ΒΡΑΖΙΛΙΑ: ΚΑΤΑΡΡΑΚΤΕΣ ΚΑΙ ΑΜΜΟΘΙΝΕΣ ΣΕ ΕΝΑ ΤΑΞΙΔΙ ΖΩΗΣ

Λέξεις: Κωνσταντίνος Σφήκας (ξεναγός, δημοσιογράφος Unesco)

Η Βραζιλία, χώρα μαγευτική, η μεγαλύτερη της Νοτίου Αμερικής, χώρα που ονειρεύτηκαν πολλοί Ευρωπαίοι για τον εξωτισμό της, τον πλούτο της, το φυλετικό αμάλγαμα των ανθρώπων της.

Χώρα απόλυτων αντιθέσεων, με μια μοναδική ατμόσφαιρα στις πόλεις της που εκτείνονται κυρίως στο παράλιο μέτωπο της προς τον Ατλαντικό ωκεανό.

Όλα αυτά αποτυπώνονται στη σημαία της Verde – Amarelo (το κιτρινοπράσινο των εθνικών της χρωμάτων ).

Η σημαία της η Bandiera συναντιέται παντού στη χώρα αποτύπωμα της brasilidade (βραζιλιανικότητας).

Η απόφαση της σημαίας της χώρας ελήφθη το 1889 και στο κέντρο της έχει 27 αστέρια , όσες και οι ομόσπονδες πολιτείες της. Το πράσινο χρώμα του βάθους αφήνει το κέντρο σε ένα κίτρινο διαμάντι και μια υδρόγειο με την ρήση: “τάξη και πρόοδος” (Καντ).

Η σημειολογία : πράσινο από τα δάση της, κίτρινο από τον χρυσό , τα ορυκτά και τον πλούτο γενικά, ο μπλε κύκλος αντιπροσωπεύει τον ουρανό πάνω από το Ρίο.

Η χώρα με έκταση 8.515.000 τ.χιλ. κατέχει την μισή Νότια Αμερική ενώ ο πληθυσμός της φτάνει τα 220.000.000.

Η πρωτεύουσα Μπραζίλια, ένα μικρό θαύμα μοντερνισμού είναι η πρωτεύουσά της. (Περάσαμε μόνον από το αεροδρόμιο της όπου πραγματικά ο κόσμος ήταν πολύ διαφορετικός από την υπόλοιπη χώρα: περισσότεροι λευκοί, πιο καλοντυμένοι και πιο βιαστικοί ταξιδιώτες).

Η χώρα κέρδισε την ανεξαρτησία της το 1822 και οι κάτοικοι της είναι Ρωμαιοκαθολικοί ενώ οι Προτεστάντες αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο.

Έχει ως νόμισμα το Ρεάλ που ισοδυναμεί στο 1/5 του ευρώ, ενώ η γλώσσα τους είναι τα Πορτογαλικά τα οποία τα “σκοτώνουν” με την ντοπιολαλιά τους. Προσωπικά ζορίστηκα πάρα πολύ με χρήση ισπανικών (που δεν μιλούν), με μηχάνημα μεταφραστή στο χέρι να τους δείχνω τι θέλω και να μην μπορούν να διαβάσουν στα μικρότερα μέρη.

Άνθρωποι μέσα στην ενέργεια, φωνακλάδες και ζεστοί όταν σε γνωρίσουν. Άνθρωποι “πέρα βρέχει” χωρίς να βιάζονται, και όταν γίνεται το λάθος η μόνιμη επωδός είναι: τι να κάνουμε, συνέβη… Ας πιούμε κάτι μαζί και θα τα βρούμε.

Μπ

Η άφιξή μας πριν τα χαράματα στο Ρίο ντε Τζανέιρο την πόλη όπου εγκαταστάθηκαν στο κόλπο Γκουαναμπάρα, πρώτα οι Γάλλοι με τον αρχηγό της αποικίας Βιλιγκαϊνιόν και τους εκδίωξαν οι Πορτογάλοι το 1565 με τον Εστάσιο Ντε Σα.

Το πλήρες όνομα είναι Σάουνα Σεμπάστιαν Ντε Ρίου ντε Τζανέιρου και η πρώτη εγκατάσταση έγινε πάνω στον λόφο με τα εξωτικά δένδρα αφού απώθησαν τους ιθαγενείς.

Η άφιξη Φραγκισκανών, Καρμελιτών, Βενεδικτίνων και Ιησουιτών μοναχών έδωσε την χριστιανική χροιά στην νέα πόλη.

