ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ: «ΕΙΔΑ ΚΕΦΑΛΙΑ ΝΑΥΤΩΝ ΝΑ ΕΠΙΠΛΕΟΥΝ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ»

Την ημέρα των γενεθλίων του, που συμπίπτει με τη γιορτή του Αγίου Δημητρίου, ο σπουδαίος ηθοποιός Γιώργος Κωνσταντίνου επέλεξε να αφηγηθεί με ζωντανές λεπτομέρειες όσα θυμάται από την Κατοχή και όσα έζησε τότε. Οι εικόνες εκείνης της σκοτεινής περιόδου, όπως αποτυπώθηκαν στα παιδικά του μάτια, παραμένουν βαθιά χαραγμένες στη μνήμη του.

• Του Νίκου Νικόλιζα 

Σήμερα, στα 92 του χρόνια, ο ηθοποιός εξακολουθεί να βρίσκεται στη θεατρική σκηνή, πρωταγωνιστώντας με ξεχωριστό τρόπο στην παράσταση «Κάθε Πέμπτη κύριε Γκρην» του θεάτρου Altera Pars στον Κεραμεικό. Ανακάλεσε τις τραγικές στιγμές που έζησε, όταν αντίκρισε ναύτες από το αντιτορπιλικό να επιπλέουν στη θάλασσα, ανοιχτά από το λιμάνι της Τήνου. 
Σε λίγες ώρες, ο Ελληνισμός θα τιμήσει την επέτειο της έναρξης του πολέμου. Οι πρόγονοί μας έδωσαν τότε όλες τους τις δυνάμεις για να εμποδίσουν τον ιταλικό στρατό να προχωρήσει στην ενδοχώρα. Το γενναίο «ΟΧΙ» του Ελληνα κυβερνήτη Ιωάννη Μεταξά ήταν η αιτία για να ξεσπάσει ο πόλεμος, που κόστισε βαριά στην Ελλάδα. Χιλιάδες Ελληνες έχασαν τη ζωή τους στα βουνά της Αλβανίας, αφήνοντας παρακαταθήκη υπερηφάνειας στις γενιές που ακολούθησαν.

Ας επιστρέψουμε τώρα σε όσα συνέβησαν, όπως τα έζησε ο Γιώργος Κωνσταντίνου, που ήταν τότε μόλις έξι ετών. Τον Δεκαπενταύγουστο είχε βρεθεί με τη μητέρα του στη Μεγαλόχαρη της Τήνου, για να ανάψουν ένα κερί και να προσευχηθούν για την καλή έκβαση των γεγονότων. Κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί τι θα ζούσε ο σπουδαίος ηθοποιός στο λιμάνι του νησιού!

Στην «Espresso» ο ηθοποιός αφηγείται τις αναμνήσεις του με ανατριχιαστική ζωντάνια, σαν να ξαναβρίσκεται μπροστά σε εκείνες τις στιγμές. Η φωνή του στο τηλέφωνο ακούγεται βαριά και γεμάτη πόνο. «Είμαι 6 ετών. Η μητέρα μου κάθε χρόνο πήγαινε στην Τήνο. Το είχε σαν τάμα να πηγαίνει να προσκυνάει την εικόνα της Μεγαλόχαρης. Εκείνη τη χρονιά μόνο θυμάμαι να με έχει πάρει κοντά της σε αυτό το τόσο προσωπικό ταξίδι που έκανε για να προσκυνήσει. Είναι η μόνη χρονιά, μάλιστα, που θυμάμαι να με έχει πάρει από το χέρι και να πηγαίνουμε στην Τήνο. Γιατί όταν γυρίσαμε στην Αθήνα ξέσπασε ο πόλεμος και εκεί τέλειωσαν όλα. Είναι Δεκαπενταύγουστος. Δεν ξέρω για ποιον λόγο κρατούσα στα χέρια μου ένα παλτουδάκι, αλλά μου το είχε αγοράσει από του Λαμπρόπουλου στην Αθήνα. Οπως, λοιπόν, καθόμαστε όλοι στην κεντρική πλατεία του νησιού, κοντά στην προβλήτα, ακούγεται ένας φοβερός θόρυβος και κάτι σκάει με πολλή δύναμη μέσα στη θάλασσα. Ο συγκεντρωμένος κόσμος μόλις ακούει την έκρηξη αρχίζει να τρέχει δεξιά κι αριστερά σαν τρελός προς τα ενδότερα του νησιού για να καλυφθεί».

