ενώ δεκάδες διακοσμημένα καΐκια συνόδευαν τη γιορτή. Η συνήθεια του στολισμού εξακολουθεί να χαρίζει εορταστική όψη στα σοκάκια.

Κατά τις δεκαετίες του ’60 και του ’70, η ψαράδικη συνοικία προσέλκυσε καλλιτέχνες, συγγραφείς, hippies και μποέμ ταξιδιώτες από κάθε γωνιά του κόσμου, χάρη στην αυθεντικότητά της και στα προσιτά ενοίκια. Έτσι διαμορφώθηκε ένα ξεχωριστό μείγμα από παραδοσιακές τοπικές οικογένειες και ανθρώπους με ελεύθερο πνεύμα.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Το ιστορικό λιμάνι της Ίμπιζα

Προχωρήσαμε ως το λιμάνι της Ίμπιζα και καθίσαμε για να χαρούμε την όμορφη ατμόσφαιρα, καθώς σύννεφα κινούνταν πάνω από τη θάλασσα. Η ηρεμία επικρατούσε στο λιμάνι κι εμείς κοιτούσαμε τα σκάφη που ήταν δεμένα απέναντι, απολαμβάνοντας το βαθύ γαλάζιο και τη γαλήνη της μεσογειακής αύρας.

Το λιμάνι της Ίμπιζα συγκαταλέγεται στα αρχαιότερα της Μεσογείου που εξακολουθούν να λειτουργούν. Οι Φοίνικες έχτισαν την πόλη γύρω από τον απάνεμο όρμο, ο οποίος εξελίχθηκε σε σημαντικό ναυτικό σταθμό για το εμπόριο αλατιού, κεραμικών και μετάλλων. Αργότερα, Καρχηδόνιοι, Ρωμαίοι και Άραβες το αξιοποίησαν ως βασική τους ναυτική βάση. Κατά τον Μεσαίωνα και την Αναγέννηση, τα πλοία που αγκυροβολούσαν εκεί προστατεύονταν άμεσα από τα κανόνια της Dalt Vila.

Το λιμάνι έγινε επίσης ορμητήριο των γνωστών κουρσάρων της Ίμπιζα, οι οποίοι υπερασπίζονταν το νησί από τους Οθωμανούς και τους πειρατές της Μπαρμπαριάς. Στην είσοδό του βρίσκεται ακόμη το μοναδικό μνημείο στον κόσμο που είναι αφιερωμένο στους κουρσάρους.

Στο ιστορικό λιμάνι, η παράδοση συναντά σήμερα τη σύγχρονη ζωή: εντυπωσιακά mega-yachts και ιστιοφόρα της Μεσογείου δένουν εδώ, ενώ τριγύρω βρίσκονται κομψά εστιατόρια, café και μπουτίκ.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Sant Antoni de Portmany: η πρώην «μέκκα» των hippies

Εδώ ήταν η βάση μας. Η ονομασία Portmany έχει τις ρίζες της στο λατινικό Portus Magnus, δηλαδή Μεγάλο Λιμάνι, όπως ονόμαζαν οι Ρωμαίοι τον μεγάλο και προστατευμένο φυσικό κόλπο. Από την αρχαιότητα, το σημείο είχε ιδιαίτερη σημασία ως ναυτικό ορμητήριο και εμπορικός σταθμός.

Γύρω από την εκκλησία San Antonio, που ιδρύθηκε το 1305, σχηματίστηκε η πόλη. Οι αλλεπάλληλες πειρατικές επιδρομές οδήγησαν στην οχύρωσή της: οι τοίχοι ήταν στιβαροί, δεν υπήρχαν παράθυρα και ένας αμυντικός πύργος με κανόνι προστάτευε το κτίσμα, το οποίο χρησίμευε ως καταφύγιο για ψαράδες και αγρότες της περιοχής.

Ως τη δεκαετία του 1950, το Sant Antoni ήταν ακόμη ένα ήσυχο, μικρό χωριό, όπου οι κάτοικοι ασχολούνταν με το ψάρεμα και την καλλιέργεια εσπεριδοειδών. Οι πρώτοι Ευρωπαίοι ταξιδιώτες έφτασαν τη δεκαετία του ’60, ενώ στα 70s η περιοχή εξελίχθηκε σε «μέκκα» για hippies και καλλιτέχνες, ώσπου αργότερα έγινε διεθνής τουριστικός προορισμός.

Η φαρδιά παραλιακή λεωφόρος, πλαισιωμένη από ψηλούς φοίνικες, σιντριβάνια και παγκάκια, οδηγεί στην εκτεταμένη, πεντακάθαρη αμμουδιά της πόλης, δίπλα στα γαλαζοπράσινα νερά του κόλπου.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Το ξακουστό ηλιοβασίλεμα στο Sant Antoni

Από την πρώτη κιόλας φορά μάς συνεπήρε. Το ηλιοβασίλεμα εδώ θεωρείται ένα από τα πιο διάσημα στον κόσμο, και όχι άδικα. Κάθε απόγευμα, όποιο σημείο του νησιού κι αν είχαμε επισκεφθεί, γυρίζαμε στη δυτική ακτή για να το δούμε και να συμμετάσχουμε σε αυτή τη σχεδόν μυσταγωγική στιγμή της φύσης.