Η πρωινή βόλτα στην παραλία Λέμε που είναι το άκρο της παραλία Ιπανέμα μας χάρισε την αίσθηση της υπέροχης άμμου σαν ζάχαρη άχνη καθώς οι κάτοικοι της παρακείμενης φαβέλας άρχισαν από τις 6 το πρωί να κατηφορίζουν για την ακτή. Πώς να αντέξεις τη ζωή στην παραγκούπολη; Ειδικά όταν η παραλία σου δίνει μια αίσθηση ισότητας χωρίς ακριβά ρούχα και ακριβά αυτοκίνητα…

Και η πρώτη ερώτηση: που πάνε όλοι αυτοί κουβαλώντας 100 πτυκτές καρέκλες στην παραλία; Τις νοικιάζουν για να κάθονται οι άνθρωποι της παραλίας….και αν προσέξατε δεν είπα οι λουόμενοι γιατί ο ωκεανός δεν χωρατεύει.  Λίγοι στο νερό, άπειροι στην παραλία. Και ναι η ζωή στο Ρίο, αυτή τη μοναδική πόλη στον κόσμο με τους τεράστιους βράχους να ξεπηδούν στα άκρα των παραλιών και να έχουν ονόματα που σε κάνουν να σκέφτεσαι πόσο ευφάνταστιοι ήταν οι ονοματοδότες, σου κλέβει την καρδιά.

Οι παραλίες Μποταφόγκο, Φλαμένγκο Ιπανέμα – Λεμπλόν, Κοπακαμπάνα, Σαν Κοράδο χωρίζονται από το οικιστικό σύνολο με την Λεωφόρο Νιμάγιερ ενώ στα 50 μέτρα από τα ξενοδοχεία και τα ψηλά κτίρια διαμερίσματα ξεκινούν οι φαβέλες. Εάν κανείς το λάθος και προχωρήσεις στη λάθος κατεύθυνση μπορεί να μην ξαναβγείς (ειδικά εάν φοράς κοσμήματα και έχεις συμπεριφορά τουρίστα).

ma:i 

Το 1763 έγινε η πρωτεύουσα της Βραζιλίας όταν ο “πυρετός του χρυσού” στο Μίνας Τζεράις (Γενικά ορυχεία) είχε ξεκινήσει. Τι είχε συμβεί μεταξύ 1501 και 1750; Οι Πορτογάλοι όταν έγιναν κύριοι όλης της παράκτιας χώρας, όπου φυσικά δεν βρήκαν χρυσό κατέταξαν την χώρα στις αποικίες τους με μεγάλη γεωργική παραγωγή. Πάντα όμως στο μυαλό τους ήταν να βρουν χρυσό και διαμάντια.

Οι πρώτοι Μπαντεϊράντες (σκαπανείς) στην ενδοχώρα μετά τις αποτυχημένες προσπάθειές τους έπαιζαν τάβλι με μαύρες πέτρες και διαφανή γυαλάκια που είχαν βρει… Κάποια στιγμή η επικάλυψη σιδήρου πάνω στις μαύρες πέτρες έφυγε σε μια γωνιά αποκαλύπτοντας χρυσό. Τα δε γυαλάκια αποδείχτηκαν διαμάντια και αμέθυστοι. Όλη η Βόρεια Πορτογαλία μετακόμισε με καραβέλες στη Βραζιλία.

Οι άποικοι ορμούσαν προς την ενδοχώρα χωρίς προμήθειες στα χέρια τους. Τροφοπαρασκευαστική αλυσίδα δεν υπήρχε. Αποτέλεσμα: έβρισκαν χρυσάφι, δεν είχαν να αγοράσουν τροφή, πέθαιναν και τους έβρισκαν με χρυσούς σβώλους στις τσέπες τους. Το Ρίο έγινε το λιμάνι από όπου έφταναν και έφευγαν τα καράβια για την Πορτογαλία. Ο δε βασιλιάς της Πορτογαλίας απαίτησε φόρο 20 τα εκατό στις εξορύξεις.

