ΠΑΝΕΜΟΡΦΑ ΜΑΝΙΤΑΡΙΑ ΚΑΙ ΩΡΙΜΑ ΚΟΚΚΙΝΑ ΚΟΥΜΑΡΑ ΣΤΟ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ

Το φθινόπωρο είναι μαγικό στα βουνά, αλλά σε κάποια από αυτά γίνεται τόσο μαγικό που δεν θέλεις να φύγεις. Ένα από αυτά τα μέρη είναι το Πήλιο. Εδώ είσαι σε έναν άλλο κόσμο, τον κόσμο της παραμυθένιας ομορφιάς.

Εμείς ήρθαμε στο Πήλιο για τα φθινοπωρινά χρώματα, τα μανιτάρια, τα κούμαρα, τα κάστανα και δύο φίλους.

Η φύση στο Πήλιο είναι πλούσια και εντυπωσιακή όλες τις εποχές αλλά το φθινόπωρο αποκτά μια ξεχωριστή εικόνα. Θα βρεις πολλές διαδρομές να περπατήσεις μέσα στα δάση για να χαρείς την ατμόσφαιρα.

Ένα δίκτυο από παλιά καλντερίμια και πεζοπορικά μονοπάτια θα σε πάει σε ρεματιές, σε πέτρινα τοξωτά γεφύρια και στις γραμμές του ιστορικού «Μουτζούρη» – του θρυλικού τρένου που σχεδίασε στα τέλη του 19ου αιώνα ο Εβαρίστο ντε Κίρικο, προσθέτοντας μια νοσταλγική πινελιά στο τοπίο.

Πήλιο, το θρυλικό βουνό των Κενταύρων

Είναι ένας τόπος προικισμένος με μια σπάνια γεωγραφική προσωπικότητα. Απλωμένο ανάμεσα στον γαλήνιο Παγασητικό Κόλπο και το ανοιχτό, συχνά ατίθασο Αιγαίο Πέλαγος, καταφέρνει να παντρεύει την ορεινή μεγαλοπρέπεια με τη θαλασσινή αύρα. Σύμφωνα με τη μυθολογία, στα πυκνά δάση του κατοικούσε ο σοφός Κένταυρος Χείρωνας, γνώστης των μυστικών των βοτάνων και δάσκαλος σπουδαίων ηρώων της αρχαιότητας.

Αυτός ο μυθικός πλούτος αποτυπώνεται παντού στη φύση του. Το φθινόπωρο, τα δάση της οξιάς, της καστανιάς, της δρυός και των αιωνόβιων πλατάνων μεταμορφώνονται σε έναν ζωντανό καμβά, όπου το βαθύ πράσινο αλλάζει σε χρυσαφί, σε πορτοκαλί και σε θερμό κόκκινο. Είναι η εποχή που η γη δίνει απλόχερα τους καρπούς της, τα περίφημα μήλα και φιρίκια, τα κάστανα, τα ώριμα κούμαρα στις πλαγιές και μια εντυπωσιακή ποικιλία μανιταριών που ξεπροβάλλουν μετά τις πρώτες βροχές.

Η ανθρώπινη παρουσία στο Πήλιο έδεσε αρμονικά με το τοπίο μέσα από τα 24 παραδοσιακά χωριά του βουνού.

Η πηλιορείτικη αρχιτεκτονική —με τα επιβλητικά λιθόκτιστα αρχοντικά, τις σχιστολιθικές στέγες και τα ξύλινα χαγιάτια— χαρίζει στα χωριά μια διαχρονική ομορφιά.

Στο δάσος των χρωμάτων

Μπαίνοντας σε αυτό το δάσος καστανιάς, η αίσθηση είναι μοναδική – σαν να δρασκελίζεις την είσοδο της πιο ατμοσφαιρικής υπαίθριας γκαλερί. Τα ζεστά, χρυσαφένια χρώματα των φύλλων, οι φωτοσκιάσεις που διαπερνούν τα κλαδιά και οι στιβαροί όγκοι των δέντρων συνθέτουν πίνακες ζωγραφικής που μόνο η ίδια η φύση έχει την έμπνευση να φιλοτεχνήσει.