Η ατμόσφαιρα είχε μια ιδιαίτερη, γαλήνια και θεραπευτική ποιότητα. Σε πλημμύριζε ηρεμία και σε κρατούσε καθηλωμένο στα θερμά, μαγευτικά χρώματα του ήλιου, καθώς χανόταν αργά στη θάλασσα. Παρότι αρκετοί συγκεντρώνονταν στην ακτή για το θέαμα, το μεγάλο της μήκος και ο όμορφος πεζόδρομος με τα παγκάκια άφηναν χώρο για να βρει ο καθένας τη δική του ήσυχη γωνιά.

Μαζί με την Αρετή αναρωτιόμασταν τι είναι αυτό που μας συνεπαίρνει στο ηλιοβασίλεμα. Τι έκανε τους ανθρώπους, αιώνες τώρα, να το κοιτούν σιωπηλοί;

Ίσως το δειλινό να αποτελεί το μοναδικό όριο του χρόνου που βλέπουμε με τα ίδια μας τα μάτια. Τότε η μέρα χαμηλώνει ρυθμούς και μοιάζει να μας προσκαλεί να κάνουμε κι εμείς το ίδιο. Καθώς ο ορίζοντας βάφεται σε ζεστούς πορτοκαλί τόνους, δεν αντικρίζεις απλώς ένα τοπίο, αλλά θυμάσαι πως, όσο έντονη κι αν ήταν η μέρα, έφτασε η ώρα να την αφήσεις πίσω και να χαλαρώσεις.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Η πρωινή ησυχία και ο ανοιχτός ορίζοντας

Το ηλιοβασίλεμα στη δυτική ακτή σε παρασύρει με τα έντονα, θερμά χρώματά του· το πρωινό, όμως, κρύβει μια διαφορετική και σιωπηλή μαγεία.

Ξύπνησα νωρίς, πριν αρχίσει η καθημερινή κίνηση στην πόλη, και πήρα ξανά τον δρόμο προς τη θάλασσα. Στόχος μου ήταν να δω τις πρώτες πινελιές του ήλιου στον ορίζοντα. Το νερό ήταν ακίνητο σαν καθρέφτης, καθρεφτίζοντας τις απαλές αποχρώσεις του ροζ και του γαλάζιου στον ουρανό — σαν ζωγραφικός πίνακας που στεγνώνει αργά στο πρωινό φως.

Ένα ψηλό ιστιοφόρο βρισκόταν αγκυροβολημένο στα ανοιχτά, σαν να είχε μείνει έξω από τον χρόνο, ενώ τα σύννεφα άρχιζαν να χρυσίζουν. Κάθισα και απορροφήθηκα από την όμορφη πρωινή εικόνα, που μόνο η φύση μπορεί να προσφέρει, γεμίζοντάς σε γαλήνη και ισορροπία. Ήμουν βέβαιος πως, ύστερα από ένα τέτοιο ξεκίνημα, θα ακολουθούσε μια όμορφη μέρα.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Η απρόσμενη περιήγηση στο λιμάνι και στην πόλη

Έπειτα συνέχισα τη βόλτα μου το πρωί, περνώντας από το λιμάνι και την πόλη. Δύο στοιχεία ξεχώρισαν αμέσως: η κρυστάλλινη καθαρότητα των νερών και η καθημερινή φροντίδα των τοπικών αρχών για την καθαριότητα. Σπάνια βλέπει κανείς τόσο διάφανα νερά σε λιμάνι· κάτω ακριβώς από τις προβλήτες, τα ψάρια κινούνταν ανέμελα στον βυθό.

Η Μεσόγειος είναι μια κλειστή θάλασσα που βρίσκεται αντιμέτωπη με τεράστια περιβαλλοντική πίεση. Τα περισσότερα λιμάνια της υποφέρουν από βαριά μόλυνση, με πετρελαιοειδή κατάλοιπα, μικροπλαστικά και αστικά λύματα, ενώ τα στάσιμα και θολά νερά απομακρύνουν τη θαλάσσια ζωή. Πλέον, οι βιώσιμες λύσεις στη διαχείριση της θάλασσας δεν αποτελούν απλώς θεωρητικό ζήτημα, αλλά προϋπόθεση επιβίωσης για το μεσογειακό οικοσύστημα.

Πώς γίνεται, λοιπόν, τα νερά εδώ να παραμένουν τόσο καθαρά;

Η Αρχή Λιμένων των Βαλεαρίδων, μαζί με τις τοπικές μαρίνες, έχει θέσει σε εφαρμογή ένα συνολικό σχέδιο βιωσιμότητας και τηρεί αυστηρά διεθνή περιβαλλοντικά πρότυπα. Καθημερινά, ειδικά σκάφη που καθαρίζουν την επιφάνεια και αυτόνομα ρομπότ συλλογής απορριμμάτων απομακρύνουν από τη λεκάνη του λιμανιού πλαστικά και άλλα επιπλέοντα σκουπίδια.

Για να αποτραπεί κάθε ρύπανση της θάλασσας από λύματα, προβλέπονται πολύ υψηλά πρόστιμα και τα σκάφη υποχρεούνται να τα παραδίδουν σε ειδικούς σταθμούς.

Στους βυθούς της περιοχής, τα λιβάδια Ποσειδωνίας λειτουργούν ως φυσικός «πνεύμονας» και φίλτρο: παγιδεύουν αιωρούμενα σωματίδια και συμβάλλουν στην αστραφτερή διαύγεια των νερών.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Η καθαριότητα στην Ίμπιζα: Ένα πρωινό μάθημα αστικού πολιτισμού

Το πρωινό περπάτημα στην πόλη μού επιφύλασσε μια έκπληξη πέρα από τα διάφανα νερά: την απόλυτη προσήλωση στην καθαριότητα, που εφαρμοζόταν με σχεδόν στρατιωτική ακρίβεια και σχολαστικότητα.