Φυσικά αυτό δεν άρεσε καθόλου στους σκαπανείς, οι οποίοι επανειλημμένα είχαν εξεγέρσεις και προσπάθησαν να ανεξαρτητοποιηθούν. Το 1808 έως το 1821 η βασιλική οικογένεια της Πορτογαλίας μετά την κατάληψη της χώρας από τον Ναπολέοντα έφτασε εδώ και έγινε το Ρίο η βασιλική καθέδρα της αυτοκρατορίας. Η πόλη απέκτησε ευρωπαϊκό χαρακτήρα, τα λιμάνια της άνοιξαν στη διεθνή ναυτιλία και η γαλλική επιρροή στα κτίρια ήταν κάτι παραπάνω από εμφανής. Αμέσως ξεκίνησαν αποξήρανσης βάλτων, η γη διαιρέθηκε σε κλήρους , το 1910 ξεκίνησαν τα θαλάσσια μπάνια για τους ευγενείς( να η συνέχεια του τι σημαίνει θάλασσα και ζωή δίπλα της για τον Βραζιλιάνο).

Χτίστηκαν νέες περιοχές παράλληλα με παραλίες όπως η Μποταφόγκο, η Φλαμένγκο, ενώ ακολούθησαν η Κοπακαμπάνα το 1920 και η περιοχή της Ιπανέμα – Λεμπλον το 1950. Τελευταίες προστέθηκαν οι παράκτιες περιοχές Σαν Κουράντου και Μπάρα το 1970. Η Avenida Brazil χωρίζει τη θάλασσα από την πόλη με τα ψηλά κτίρια και τις φαβέλες με μήκος 50 χλμ!

Οι πλούσιοι ζουν στην zona Sul και οι φτωχοί στη zona Norte. Ανάμεσα βρίσκεται το επαναδημιουργημένο Εθνικό πάρκο Τιζούκα.

Επάνω οι παραλίες που αναφέρομαι και οι κάτω φωτό το δάσος Τιζούκα μέσα στην πόλη.

Είναι άξιο λόγου το πόσα ελληνικά ονόματα υπάρχουν στην καθημερινή των “Καριόκας” δηλαδή των κατοίκων του Ρίο: Αμαζόνιος, Πετρόπολις, Φλοριανούπολη, Μπέλο Οριζόντε, Κορίνθιανς και ονόματα όπως Σωκράτης, Ευκλείδης και Μιλτιάδης.

Η μέρα μας συνεχίστηκε με ένα πολύ τουριστικό τουρ στο νησί Gigoia για να δούμε ερωδιούς και αλιγάτορες με πενιχρά αποτελέσματα. Δεν θα το πρότεινα σε κανέναν ταξιδευτή. Σκέτο χάσιμο χρόνου.

Υπάρχει μια γέφυρα του Σαντιάγο Καλατράβα στη μέση των μπάγιους με την μαγκρόβια βλάστηση.

Η σκάλα Σελαρόν δημιούργημα ενός καλλιτέχνη πριν από 15 χρόνια έγινε κόντρα σε κάθε λογική το τοπόσημο της πόλης, που όλη η νεολαία θέλει να φωτογραφηθεί. Η παραλία Μποταφόγκο όπου μένουν πια πλούσιοι είναι μια εξωτική εικόνα που δεν βαρέθηκα να τη βλέπω. Φυσικά έτσι ονομάζεται η ποδοσφαιρική ομάδα που έχει αφήσει εποχή.

Ο καθεδρικός ναός της πόλης του Ρίο μιμείται τις πυραμίδες των Μάγιας στο Μεξικό και άλλο ένα δείγμα της ανεκτικότητας που διέπει τον “Βραζιλιανισμό”.

Η επίσκεψη σε διάφορα ανάκτορα εκλεκτικιστικού στυλ απαιτείται.

Πολύ όμορφα διαμορφωμένοι κήποι όπου δεν έχεις να κάνεις και πολλά γιατί η υγρασία και συλλογικό υποσυνείδητο θα φροντίσουν να παραμείνουν τα πάντα όμορφα και καθαρά.

Η σωστή Καϊπιρίνια γίνεται στη Βραζιλία με καζάσα και lime.

Η κουζίνα τους είναι πολύ ενδιαφέρουσα αλλά βαριά. Καλά κρέατα αλλά όχι για ευαίσθητα στομάχια.

Η γέφυρα του Καλατράβα μέσα στο κανάλι για το νησί Gigoia

Οι «Μπαντεϊράντες» έλεγαν ήδη από τον 16ο αιώνα: «Θα βρω ό,τι ζητώ, αλλιώς ας πεθάνω επάνω στην προσπάθεια».

Αυτή η ρήση συνοψίζει την αντίληψη του Βραζιλιάνου σήμερα. Ζουν για το τώρα, απολαμβάνουν το σώμα τους και τις σχέσεις τους με πάθος και χαρά χωρίς ενοχές.