Η σχέση του ανθρώπου με τη φύση υπήρξε ανέκαθεν μια σχέση δέους και εικαστικής αναζήτησης. Από τις πρώτες αποτυπώσεις στους βράχους μέχρι τα μεγάλα αριστουργήματα της τοπιογραφίας, το αρχέγονο ένστικτο παρέμεινε το ίδιο: η ανάγκη να μιμηθεί, να αποθανατίσει και να ερμηνεύσει τον κόσμο γύρω του.

Αν η φύση παρέμενε στατική, αν δεν διέθετε αυτή την αδιάκοπη μεταμόρφωση των χρωμάτων και τις απότομες μεταβολές του φωτός από εποχή σε εποχή, δεν θα γεννούσε τη συγκίνηση που ταρακούνησε την ανθρώπινη ψυχή. Ήταν ακριβώς αυτή η φθινοπωρινή παλέτα —οι χρυσαφένιες εκρήξεις, τα θερμά κόκκινα, οι βαθιές σκιές— που ανάγκασε τον άνθρωπο να πάρει τα πινέλα και τις μπογιές του, να βγει έξω στο ύπαιθρο και να προσπαθήσει να βάλει στον καμβά την εικόνα που έβλεπε πριν χαθεί.

Περπατώντας ανάμεσα στις καστανιές του Πηλίου, ένοιωσα πώς γεννήθηκε αυτή η ανάγκη. Εδώ δεν έρχεσαι για να δεις ένα τοπίο, έρχεσαι για να το ζήσεις και να το βιώσεις, να γίνεις μάρτυρας μιας φυσικής ιεροτελεστίας, όπου το φως και το χρώμα συνεργάζονται για να δημιουργήσουν συναισθήματα που καμία στατική εικόνα δεν μπορεί να περιγράψει πλήρως.

Ο μαγικός κόσμος των μανιταριών

Περπατώντας μέσα στο δάσος προσέχεις τα πάντα γύρω σου, αλλά και όσα είναι κάτω στα πόδια σου. Εκεί υπάρχει ένας άλλος μαγικός κόσμος, ο κόσμος των μανιταριών. Θέλει προσοχή και αγάπη για να τον ανακαλύψεις αλλά μετα θα γίνει ο κρυφός θησαυρός που ανακαλύπτεις και θα σου δώσει πολύ ιδιαίτερες γαστρονομικές απολάυσεις.

Στην αρχή δεν παίρνεις τίποτα, μόνο φωτογραφίζεις και θαυμάζεις. Θα χρειαστείς μεγάλη εμπειρία μέχρι να μάθεις τι παίρνεις μαζί σου και τι αφήνεις στο δάσος.

Τα μανιτάρια ανήκουν στο δικό τους ξεχωριστό βασίλειο, το Βασίλειο των Μυκήτων. Δεν είναι ούτε φυτά ούτε ζώα. Σε αντίθεση με τα φυτά, δεν διαθέτουν χλωροφύλλη για να κάνουν φωτοσύνθεση, αλλά προσλαμβάνουν την τροφή τους αποσυνθέτοντας οργανική ύλη.

Η μυστική επικοινωνία των μανιταριών

Αυτό το πανέμορφο αγαλματένιο μανιτάρι είναι μια εικαστική σύνθεση της φύσης. Ψηλόλιγνες φιγούρες που ξεπροβάλλουν μέσα από το καταπράσινο γρασίδι, με τον ίσιο κορμό τους να αναζητά το φως και το πλατύ τους καπέλο ανοιχτό σαν μικρή ομπρέλα, θυμίζουν κομψές αρχιτεκτονικές φόρμες που η φύση σχεδίασε με απόλυτη συμμετρία.

Ότι βλέπεις πάνω από το έδαφος, ο κορμός και το «καπέλο», είναι ο καρπός του μύκητα. Το κυρίως σώμα του βρίσκεται κρυμμένο μέσα στο χώμα ή στο ξύλο και λέγεται μυκήλιο — ένα αόρατο δίκτυο από λεπτές ίνες.

Το μυκήλιο είναι το ‘’Ίντερνετ’’ της φύσης. Κάτω από το έδαφος συνδέεται με τις ρίζες των δέντρων και των φυτών. Μέσα από αυτό το δίκτυο, τα δέντρα «επικοινωνούν» μεταξύ τους, ανταλλάσσουν θρεπτικά συστατικά και προειδοποιούν το ένα το άλλο για ασθένειες ή έντομα.