Παρότι όλα έδειχναν ήδη καθαρά, οι εργασίες συνεχίζονταν αδιάκοπα. Ο υπάλληλος με το πιεστικό νερού έπλενε προσεκτικά τα πεντακάθαρα πλακόστρωτα και διέκοψε για να περάσω, ενώ ο οδοκαθαριστής σκούπιζε σχολαστικά μέχρι και τις βραχώδεις άκρες δίπλα στο παγκάκι. Λίγο πιο πέρα, μια οδηγός χειριζόταν την ειδική μηχανοκίνητη σκούπα για περισσότερο από μία ώρα σε χώρο κοντά στο λιμάνι.

Στα ταξίδια μου σε όλη την Ευρώπη, σπάνια έχω δει τόσο συστηματική φροντίδα των δημόσιων χώρων, ακόμη και σε σκανδιναβικές χώρες. Η επιμονή αυτή προκύπτει από συγκεκριμένη τοπική πολιτική: οι αρχές των Βαλεαρίδων προκρίνουν την «προληπτική συντήρηση» αντί να παρεμβαίνουν αφού εμφανιστεί το πρόβλημα. Έτσι εμποδίζουν τη συσσώρευση αλατιού, ρύπων και λιπαρών ουσιών προτού αυτές σχηματιστούν.

Την ίδια στιγμή, η αυστηρή νομοθεσία για τη διατήρηση των λιβαδιών Ποσειδωνίας απαιτεί να απομακρύνονται πλήρως τα αστικά απορρίμματα πριν φτάσουν στη θάλασσα. Για τον σύγχρονο εξοπλισμό καθαρισμού αξιοποιούνται επίσης τα έσοδα από το ειδικό «Οικολογικό Τέλος Τουρισμού».

Στην Ίμπιζα, διαπίστωσα πως η καθαριότητα δεν είναι μια επιφανειακή αγγαρεία, αλλά κομμάτι της φιλοξενίας και του Re-branding του νησιού. Το νησί δείχνει σεβασμό τόσο στον εαυτό του όσο και στους επισκέπτες του: δεν περιμένει να λερωθεί για να καθαρίσει, αλλά φροντίζει να είναι αστραφτερό κάθε πρωί, για κατοίκους και ταξιδιώτες.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Ανακύκλωση στην Ίμπιζα: Οκτώ κάδοι και ένα μάθημα καθαριότητας

Εξίσου αξιοπρόσεκτη είναι η εικόνα της ανακύκλωσης. Στάθηκα στους οκτώ ίδιους, κλειστούς κάδους, με πρακτικές ετικέτες, μια εικόνα που δύσκολα δεν θα προσέξει κάποιος ερχόμενος από ελληνική πόλη. Γύρω τους δεν υπήρχε ούτε ξεχασμένη σακούλα ούτε πεταμένο σκουπίδι.

Στην Ίμπιζα, όπως και στις υπόλοιπες Βαλεαρίδες Νήσους, λειτουργεί ένα ιδιαίτερα αυστηρό και αποδοτικό σύστημα απορριμμάτων για τα δεδομένα της Μεσογείου. Σε κάθε γειτονιά υπάρχουν πλήρεις «νησίδες» διαλογής στην πηγή και ευδιάκριτα χρώματα: καφέ για τα οργανικά, κίτρινο για πλαστικά και μέταλλα, μπλε για χαρτί, πράσινο για γυαλί και γκρι για τα σύμμεικτα.

Η αποκομιδή γίνεται μηχανικά, με οχήματα πλευρικής φόρτωσης, και οι κάδοι πλένονται και απολυμαίνονται συχνά. Παράλληλα, εφαρμόζονται χωρίς εξαιρέσεις οι κανόνες διαλογής και τα πρόστιμα για όσους αφήνουν σκουπίδια έξω από τους κάδους. Με εκατομμύρια επισκέπτες κάθε χρόνο, το νησί δεν αφήνει την καθαριότητα στην τύχη: τη θεωρεί αυτονόητη υποχρέωση απέναντι στον τόπο και στους κατοίκους.

Η σύγκριση με τα ελληνικά νησιά έρχεται αυθόρμητα και η αντίθεση μοιάζει κυριολεκτικά με τη μέρα και τη νύχτα. Ενώ στη χώρα μας συχνά θεωρούμε συνηθισμένους τους γεμάτους κάδους και τις σακούλες που μένουν στα σοκάκια, εδώ η καθαριότητα λογίζεται ως αδιαπραγμάτευτη υποδομή πολιτισμού και σεβασμού προς τον τόπο και τους ανθρώπους του.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Μετακινήσεις με λεωφορείο στην Ίμπιζα

Συνήθως προτιμάμε να περπατάμε ή να χρησιμοποιούμε τα μέσα μαζικής μεταφοράς. Στην Ίμπιζα μάς κέρδισαν τα καινούργια λεωφορεία, η συνέπεια στα δρομολόγια, οι προσιτές τιμές και η ευγένεια των οδηγών.

Τον Απρίλιο του 2026 ανανεώθηκαν ριζικά οι δημόσιες συγκοινωνίες της Ίμπιζα, με την προσθήκη 100 ολοκαίνουργιων πράσινων λεωφορείων. Διαθέτουν κλιματισμό, δύο θύρες USB σε κάθε κάθισμα και πρόσβαση για ΑμεΑ.