Το βλέπεις στους δρόμους, στις παραλίες, στον περίφημο Χριστό Λυτρωτή επάνω στον τεράστιο βράχο, το σήμα κατατεθέν της Βραζιλίας. Την ημέρα της επίσκεψης τα σύννεφα και μια βροχή κάλυπταν τον βράχο και το άγαλμα. Ανεβήκαμε ευελπιστώντας να ανοίξει ο καιρός. Δεν μας έκανε τη χάρη για πολλή ώρα και να…

Ξαφνικά για 5 λεπτά το σύννεφο έφυγε, ο κόσμος γύρω μας πανηγύριζε, η θέα ήταν μοναδική και μου επιβεβαίωσε αυτό που μου έλεγε ο καρδιολόγος μου Δημήτρης Τ.  πώς πουθενά δεν υπάρχουν τόσα όμορφα τοπία μαζί με την πόλη, τις φαβέλες, το πράσινο, τα βράχια. Πήραμε και το άλλο τελεφερίκ για το” ζαχαρόψωμο”, έναν εντυπωσιακό βράχο με ένα υπέροχο ηλιοβασίλεμα.

Η επίσκεψη στην φαβέλα Ροσίνια είναι κάτι που το περιμένω χρόνια, καθώς έχω δει από μακριά άπειρες φαβέλες. Από μακριά όμως….

Με τον κάτοικο της ίδια φαβέλας ως ξεναγό υπάρχει η σιγουριά πως δεν θα προκύψει κατάσταση δύσκολη.

Πάντως ανάσανα μόλις φύγαμε από εκεί.

Η Βραζιλία έγινε πολύτιμη για την Πορτογαλία χάρη σε αυτό το δένδρο: Πάο ντο Μπραζίλ. Χάρη στον κόκκινο κόσμο του που λειτουργούσε ως χρωστική ουσία για αιώνες η λατόμευση του σχεδόν το εξαφάνισε.

Αυτή τη στιγμή είναι προστατευόμενο είδος και το είδαμε στο δάσος Τιτζούχα στην καρδιά της πόλης του Ρίο.

Δεν νοείται ταξίδι στη Βραζιλία χωρίς μια παράσταση σάλσας και Καποέιρα. Το βράδυ παρά την κούραση αφιερώθηκε σε μια πολύ όμορφη παράσταση χορού και μουσικής.

Το Μοναστήρι Σαν Μπέντου είναι το πιο σημαντικό σε όλο το Ρίο, στη δε αυλή του από τον άνδρα με το περίεργο κούρεμα, έχουμε διακίνηση ουσιών. Όταν βλέπεις αυτό το κούρεμα, υπάρχει προστασία των αγοραστών ναρκωτικών από τη συμμορία.

Δε νοείται ταξίδι στη Βραζιλία χωρίς να περάσεις από το Μαρακανά, το μεγάλο στάδιο της Σελεσάο, όπου έχουμε αντιπροσώπευση από όλες τις ομάδες, σε μουσεία, ξεναγήσεις και επίσκεψη μέσα στο γήπεδο.

Αναχώρηση από το Ρίο με τη γνώση πως είδα πολύ λίγα σε σχέση με το τι μπορεί να προσφέρει αυτή η θεαματική πόλη , για τους καταρράκτες του Ιγκουασού. Αυτό τα αεροπορικό ταξίδι των δύο ωρών προς τα νότια της χώρας μέσα στην Σέλβα (ζούγκλα) είναι το διαμάντι του ταξιδιού μας σε αυτή την τεράστια χώρα.

Ποταμός Παρανά και δάσος βροχής όπως ονομάζεται αυτό το μαγικό τοπίο. Είναι το εθνικό πάρκο Ιγκουασού που καταλαμβάνει 185.000 εκτάρια.

272 καταρράκτες , ακόμη και με 80 μέτρα ύψος εκτείνονται σε σχεδόν 3 χιλιόμετρα.

Είναι το πιο εντυπωσιακό τοπίο που έχω δει στη ζωή μου.

3 μεγάλοι καταρράκτες στη Βραζιλία, 16 στην Αργεντινή. Τα γεφυράκια πάνω από την αρχή της πτώσης του νερού είναι τα πιο εντυπωσιακά. Στο βραζιλιάνικο τμήμα κάνουμε boat safari Mocuco όπως ονομάζεται και η βάρκα περνάει σύρριζα στο νερό του καταρράκτη. Μούσκεμα παρά τα δύο αδιάβροχα που φοράμε. Οι Περουβιανοί δίπλα μου είναι χωρίς αδιάβροχα. Χαμογελούν και φωνάζουν δυνατά για την πρωτόγνωρη εμπειρία.