Χωρίς τους μύκητες, τα δάση θα καταπλάκωναν τον εαυτό τους. Οι μύκητες διαλύουν τα πεσμένα φύλλα, τα ξερά κλαδιά και τους νεκρούς κορμούς, μετατρέποντάς τα σε πλούσιο λίπασμα για τα νέα δέντρα.

Υπολογίζεται ότι υπάρχουν πάνω από 1,5 εκατομμύριο είδη μυκήτων στον πλανήτη, αλλά μόνο ένα μικρό ποσοστό έχει καταγραφεί. Στην Ελλάδα έχουν καταγραφεί περισσότερα από 3.000 είδη ανώτερων μανιταριών, με το Πήλιο να κυριαρχεί και να φιλοξενεί εκατοντάδες από αυτά λόγω της αυξημένης υγρασίας και των πυκνών δασών του.

Το όμορφο δεν είναι πάντα για το πιάτο σου

Η ομορφιά των μανιταριών κρύβει συχνά μια διπλή υπόσταση, την εικαστική μαγεία και την επικίνδυνη γοητεία. Παρατηρώντας τα δύο μανιτάρια με το έντονο κόκκινο καπέλο, αλλά και τα άλλα δύο πιο κάτω με τα εντυπωσιακά σχέδια, με τα λευκά «λέπια» που θυμίζουν εικόνες από παραμύθι, ξέρεις ότι η φύση χρησιμοποιεί το χρώμα όχι μόνο για να εντυπωσιάσει, αλλά και για να προειδοποιήσει.

Αυτά τα κόκκινα μανιτάρια είναι που έχτισαν διαχρονικά την ίδια την «εικόνα του μανιταριού» στη συλλογική μας φαντασία. Είναι τα μανιτάρια των παιδικών παραμυθιών, των εικονογραφημένων βιβλίων, των ξωτικών και των δασικών θρύλων. Αυτή ακριβώς η καθηλωτική ομορφιά και το ζωντανό τους χρώμα τα έκαναν διάσημα σε όλο τον κόσμο, όμως η φύση σπάνια χαρίζει τέτοια ένταση χωρίς λόγο: στην πλειονότητά τους, αυτά τα εντυπωσιακά κόκκινα είδη είναι τοξικά ή περιέχουν ισχυρές ψυχοδραστικές και παραισθησιογόνες ουσίες.

Στις διαδρομές μας στο Πήλιο με την Αρετή συναντήσαμε πολλά είδη μανιταριών και αυτό ήταν πολύ εντυπωσιακό. Δεν θα πάρω όμως ποτέ μανιτάρι που δεν γνωρίζω πολύ καλά ότι είναι βρώσιμο και δεν το έχω ελέγξει πολλές φορές. Τα υπόλοιπα μου αρέσει πολύ να τα φωτογραφίζω και να τα αφήνω στην ησυχία τους, γνωρίζοντας πως στο δάσος, η απόλυτη ομορφιά δεν προορίζεται πάντα για το πιάτο μας.

Τα παραισθησιογόνα μανιτάρια

Αυτές οι ιδιαίτερες ιδιότητες των μανιταριών δεν είναι τωρινή ανακάλυψη. Από την αρχαιότητα, πολλοί λαοί και αυτόχθονες πολιτισμοί σε διάφορα σημεία του πλανήτη, από τους σαμάνους της Σιβηρίας μέχρι τις τελετουργίες των Μάγια και των Αζτέκων, χρησιμοποίησαν τα παραισθησιογόνα μανιτάρια σαν «γέφυρες» για τελετουργικές επικοινωνίες με το θείο, αναζητώντας οράματα και θεραπείες.

Στη σύγχρονη Δύση, μια από τις πιο ατμοσφαιρικές καταγραφές αυτής της μυστικιστικής εμπειρίας ήρθε μέσα από τα βιβλία του Κάρλος Καστανέντα. Ο ανθρωπολόγος ταξίδεψε στο Μεξικό και έζησε δίπλα στον σοφό σαμάνο των Γιακί, Δον Χουάν, καταγράφοντας με συγκλονιστικό τρόπο τις βιωματικές του εμπειρίες με τα ιερά φυτά και τα μανιτάρια της ερήμου.