Οι τιμές των εισιτηρίων παραμένουν ιδιαίτερα χαμηλές για έναν τόσο δημοφιλή προορισμό. Η μετάβαση από την πρωτεύουσα Eivissa στο Sant Antoni κοστίζει 2,60 €, ενώ το εισιτήριο για το αεροδρόμιο είναι 4,00 €.

Η Ίμπιζα θα αντιμετώπιζε κυκλοφοριακή συμφόρηση και περιβαλλοντική επιβάρυνση χωρίς το εκτεταμένο δίκτυο δημόσιων μεταφορών της. Ένα σύγχρονο λεωφορείο αντικαθιστά δεκάδες ενοικιαζόμενα αυτοκίνητα, αποφεύγοντας τόσο το διαρκές μποτιλιάρισμα όσο και την παράνομη στάθμευση σε φυσικές περιοχές. Παράλληλα, μειώνει σημαντικά τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, τον θόρυβο και τη σκόνη, συμβάλλοντας στη διαφύλαξη του μικροκλίματος του νησιού και των ευάλωτων οικοσυστημάτων γύρω από τις ακτές.

Όταν δεν χρειάζεται να ανησυχείς για το τιμόνι και την εύρεση θέσης στάθμευσης, αλλάζει και η εμπειρία των διακοπών. Ο επισκέπτης απολαμβάνει τη διαδρομή από το παράθυρο ενός άνετου λεωφορείου, μετακινείται χωρίς βιασύνη και έρχεται πιο κοντά στην καθημερινότητα του τόπου.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Specialty coffee και κρουασάν

Πριν αρχίσουμε τη σημερινή βόλτα μας στην Eivissa, σταματήσαμε στο Pantastic, ένα καφέ specialty coffee που ξεχωρίζει για τους μονοποικιλιακούς καφέδες του, αλλά και για τα χειροποίητα κρουασάν που έχει γίνει γνωστό για αυτά.

Ο single origin καφές δεν είναι σαν τα συνηθισμένα εμπορικά χαρμάνια: προέρχεται από μία μόνο φάρμα ή από ένα συγκεκριμένο μικροκλίμα σε μια χώρα και μεταφέρει στο φλιτζάνι το «terroir» της περιοχής του. Δοκιμάζοντάς τον, μπορείς να προσέξεις τρεις κύριες πλευρές που διαμορφώνουν τον χαρακτήρα του.

Το Άρωμα: Προτού καν δοκιμάσεις τον καφέ, η πρώτη εντύπωση έρχεται από το άρωμά του. Ανάλογα με την προέλευση και την επεξεργασία των κόκκων, μπορεί να αναγνωρίσεις λουλουδάτες νότες, κακάο, ξηρούς καρπούς ή κόκκινα φρούτα.

Η Οξύτητα: Η οξύτητα δεν σημαίνει πως ο καφές είναι ξινός· περιγράφει τη φρεσκάδα και τη ζωντάνια που αφήνει στον ουρανίσκο. Πρόκειται για τη δροσερή αίσθηση που του χαρίζει φωτεινό και καθαρό χαρακτήρα.

Η Ένταση και το Σώμα: Από το πόσο γεμάτος ή βελούδινος, ακόμη και «βαρύς», γίνεται αισθητός στο στόμα μέχρι τη διάρκεια της επίγευσης μετά την κατάποση, όλα συνδέονται με την ένταση και το σώμα του. Το καβούρδισμα, από ελαφρύ έως μέτριο, βοηθά να μη καούν τα φυσικά έλαια του καρπού.

Το κρουασάν παραμένει η μεγάλη μας αδυναμία και ταιριάζει ιδανικά με ένα τέτοιο φλιτζάνι. Το αυθεντικό, χειροποίητο κρουασάν βουτύρου, με τις λεπτές και τραγανές στρώσεις του, συμπληρώνει υπέροχα έναν καλό single origin καφέ.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Museo Monográfico del Puig des Molins

Αφού απολαύσαμε τον καφέ και το κρουασάν, ανεβήκαμε στο Puig des Molins, τον Λόφο των Μύλων, όπου βρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα αρχαιολογικά μουσεία της Μεσογείου. Το Museo Monográfico είναι δίπλα στην πιο μεγάλη και καλύτερα διατηρημένη φοινικο-καρχηδονιακή νεκρόπολη παγκοσμίως, Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, με πάνω από 3.000 υπόγειους τάφους λαξευμένους στον βράχο.

Στις ατμοσφαιρικές και λιτές αίθουσες του μουσείου, είναι σαν να επιστρέφεις στο παρελθόν. Οι φωτισμένες προθήκες φιλοξενούν αμέτρητα κτερίσματα που συνόδευαν τους αρχαίους κατοίκους του νησιού στο τελευταίο τους ταξίδι· καθώς περπατάς ανάμεσά τους, ανακαλύπτεις μικρές ανθρώπινες ιστορίες αιώνων.

Στον χώρο εκτίθενται πήλινοι αμφορείς, φοινικικά λυχνάρια με δύο στόμια, φυλαχτά, κοσμήματα και ειδώλια της θεάς-προστάτιδας Τανίτ. Το μουσείο ξετυλίγει με συγκλονιστική απλότητα την πολυπολιτισμική ταυτότητα της Ίμπιζα: από τους Φοίνικες του 7ου αιώνα π.χ. στους Καρχηδόνιους και, στη συνέχεια, στην ειρηνική ένταξη στη Ρωμαϊκή εποχή, όταν τους νεκρούς συνόδευε η ευχή – Sit Tibi Terra Levis (Ας είναι ελαφρύ το χώμα που σε σκεπάζει).