Εάν όμως η βραζιλιάνικη πλευρά είναι πολύ εντυπωσιακή, το πέρασμα στην Αργεντινή με τους ψηλούς καταρράκτες με το κοκκινόχωμα (σίδηρος είναι ο λόγος αφού όλη η χώρα εξορύσσει σίδηρο) είναι μαγευτικό. Η μία εικόνα μετά την άλλη, το ένα γεφυράκι μετά το άλλο και το νερό ανταριασμένο κυλάει με απίστευτη δύναμη κάτω από τα πόδια μας… Αξέχαστη εμπειρία.

Φυσικά η χλωρίδα και η πανίδα της περιοχής είναι εντυπωσιακή. Είναι ένα απόλυτα τροπικό δάσος.

Πίθηκοι και ρακούν τριγυρνούν γύρω μας….

Γύπες, γεράκια γκαβιάο, κροκόδειλοι ζακαρέ, αγριογούρουνα, σαμπίες (το εθνικό πουλί της χώρας), παπαγάλοι, αραρά, μαρακανά, όλα στο διάβα μας….

Η επίσκεψη στο φράγμα Αταϊπού το δεύτερο μεγαλύτερο στον κόσμο (το μεγαλύτερο βρίσκεται στην Κίνα) είναι αναπόσπαστο τμήμα της ξενάγησης στον κόσμο του νερού.

Μικρή στάση για γευσιγνωσία σοκολάτας.

Πολύ ενδιαφέρουσες γεύσεις αλλά…. δεν είναι και σοκολάτες της Μίνας Αποστολίδη!

Την επόμενη ημέρα πτήση για Μπέλο Οριζόντε (πώς το προφέρουν οι Βραζιλιάνοι; Μπιέλου Οριζόντς….

Και κάπως έτσι σκοτώνουν τα Πορτογαλικά και διαλύουν τα νεύρα μου…

Η ξεναγός, στα 80 της, κυρία Ντέζυ εκνευρίζεται όταν της λέω την προέλευση της λέξης Ορίζοντας.

Γυρνάμε στην πόλη, στις πλατείες της και στα εκπληκτικά αρχιτεκτονήματα του Νεμάγιερ του αρχιτέκτονα που έδωσε το στίγμα του μοντερνισμού στην Βραζιλία.

Πηγαίνουμε στη λίμνη όπου υπάρχει αυτό το εκπληκτικό παρεκκλήσι του αρχιτέκτονα.

Η συνέχεια έχει να κάνει με την μεγάλη Δημοτική αγορά όπου βρίσκεις τα πάντα και τους πάντες. Αύριο ξεκινούμε για τα παραδοσιακά χωριά Ούρου Πρέττου (μαύρος χρυσός ) και Μαριάννα, τους τόπους που γινόταν η εξόρυξη του χρυσού όπως είπαμε στην αρχή του κειμένου.

Το Ούρου Πρετου όταν ανακαλύφθηκε ο χρυσός, τα διαμάντια και οι ημιπολύτιμοι λίθοι έγινε η μεγαλύτερη πόλη της Αμερικής ακόμα μεγαλύτερη από τη Νέα Υόρκη.

Ο πυρετός του χρυσού έφερε απίστευτα μεγάλους πληθυσμούς από την Πορτογαλία για 50 χρόνια.

Χρόνια πλούτου, μεγάλης και αργότερα ακόμη μεγαλύτερης φορολόγησης (20/100) που οδήγησε τον ντόπιο πληθυσμό σε επανάσταση κατά της αρχής και ακόμα και στη προσπάθεια για αυτονομία. Ο ηγέτης της Επανάστασης (και λίγο κατασκευασμένος ως ιστορία θυσίας) Τιραντέντες εκτελέστηκε και λατρεύτηκε ως εθνικός ήρωας. Στην εικονογραφία εμφανίζεται να φοράει χιτώνα ως νέος Ιησούς. Όλοι οι λαοί επιθυμούν να έχουν ήρωες , έστω και καθ’ υπερβολήν επαναστάτες.

