ΦΡΟΥΤΑ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΑ ΕΠΟΧΗΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ: ΤΙ ΜΠΑΙΝΕΙ ΣΤΟ ΚΑΛΑΘΙ ΜΑΣ;

Μπροστά στον πάγκο της αγοράς, τα φρούτα και τα λαχανικά εποχής Νοεμβρίου περιλαμβάνουν επιλογές όπως κολοκύθα, κουνουπίδι και λάχανο. Στο καλάθι μπορούμε να βάλουμε ακόμη καρότα, ακτινίδια, πορτοκάλια και ρόδια.

Ο πίνακας εποχικότητας του Υπουργείου Υγείας περιλαμβάνει, όμως, και προϊόντα που ίσως έχουμε συνδέσει περισσότερο με άλλες εποχές. Η προέλευση και η διαθεσιμότητα στον τοπικό πάγκο βοηθούν να κάνουμε την τελική επιλογή.

Ποια φρούτα και λαχανικά εποχής Νοεμβρίου να διαλέξουμε;

Για ένα καλάθι με ποικιλία, μπορούμε να ξεκινήσουμε από κολοκύθα, κουνουπίδι, λάχανο και καρότα. Στη στήλη του Νοεμβρίου ο πίνακας περιλαμβάνει ακόμη αγγούρια, αγκινάρες, κολοκυθάκια, μανιτάρια και μαϊντανό.

Στα φρούτα εμφανίζονται ακτινίδια, πορτοκάλια και ρόδια. Σε συνταγή για σούπα κολοκύθας και καρότου, για παράδειγμα, μπορούμε να προσθέσουμε χυμό πορτοκαλιού ή ροδιού.

Ο συγκεκριμένος πίνακας βρίσκεται στον Εθνικό Διατροφικό Οδηγό για άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω, έκδοσης 2014. Δεν πρόκειται για νεότερο πίνακα που εκδόθηκε ειδικά για τον γενικό πληθυσμό, επομένως είναι χρήσιμο να τον διαβάζουμε ως μία αφετηρία και όχι ως τη μοναδική καταγραφή.

Και οι ντομάτες με τις πιπεριές;

Η εποχική εικόνα του Νοεμβρίου δεν περιορίζεται στα λαχανικά που συνδέουμε με τον χειμώνα. Ο ίδιος πίνακας σημειώνει επίσης ντομάτες, πιπεριές, μελιτζάνες και μπάμιες για τον μήνα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε εποχικός κατάλογος δίνει ακριβώς την ίδια εικόνα ή ότι θα βρούμε τα ίδια προϊόντα σε κάθε πάγκο. Οι καιρικές συνθήκες επηρεάζουν τον χρόνο καλλιέργειας και συγκομιδής, ενώ ρόλο παίζει και η περιοχή. Ακόμη και οι κατάλογοι που οργανώνουν τα προϊόντα ανά εποχή ή κλιματική ζώνη είναι ενδεικτικοί, όχι εξαντλητικοί.

Αξίζει να ρωτήσουμε για την προέλευση και τη διαθεσιμότητα πριν γεμίσουμε τη σακούλα μας. Τα εποχικά προϊόντα συνήθως ξεχωρίζουν για τη φρεσκάδα, το άρωμα και τη γεύση τους και μπορεί να είναι οικονομικότερα όταν παράγονται κοντά στον καταναλωτή.

Υπάρχουν κι άλλες επιλογές για το καλάθι;

Οι κατάλογοι εποχικότητας είναι χρήσιμοι ως αφετηρία, όχι ως απόλυτος κανόνας για όσα κυκλοφορούν στην αγορά. Για παράδειγμα, ο πίνακας του Υπουργείου σημειώνει τα μήλα από τον Αύγουστο έως τον Οκτώβριο, ενώ σε προκήρυξη σίτισης του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης περιλαμβάνονται κόκκινα μήλα για τον Νοέμβριο.

Στην ίδια προκήρυξη περιλαμβάνονται αχλάδια και ομφαλοφόρα πορτοκάλια, κλημεντίνες από το δεύτερο δεκαήμερο και μανταρίνια από το τρίτο. Πρόκειται για διαφορετικό είδος καταλόγου, όχι κατ’ ανάγκην για αντίφαση ως προς το τι μπορούμε να βρούμε. Η ευρωπαϊκή σύνοψη για το μεσογειακό φθινόπωρο, για παράδειγμα, αναφέρει επίσης μήλα, αχλάδια, σταφύλια και λωτούς.

Για τα λαχανικά, η αφίσα εποχικότητας του ΕΦΕΤ αναφέρει για τον Νοέμβριο και πράσα, σπανάκι, ρόκα, μπρόκολο, παντζάρια και σέσκουλα. Είναι πρόσθετες ιδέες όταν θέλουμε να αλλάξουμε τη σύνθεση του καλαθιού.

Μαρούλι, πατάτες, ραπανάκια, σέλινο και πράσινες σαλάτες εμφανίζονται στον πίνακα του Υπουργείου όλους τους μήνες. Μπορούν να συνοδεύσουν τις αγορές μας, χωρίς να αποτελούν αποκλειστικά επιλογές του Νοεμβρίου.

Τι μπορούμε να μαγειρέψουμε με όσα αγοράσαμε;

Η κολοκύθα και τα καρότα βρίσκουν τη θέση τους σε μια σούπα. Σε συνταγή του Γαστρονόμου για τέσσερις μερίδες χρησιμοποιούνται 800 γραμμάρια κολοκύθας, τρία μέτρια καρότα και 1.100 ml ζωμού, ενώ προτείνεται και χυμός ροδιού, μανταρινιού ή πορτοκαλιού.

Αν η σούπα δεν είναι στα σχέδιά μας, η κολοκύθα μπορεί να γίνει ψητό συνοδευτικό ή πουρές, να μπει σε ριζότο, πίτα ή ακόμη και σε γλυκό.

Το κουνουπίδι επίσης δεν περιορίζεται σε έναν τρόπο μαγειρέματος: γίνεται σαλάτα με λαδολέμονο, γιαχνί, ογκρατέν ή κρεμώδης σούπα. Το σέλινο μπορεί να δώσει γεύση σε σούπες και ζωμούς ή να συνδυαστεί με πράσο σε πρασοσέλινο, ακόμη και με μανιτάρια. Έτσι, με λίγα προϊόντα του μήνα μπορούμε να αλλάξουμε γεύση και χρήση, χωρίς να χρειαστεί να στηριχτούμε σε μία μόνο συνταγή.

Πώς πλένουμε φρούτα και λαχανικά;

Είτε θα τα φάμε με τη φλούδα είτε θα τα ξεφλουδίσουμε, τα ξεπλένουμε πρώτα κάτω από τρεχούμενο νερό. Δεν χρησιμοποιούμε σαπούνι, απορρυπαντικό ή χλωρίνη.

Και όταν η εποχικότητα αφήνει περιθώριο για διαφορετικές λίστες, μια απλή ερώτηση στον πάγκο για την προέλευση του προϊόντος κάνει το καλάθι μας πιο συνειδητή επιλογή.