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Τα ζωγραφισμένα αυγά της στρουθοκαμήλου

Η αίθουσα αυτή εντυπωσιάζει και κρύβει μια μικρή αποκάλυψη. Μόλις μπεις, μια γυάλινη προθήκη με αντικείμενα που αρχικά θυμίζουν εύθραυστα, σφαιρικά αγγεία τραβά αμέσως το βλέμμα. Από κοντά, όμως, και αφού διαβάσεις την πληροφορία, καταλαβαίνεις με έκπληξη ότι είναι πραγματικά αυγά στρουθοκαμήλου, κομμένα με ακρίβεια και ζωγραφισμένα στο χέρι με κόκκινη ώχρα.

Οι Φοίνικες και οι Καρχηδόνιοι τα μετέφεραν από τη Βόρεια Αφρική και τα στόλιζαν με φοινικόδεντρα, γεωμετρικά σχήματα και αφηρημένα σχέδια. Στα μάτια των αρχαίων κατοίκων της Ίμπιζα, τα αυγά στρουθοκαμήλου αποτελούσαν εξωτικά έργα υψηλής τέχνης, αλλά και ιερά σύμβολα ζωής και αναγέννησης. Όταν τα τοποθετούσαν στους τάφους, εξέφραζαν την βαθιά ανθρώπινη, ουτοπική προσδοκία ότι το τέλος είναι μόνο η αρχή ενός νέου ταξιδιού.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Η Θεά των δύο κόσμων και τα φυλαχτά των ναυτικών

Περισσότερο απ’ όλα, όμως, μας κράτησαν μπροστά στις προθήκες οι μικρές λεπτομέρειες που έκαναν την Ιστορία να μοιάζει ανθρώπινη.

Απέναντί μας είχαμε την πήλινη προτομή της Τανίτ, προστάτιδας θεάς της Ίμπιζα. Στην απεικόνιση αυτή έχει τα γαλήνια, κλασικά γνωρίσματα της ελληνικής Δήμητρας, ενώ στα κυματιστά μαλλιά της διακρίνονται ακόμη ίχνη από το κόκκινο χρώμα.

Στο κεφάλι της φορά τον ψηλό, τελετουργικό «πόλο», το κυλινδρικό στέμμα που συνδέεται με τις αρχαίες θεότητες της γης και της γονιμότητας. Μικρές οπές στα αυτιά της μαρτυρούν ότι κάποτε φορούσε αληθινά σκουλαρίκια. Το εύρημα αποτυπώνει με εντυπωσιακό τρόπο τις επαφές και τις αλληλεπιδράσεις των πολιτισμών της Μεσογείου στο νησί.

Παραδίπλα, μια σειρά από περιδέραια, φτιαγμένα από πολύχρωμη υαλόμαζα και φαγεντιανή, δείχνουν σαν να δημιουργήθηκαν μόλις χθες. Οι Φοίνικες συγκαταλέγονταν στους σπουδαιότερους τεχνίτες γυαλιού στην αρχαία Μεσόγειο. Τα φοινικικά κοσμήματα με τις χαρακτηριστικές «χάντρες-μάτια», πανάρχαια φυλαχτά κατά του κακού ματιού, φανερώνουν πόσο διαχρονική είναι η ανθρώπινη επιθυμία για ομορφιά και προστασία. Παράλληλα, ενώνουν αθόρυβα τους αρχαίους ναυτικούς και τους κατοίκους της Ίμπιζα με τη σημερινή μεσογειακή παράδοση.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Η νεκρόπολη της Ίμπιζα

Ήρθε η στιγμή να αφήσουμε το μουσείο και να βγούμε έξω. Παίρνεις το προστατευτικό κράνος στην έξοδο και, μόλις περάσεις το κατώφλι, βρίσκεσαι πια μέσα στη νεκρόπολη.

Σε βραχώδη λόφο, ανάμεσα σε αιωνόβιες ελιές και χαρουπιές, εκτείνεται σε πενήντα στρέμματα η μεγαλύτερη και καλύτερα διατηρημένη φοινικο-καρχηδονιακή νεκρόπολη της Μεσογείου. Πάνω από τρεις χιλιάδες τάφοι έχουν σκαφτεί στον μαλακό ασβεστόλιθο, αποκαλύπτοντας αδιάλειπτη ανθρώπινη παρουσία από τον 7ο αιώνα π.Χ. έως τη ρωμαϊκή εποχή.

Για την ταφή των νεκρών τους, οι Καρχηδόνιοι άνοιγαν στον βράχο βαθιά, σχεδόν κάθετα πηγάδια. Αυτά κατέληγαν σε υπόγειους νεκρικούς θαλάμους, γνωστούς ως «υπόγεια», όπου τοποθετούσαν τις πέτρινες σαρκοφάγους και τα κτερίσματα των αγαπημένων τους.

Ένα σύνολο υπόγειων θαλάμων είναι πλέον επισκέψιμο. Καθώς επικοινωνούν μεταξύ τους, δίνουν τη δυνατότητα να περπατήσει κανείς κάτω από την επιφάνεια της γης, περνώντας ανάμεσα στις λαξευμένες σαρκοφάγους.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Τα υπόγεια ταφικά δωμάτια και το μυστήριό τους

Αποφασίζεις να προχωρήσεις και κατεβαίνεις την απότομη ξύλινη σκάλα, μέσα στο στενό, κάθετο πηγάδι που έχει λαξευτεί στον βράχο.

Λίγο αργότερα, βρίσκεσαι σε έναν υπόγειο ταφικό θάλαμο, κάτω από τον χαμηλό και ακατέργαστο πέτρινο θόλο. Δίπλα σου, βαριές μονολιθικές σαρκοφάγοι μένουν ακίνητες εδώ και δυόμισι χιλιάδες χρόνια.

