ΥΠΕΡΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ: ΕΡΕΥΝΑ ΕΞΕΤΑΖΕΙ ΠΙΘΑΝΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟ

Υγιείς ενήλικες που καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες υπερεπεξεργασμένων τροφίμων, από συσκευασμένα σνακ και ζαχαρούχα δημητριακά πρωινού έως αναψυκτικά, στιγμιαία ζυμαρικά και έτοιμα κατεψυγμένα γεύματα, είναι πιθανότερο να εμφανίζουν σημάδια εγκεφαλικής βλάβης. Οι αλλοιώσεις αυτές ενδέχεται να συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου και μελλοντικών προβλημάτων μνήμης.

Στην έρευνα, με επικεφαλής το καναδικό «Population Health Research Institute» του Πανεπιστημίου McMaster και του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης «Hamilton Health Sciences», συμμετείχαν σχεδόν 9.000 άνθρωποι από όλο τον Καναδά, ηλικίας 35-69 ετών και χωρίς ιστορικό καρδιακών παθήσεων. Οι επιστήμονες εξέτασαν τους εγκεφάλους τους με μαγνητική τομογραφία (MRI), ενώ οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν λεπτομερή ερωτηματολόγια για τη διατροφή τους. Τις απεικονίσεις αξιολόγησαν νευρολόγοι που δεν γνώριζαν τις διατροφικές συνήθειες των συμμετεχόντων.

Κατά μέσο όρο, τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα αποτελούσαν περίπου το 25% των ημερήσιων μερίδων φαγητού των συμμετεχόντων. Το μερίδιό τους έφτανε το 45% στην ομάδα με τη μεγαλύτερη κατανάλωση, ενώ στην ομάδα που έτρωγε τις μικρότερες ποσότητες αντιστοιχούσε μόλις στο 16%.

Σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν λιγότερα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, τα άτομα με τη μεγαλύτερη κατανάλωση εμφάνιζαν συχνότερα μικρές εστίες εγκεφαλικής βλάβης, ενώ η πιθανότητα εντοπισμού αυτών των αλλοιώσεων ήταν κατά 40% υψηλότερη. Δεν προκαλούν ορατά συμπτώματα, ωστόσο θεωρούνται πρώιμες προειδοποιητικές ενδείξεις, που μπορεί να παρουσιαστούν χρόνια πριν από ένα εγκεφαλικό επεισόδιο ή την εμφάνιση προβλημάτων μνήμης.

Στη μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «JAMA Network Open», η υψηλότερη κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων συνδέθηκε και με περισσότερο σωματικό λίπος, καθώς και με μεγαλύτερη συσσώρευση σπλαχνικού λίπους, σε σύγκριση με τη χαμηλότερη κατανάλωση. Αυτό το κοιλιακό λίπος σχετίζεται με φλεγμονή και βλάβες στα αιμοφόρα αγγεία, οι οποίες είναι δυνατόν να επηρεάσουν και τον εγκέφαλο.

Η σύνδεση ανάμεσα στην κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων και στις εγκεφαλικές βλάβες φάνηκε να είναι εντονότερη στις γυναίκες. Σχεδόν διπλάσιες πιθανότητες να εμφανίζουν ενδείξεις εγκεφαλικής βλάβης είχαν όσες βρίσκονταν στην ομάδα της υψηλότερης κατανάλωσης, σε σχέση με τις γυναίκες που έτρωγαν τις μικρότερες ποσότητες.

Παράλληλα, οι ερευνητές κατέγραψαν ότι η αύξηση των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων στη διατροφή συνοδευόταν από μείωση των μη επεξεργασμένων ή ελάχιστα επεξεργασμένων επιλογών. Φρούτα, λαχανικά, δημητριακά και άλλα τρόφιμα που έχουν υποστεί ελάχιστη επεξεργασία κάλυπταν το 41% των ημερήσιων μερίδων στην ομάδα με τη μεγαλύτερη κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων, έναντι 68% στην ομάδα με τη μικρότερη.

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι υπάρχει συσχέτιση ανάμεσα στην κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων και στις ενδείξεις εγκεφαλικών αλλοιώσεων. Ωστόσο, οι συμμετέχοντες αξιολογήθηκαν μία μόνο φορά και δεν παρακολουθήθηκαν διαχρονικά. Έτσι, οι ερευνητές δεν ήταν σε θέση να εξακριβώσουν αν τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα προκαλούν άμεσα τις αλλοιώσεις.

Τα ευρήματα καθιστούν αναγκαίες μελέτες μεγαλύτερης διάρκειας, με διαχρονική παρακολούθηση των συμμετεχόντων και επαναλαμβανόμενες μαγνητικές τομογραφίες.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