Ο πλούτος αυτός εμφανίζεται στην εξαιρετικά όμορφη αρχιτεκτονική με πολλά όμως χρώματα στις κατοικίες των χωριών αυτών στην περιοχή Μίνας Τζεράις ( Γενικά Ορυχεία).

Χώρος unesco  που δεν χόρτασα να φωτογραφίζω και να μαζεύω εικόνες στο νου μου. Η επίσκεψη σε ένα ορυχείο ήταν μια κατάβαση στον” κάτω κόσμο” στην αγωνία του ανθρώπου για πλούτο…

Η νότια Βραζιλία είχε την τιμητική της βάσει του προγράμματος που μου είχαν υποδείξει. Αλλά ο επίλογος γράφτηκε μετά από μια Οδύσσεια ταξιδεύοντας από το Νότο στο Βορρά με διπλές πτήσεις, αυτοκίνητο και ταχύπλοα για να επισκεφτούμε το απομονωμένο Λενκόις Μαρανιένσες.

Ένα μοναδικό τοπίο στο ποτάμι που οδεύει παράλληλα με τον ωκεανό με τους 7 διαφορετικούς τύπους φοινίκων, με πέρασμα από τις πρώτες αμμοθίνες με καλύβες ψαράδων να δημιουργούν το απόλυτο τοπίο στην άκρη του κόσμου…

Οι επόμενες νύχτες στο χωριό Ατίνς είχε δύο υπέροχες ιδιαιτερότητες: Οι δρόμοι είναι καμωμένοι από άμμο. Το ποτάμι μεταφέρει άμμο, ο ωκεανός μεταφέρει άμμο και εμείς περπατούσαμε με τις σαγιονάρες στο χέρι για να πάμε στο εστιατόριο η στα ελάχιστα καταστήματα που υπήρχαν στο χωριό. Το Ατίνς είναι η πύλη για τις απίστευτα όμορφες αμμοθίνες. Όλη η επόμενη ημέρα ήταν αφιερωμένη σε αυτό το σεληνιακό τοπίο. Μικρές λίμνες δημιουργούνται από το νερό που αναβλύζει. Παίρνεις φορά, κατεβαίνεις τον αμμόλοφο και βουτάς στο νερό. Αίσθηση σαν να βρίσκεσαι σε άλλο πλανήτη.

Το δε ηλιοβασίλεμα στον τόπο αυτό με ξεπέρασε σαν αίσθηση….

Η επιστροφή μας στο νότο της Βραζιλίας για το υπερατλαντικό μας ταξίδι της επιστροφής είχε ένα υπέροχο πέρασμα από το παραθαλάσσιο και αποικιακό Σαν Λουίς που το πρώτο έχτισαν οι Γάλλοι. Η αποικιακή αρχιτεκτονική και οι θαυμάσιες παραλίες ήταν μια πολύ ευχάριστη έκπληξη.

Η τέλεια στο ταξίδι μας στην Βραζιλία είναι το Σάο Πάολο, η πόλη με 20.000.000 κατοίκους όπου ο μισός πληθυσμός ζει σε φαβέλες. Μια μικρή βόλτα στην πόλη στο μεγάλο πάρκο της με τις φαβέλες να εισχωρούν στο σώμα της πόλης σαν ποτάμια κτιρίων και ανθρώπων.

Ένα ταξίδι σταθμός στη ζωή μου η Βραζιλία. Η αίσθηση της ανασφάλειας που τονίστηκε από όσους ταξίδεψαν στη χώρα μου αφαίρεσε από τη χαρά του ταξιδιού.

Οι άνθρωποι όμως εκεί ,στη μεγάλη χώρα της Νότιας Αμερικής είναι πολύ ζεστοί και δεκτικοί. Το φράγμα της γλώσσας ήταν ένα πρόβλημα για εμένα.

Οι ξεναγοί ήταν κάτω του μετρίου, άρα προσαρμόζεται στα δεδομένα και απολαμβάνεις ό,τι βλέπεις και ακούς.

Το να βρεθείς σε αγορές και με το ανοίξεις κουβέντα ακόμα και με νοήματα προσπαθώντας να παραγγείλεις φαγητό η να ψωνίσεις κάτι σε οδηγεί στην καρδιά αυτών των ευτυχισμένων ανθρώπων που γράφουν στα παλαιότερα των υποδημάτων τους τους διεφθαρμένους πολιτικούς τους και να κατεβαίνουν στις παραλίες τους να περάσουν την ημέρα τους σαν να μην υπάρχει αύριο. Αυτοί είναι οι Βραζιλιάνοι.