Σου γεννιέται αμέσως το ερώτημα: γιατί να σκάψουν τόσο βαθιά, να καταβάλουν τόσο κόπο και να χρησιμοποιήσουν τόσο βαριά πέτρα για μία ταφή;

Στη φοινικική και την καρχηδονιακή αντίληψη, ο τάφος αποτελούσε το «Αιώνιο Σπίτι», έναν οικογενειακό τόπο όπου η ψυχή εξακολουθούσε να υπάρχει σε άλλη διάσταση. Επειδή ο ασβεστόλιθος της Ίμπιζα ήταν μαλακός και λαξευόταν εύκολα, μπορούσαν να φτιάξουν πραγματικά υπόγεια καταφύγια για την αιωνιότητα.

Οι Καρχηδόνιοι, αντίθετα με τους Αιγυπτίους, δεν διατηρούσαν τους νεκρούς τους με μουμιοποίηση. Άφηναν το σώμα να επιστρέψει φυσικά στη γη, αφού πρώτα το άλειφαν με αρωματικά έλαια και το κάλυπταν με κόκκινη ώχρα.

Καθώς παρατηρούσα τις βαριές σαρκοφάγους, σκεφτόμουν πως η ανθρώπινη ψυχολογία έχει αλλάξει ελάχιστα με το πέρασμα των αιώνων. Η πίστη σε μια ζωή μετά τον θάνατο δεν γεννήθηκε με τις σύγχρονες θρησκείες· ανέκαθεν αποτελούσε το πιο πειστικό αφήγημα, για να μένει κανείς ήσυχος και να υπομένει τη μιζέρια της ζωής χωρίς να διεκδικεί κάτι καλύτερο, αφού τον έπειθαν ότι θα το έβρισκε μετά θάνατον.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Ο Λόφος των Μύλων στην Ίμπιζα

Έχω μεγάλη αδυναμία στους μύλους και, όταν είδα δύο στον λόφο, έπεισα την Αρετή να ανεβούμε για να τους δούμε.

Για όσους αγαπούν την παραδοσιακή αρχιτεκτονική, οι ανεμόμυλοι —όπως και οι νερόμυλοι στην ύπαιθρο— αποτελούν μικρά δείγματα λαϊκής μηχανικής και οικολογικής ευφυΐας. Κατασκευασμένοι ολόκληροι από τον ασβεστόλιθο του νησιού, είχαν κυλινδρικούς τοίχους που άντεχαν τους δυνατούς θαλασσινούς ανέμους και περιστρεφόμενη κωνική στέγη, ώστε να «πιάνουν» κάθε ριπή. Έτσι λειτουργούσαν ως πλήρως αυτάρκη και οικολογικά συστήματα.

Μετέτρεπαν τη δύναμη του μεσογειακού ανέμου σε κίνηση, χωρίς να προκαλούν ρύπανση, και άλεθαν το τοπικό σιτάρι. Είναι συγκινητικό να συλλογίζεται κανείς ότι, ακριβώς πάνω από τη σιωπηλή πολιτεία των αρχαίων τάφων, οι μύλοι έβγαζαν επί αιώνες το πιο ζωντανό σύμβολο της ανθρώπινης επιβίωσης: το ψωμί της καθημερινότητας.

Από την κορυφή του λόφου, η θέα ανοίγεται προς δύο κατευθύνσεις: από τη μια φαίνεται η θάλασσα και από την άλλη τα ψηλά πέτρινα τείχη της καστροπολιτείας Dalt Vila.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Από τους μύλους του λόφου στα πλακόστρωτα της Dalt Vila

Η πορεία από τον λόφο Puig des Molins ως το κέντρο της Dalt Vila προσφέρει μια σύντομη πεζοπορία μέσα στο τοπίο της Ίμπιζα.

Αφήσαμε πίσω τους πέτρινους ανεμόμυλους και, αντί να κατηφορίσουμε προς την πόλη, πήραμε το πιο ήσυχο μονοπάτι που περνά περιμετρικά από την πίσω πλευρά του λόφου. Προχωρούσαμε ακριβώς κάτω από τη σκιά των επιβλητικών οχυρώσεων.

Πεύκα, βράχια και μεσογειακή βλάστηση πλαισιώνουν τη διαδρομή, ενώ οι τεράστιοι αναγεννησιακοί προμαχώνες ορθώνονται απότομα πάνω από το κεφάλι σου.

Η είσοδος στην Dalt Vila γίνεται μέσα από μια στενή, σκιερή πέτρινη στοά. Στο βάθος, τα πλατιά πλακόστρωτα σκαλιά σχηματίζουν τη χαρακτηριστική καμπύλη, σχεδιασμένη τον 16ο αιώνα ώστε να αποτρέπει τις επιθέσεις πολιορκητικών κριών.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Το παλιό παγωτατζίδικο της Dalt Vila

Αφού ανηφορίσαμε ανάμεσα στα τείχη και στα πλακόστρωτα της παλιάς πόλης, σταματήσαμε για παγωτό στο Barocco Ibiza. Το μικρό μαγαζί έχει ατμοσφαιρικό χαρακτήρα και διατηρεί την παράδοση του αυθεντικού χειροποίητου παγωτού, φτιάχνοντας κάθε μέρα μικρές ποσότητες με φρέσκα, φυσικά υλικά.