Η μαρτυρία του σπουδαίου ηθοποιού κάνει ακόμη και τους πιο δυνατούς να λυγίσουν. «Είναι σαν αυτό που λένε τώρα “το τέλος του κόσμου”. Ετσι νιώσαμε όλοι. Τρέχαμε μία δεξιά, μία αριστερά, χωρίς να ξέρουμε πού πηγαίνουμε. Η επόμενη ανάμνησή μου από εκείνον τον εκκωφαντικό θόρυβο που ακούσαμε μέσα στη θάλασσα είναι ότι με τη μαμά μου και καμιά δεκαριά ακόμα άτομα κατεβαίνουμε κάτι σκαλιά σε ένα υπόγειο. Ηταν μια υπόγεια ταβέρνα. Μόλις μπαίνουμε μέσα, ο ταβερνιάρης κλείνει ερμητικά τις πόρτες και από πίσω βάζει κάτι μεγάλα ξύλα. Εγώ, που είχα γαντζωθεί πάνω στη μάνα μου, θυμάμαι τον ταβερνιάρη με γουρλωμένα μάτια να μου λέει “μη φοβάσαι, παιδί μου, μη φοβάσαι”» θυμάται ο ηθοποιός, πριν συνεχίσει την αφήγησή του: «Η επόμενη ανάμνηση που έχω από εκείνες τις τραγικές στιγμές, να είμαι ανεβασμένος πάνω σε ένα γαϊδουράκι και να ανεβαίνουμε μαζί με άλλα άτομα σε ένα πολύ ψηλό βουνό του νησιού. Αυτό μας το έκαναν για να μας προφυλάξουν από τυχόν άλλη επίθεση που θα έπληττε το νησί, αλλά κυρίως γιατί φοβούνταν λόγω των πυρομαχικών που είχε μέσα το καράβι, μην τυχόν και ανατιναχθεί. Και φτάνουμε σε ένα πολύ μεγάλο ύψωμα, όπου κοντοστεκόμαστε. Βλέπουμε, λοιπόν, την “Eλλη” και γύρω γύρω από το καράβι κεφάλια από τους ναύτες που είχαν σκοτώσει». Λίγο πριν κλείσει την αφήγησή του για το τρομακτικό περιστατικό, ο Γιώργος Κωνσταντίνου θέλησε να ελαφρύνει τη συζήτηση λέγοντας: «Και να σκεφτείτε ότι σήμερα, που σας λέω όλα αυτά, έχω τα γενέθλιά μου».

Ο Γιώργος Κωνσταντίνου θυμάται πως, παρότι ήταν μόλις έξι ετών, οι εικόνες εκείνες δεν έσβησαν ποτέ από τη μνήμη του και τον συνοδεύουν μέχρι σήμερα. Για τον ίδιο, άλλωστε, η 28η είναι μια σημαντική ημέρα για όλη την Ελλάδα. «Η επόμενη και τελευταία ανάμνησή μου είναι όταν επιβιβαζόμαστε στο καράβι για να γυρίσουμε στο λιμάνι του Πειραιά. Θυμάμαι όλοι να είναι φοβισμένοι και γύρω από το καράβι που μας επέστρεφε στον Πειραιά υπήρχαν άλλα καράβια που μας ακολουθούσαν για να μας προστατεύσουν από τυχόν επίθεση». Τον ρωτάμε ακόμη πώς έζησε την έναρξη του πολέμου. «Βρισκόμαστε στο σαλόνι του σπιτιού μας. Εγώ καθόμουν πάνω στο τραπέζι, σαν μικρό παιδί, και γύρω η οικογένεια. Ξαφνικά ακούμε τις σειρήνες και τη μάνα μας να λέει “τελικά ξεκίνησε ο πόλεμος”»