Στην Ίμπιζα, το να απολαμβάνει κανείς ένα καλό παγωτό στο χέρι αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του μεσογειακού paseo, της βόλτας. Την παράδοση αυτή, βαθιά ριζωμένη στο νησί, αναδεικνύουν οι παλιές φωτογραφίες στα παντζούρια του καταστήματος: η άφιξη του παγωτατζή στην πλατεία με το τρίτροχο καρότσι ήταν κάποτε αφορμή για μια μικρή γιορτή σε όλη τη γειτονιά.

Στη φωτογραφία διακρίνεται μια ολόκληρη «παρέλαση» πλανόδιων παγωτατζήδων από τον μεσοπόλεμο. Με άψογη εμφάνιση, λευκά σακάκια, γραβάτες και τραγιάσκες, κινούν τα περίτεχνα τρίτροχα ποδήλατά τους στους δρόμους μιας περασμένης εποχής. Στα ξύλινα κουτιά με την καλλιγραφική λέξη «Gelati» βρίσκονται στη σειρά δεκάδες χωνάκια, έτοιμα να χαρίσουν χαρά σε μικρούς και μεγάλους.

Μια άλλη εποχή ζωντανεύει μέσα από αυτές τις εικόνες — όχι τόσο μακρινή, με ζεστές ανθρώπινες παρουσίες και μια ατμόσφαιρα αφοπλιστικά αυθεντική.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

In between Ibiza: Η γκαλερί στον φυσικό βράχο

Η γκαλερί βρίσκεται δίπλα στο παγωτατζίδικο και, μόλις περάσεις τη στενή ξύλινη πόρτα της, αποκαλύπτεται μια από τις πιο εντυπωσιακές εισόδους γκαλερί που έχουμε δει ποτέ.

Η παλιά, στενή και απότομη εσωτερική σκάλα ενός παραδοσιακού σπιτιού της παλιάς πόλης έχει μετατραπεί με ευρηματικό τρόπο σε μια ανάβαση που θυμίζει ορειβασία.

Χοντρά, ακατέργαστα ξύλινα δοκάρια σχηματίζουν τη σκάλα, η οποία χωρά κυριολεκτικά ανάμεσα στον λευκό, ίσιο τοίχο και στον φυσικό βράχο της Dalt Vila. Έτσι παραμένουν ορατές οι ακανόνιστες καμπύλες της πέτρας.

Το φως μπαίνει από την είσοδο, αλλά και από το επάνω μέρος της σκάλας, ενώ οι πίνακες είναι κρεμασμένοι πάνω στις τραχιές επιφάνειες. Το αποτέλεσμα κάνει την είσοδο πραγματικά ξεχωριστή και μοναδική.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Δύο καλλιτέχνες που ζουν και δημιουργούν στην Ίμπιζα

Στον φωτεινό επάνω όροφο της γκαλερί είδαμε την κοινή έκθεση δύο σύγχρονων καλλιτεχνών, που ζουν στο νησί και αντλούν έμπνευση από το φως του: του Jesús de Miguel, ενός από τους πιο αναγνωρίσιμους εικαστικούς της Ίμπιζα, και της Malwina Kang Hughes.

Στην τέχνη του Jesús de Miguel διακρίνεται αμέσως η επιρροή του σύμπαντος του Joan Miró. Ο Miró έζησε και εργάστηκε επί δεκαετίες στις Βαλεαρίδες, στη γειτονική Μαγιόρκα, αφήνοντας ανεξίτηλο το αποτύπωμά του στα νησιά.

Οι μαύρες γραμμές του de Miguel, λεπτές και νευρώδεις, σχηματίζουν όπως και στον Miró παιχνιδιάρικες μορφές που μοιάζουν ονειρικές: πουλιά, θαλάσσια πλάσματα, μάτια ή ουράνια σύμβολα, χωρίς να περιορίζονται στον ρεαλισμό. Πάνω στον λευκό καμβά, οι έντονες κηλίδες κίτρινου, κόκκινου, πράσινου και βαθύ μπλε ξεχωρίζουν ως αυτόνομες εστίες ενέργειας, φέρνοντας στον νου τους αστερισμούς και τα ποιητικά σύμβολα του σπουδαίου Καταλανού δημιουργού.

Σε διαφορετικό τόνο, οι συνθέσεις της Hughes είναι ρευστές και γήινες, με ώχρες, πράσινα και βαθιά μπλε που παραπέμπουν σε οργανικά μεσογειακά τοπία. Σαν να πηγάζουν από το νερό και το χώμα της Ίμπιζα, οι χρωστικές απλώνονται ελεύθερα στο χαρτί και το διαποτίζουν, χωρίς αυστηρά όρια. Οι διαφάνειες που δημιουργούνται θυμίζουν αλυκές, βυθούς και ηλιόλουστες ακτές από ψηλά, προσφέροντας ένα ήρεμο, στοχαστικό αντίβαρο στη δυναμική του de Miguel.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Η παλιά αγορά και ένα αυθεντικό εστιατόριο

Αφήνοντας πίσω την Dalt Vila και κατεβαίνοντας τα πέτρινα σκαλιά, φτάσαμε στην Plaça de la Constitució. Εκεί, στους πρόποδες των οχυρωματικών τειχών, βρίσκεται η ιστορική Παλιά Αγορά της πόλης, το Mercat Vell.

Κάτω από τα δέντρα, το σημείο γεμίζει κάθε μέρα με ξύλινους πάγκους τοπικών παραγωγών και εμπόρων, που διαθέτουν φρέσκα φρούτα, λαχανικά εποχής και βότανα. Πρόκειται για μια μικρή, ζωντανή υπαίθρια αγορά, η οποία απευθύνεται κυρίως στους κατοίκους της γειτονιάς και κρατά ζωντανό τον παραδοσιακό εμπορικό χαρακτήρα του κέντρου.

Στην απέναντι πλευρά από τους πάγκους, μέσα στις χαρακτηριστικές καμάρες του 19ου αιώνα με την ώχρα απόχρωση, στεγάζεται το Tuscan Ibiza. Πρόκειται για ένα μικρό café-εστιατόριο με αυθεντικό, χαλαρό μεσογειακό χαρακτήρα. Τα τραπεζάκια στη στοά, το ημερήσιο μενού που αναγράφεται σε μαυροπίνακες και η απλή, φροντισμένη διακόσμηση συνθέτουν μια πρακτική επιλογή για καφέ, ποτό ή ένα ελαφρύ γεύμα, μακριά από τα πιο θορυβώδη τουριστικά σημεία του λιμανιού.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Τα όμορφα και πρακτικά παγκάκια της Ίμπιζα

Πριν βγούμε στη θάλασσα για το ηλιοβασίλεμα, επιστρέψαμε στο Sant Antoni και σταματήσαμε για λίγο σε αυτά τα υπέροχα παγκάκια που απλώνονται κατά μήκος του πεζόδρομου. Παρόμοια θα βρεις σε πολλά σημεία του νησιού: ξεχωρίζουν για τον σχεδιασμό τους και σε προσκαλούν να καθίσεις.

Όποιος έχει ταξιδέψει στην Ισπανία γνωρίζει ότι πίσω από αυτή την εικόνα υπάρχει παράδοση. Ο βιομηχανικός σχεδιασμός των δημόσιων χώρων αποτελεί μέρος της ισπανικής κουλτούρας, καθώς το παγκάκι θεωρείται στοιχείο αρχιτεκτονικής και ποιότητας ζωής, όχι απλώς ένα πρόχειρο δημοτικό αντικείμενο.

Φτιαγμένα από ζεστό ξύλο και σκούρο μέταλλο, τα μακρόστενα, αρθρωτά παγκάκια συνδυάζουν με έξυπνο τρόπο καθίσματα με πλάτη και επίπεδες θέσεις χωρίς πλάτη. Είναι κατασκευές που αντέχουν στον χρόνο και ενθαρρύνουν την ανθρώπινη επαφή. Σε αυτή τη χώρα ο δρόμος και η πλατεία γίνονται φυσική συνέχεια του σπιτιού, ενώ η φροντίδα στον σχεδιασμό ακόμη και του πιο απλού καθίσματος μαρτυρά έμπρακτο σεβασμό τόσο στους κατοίκους όσο και στους επισκέπτες.

Ίμπιζα: Η έκπληξη του ταξιδιού στο νησί

Η Ίμπιζα που μας ξάφνιασε

Καθίσαμε με ένα ποτήρι στο χέρι στα παγκάκια της παραλίας, καθώς ο ήλιος κατέβαινε στον κόλπο του Sant Antoni και άφηνε βαθύ χρυσό χρώμα στη θάλασσα. Αφήσαμε τις εικόνες των προηγούμενων ημερών να καταλαγιάσουν και συνειδητοποιήσαμε πως είχαμε φανταστεί την Ίμπιζα διαφορετική από εκείνη που τελικά γνωρίσαμε.

Η εικόνα που είχαμε σχηματίσει ήταν αυτή ενός νησιού ολοκληρωτικά υποταγμένου στον υπερτουρισμό: ενός κουρασμένου, θορυβώδους και βρόμικου τόπου, που έχει υποστεί υπερεκμετάλλευση.

Στην πραγματικότητα, βρήκαμε ένα νησί που συνδυάζει με αξιοθαύμαστη ισορροπία την έντονη τουριστική ζήτηση με την ποιότητα ζωής. Η καθαριότητα είναι υποδειγματική και ο σεβασμός στο περιβάλλον και την ιστορία του αποτυπώνεται στην πράξη.

Η Ίμπιζα μάς έδειξε ότι η τουριστική ανάπτυξη δεν οδηγεί αναγκαστικά στην ισοπέδωση ενός τόπου. Αυτό φάνηκε στα πεντακάθαρα νερά του λιμανιού, στα οργανωμένα μέσα μεταφοράς, στους αρχαίους θαλάμους του Puig des Molins, στα ζωντανά εργαστήρια τέχνης και στη φροντίδα για τον δημόσιο χώρο.

Σε σύγκριση με τα δικά μας νησιά, η Ίμπιζα βρίσκεται απλώς σε άλλη κατηγορία και δεν συγκρίνεται. Εκεί ο σχεδιασμός και ο πολιτισμός της καθημερινότητας έχουν προτεραιότητα, αντί για την πρόχειρη αρπαχτή που συναντάμε στα δικά μας νησιά.

Αναχωρήσαμε νιώθοντας ότι πίσω από τη βιτρίνα της νυχτερινής διασκέδασης υπάρχει μια αυθεντική, βαθιά μεσογειακή καρδιά, ικανή να προστατεύει την ομορφιά και την ψυχή του νησιού.

Περισσότερα ταξιδιωτικά άρθρα μου θα βρεις στην αρθρογραφία μου στο parallaximag.gr.

*Ο Στέργιος Μήτας γράφει και φωτογραφίζει. Η Αρετή χαρίζει την ανθρώπινη παρουσία

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

Σήμερα στο COUSCOUS

ΖΩΔΙΑ, ΓΙΟΡΤΕΣ, ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΚΑΙ TV