Μέσα από τη δική του ματιά, ο δυτικός κόσμος κατάλαβε πως για αυτούς τους πολιτισμούς, τα μανιτάρια με τις παράξενες μορφές —όπως τα γήινα, ανάγλυφα γλυπτά του εδάφους ή οι επιβλητικοί αμανίτες με τα λευκά λέπια— δεν ήταν απλώς καρποί του δάσους, αλλά δάσκαλοι και «πύλες» για μια διαφορετική αντιληπτική πραγματικότητα.

Στο δικό μας οδοιπορικό στο Πήλιο, η προσέγγιση παραμένει καθαρά φωτογραφική και σεβαστική: αποθανατίζουμε την παράξενη γοητεία τους στον φακό και τα αφήνουμε ανέπαφα στη θέση τους, γνωρίζοντας πως η ομορφιά του βουνού κρύβει μυστικά που απαιτούν γνώση και δέος.

Στις κουμαριές του φθινόπωρου

Το φθινόπωρο, οι κουμαριές σε φωνάζουν από μακριά με το χρώμα τους. Στο Πήλιο θα συναντήσεις πολλές στις άκρες των μονοπατιών, φορτωμένες με μια ζωντανή παλέτα που κυμαίνεται από το λαμπερό κίτρινο μέχρι το βαθύ, πορφυρό κόκκινο. Ο καρπός τους είναι εντυπωσιακός τόσο στο χρώμα όσο και στον εικαστικό του όγκο.

Κοιτάζοντάς τον από κοντά, διαπιστώνεις τη γεωμετρική θαυματουργία της φύσης, πάνω στον φλοιό σχηματίζονται με απόλυτη συμμετρία δεκάδες μικρά πυραμοειδή «αγκάθια», δημιουργώντας μια ανάγλυφη, σχεδόν κεντητή σφαίρα που παίζει με το φως.

Η κουμαριά είναι ένας από τους πιο ιδιαίτερους θάμνους της ελληνικής υπαίθρου, καθώς έχει το σπάνιο χαρακτηριστικό να διατηρεί ταυτόχρονα πάνω στα κλαδιά της τους ώριμους κόκκινους καρπούς της περασμένης χρονιάς και τα νέα λευκά άνθη που θα δώσουν τη σοδειά της επόμενης.

Το επιστημονικό όνομα της κουμαριάς προέρχεται από τη λατινική φράση unum edo («τρώω μόνο ένα»). Η παράδοση λέει πως η υπερβολική κατανάλωση ώριμων κούμαρων μπορεί να προκαλέσει ζάλη ή στομαχική διαταραχή, καθώς οι πολύ ώριμοι καρποί υφίστανται φυσική ζύμωση πάνω στο δέντρο, δημιουργώντας ελαφριά ποσότητα αλκοόλ.

Στις πεζοπορίες μας στο Πήλιο σταματούσαμε με πολύ όρεξη να δοκιμάσουμε τα κούμαρα. Τρώγονται μόνο όταν είναι τελείως ώριμα —δηλαδή όταν αποκτήσουν βαθύ κόκκινο χρώμα και μαλακώσουν αισθητά στην υφή. Αν το φας όσο είναι ακόμη πορτοκαλί ή σκληρό, η γεύση του είναι στυφή. Ώριμο όμως είναι μια γευστική μαγεία της φύσης.

Οι άνθρωποι του βουνού και η αιώνια ιεροτελεστία

Στις διαδρομές σου στο Πήλιο, η φύση δεν είναι ένα στατικό σκηνικό, είναι ένας ζωντανός οργανισμός που αναπνέει παράλληλα με τους ανθρώπους του. Θα συναντήσεις τους ντόπιους, εκείνους που συμμετέχουν ενεργά στις φροντίδες της γης και τις τέσσερις εποχές του χρόνου. Το φθινόπωρο είναι η εποχή του καθαρισμού.

Κάποια ξερά κλαδιά, με την παλιά, παραδοσιακή νοοτροπία, συγκεντρώνονται σε μικρές εστίες για να καούν, προετοιμάζοντας το έδαφος για τον χειμώνα που έρχεται.

Βρήκα την εικόνα αυτή να έχει μια σπάνια, κινηματογραφική ατμόσφαιρα και θα σου την εξηγήσω. Ο πυκνός λευκός καπνός που υψώνεται λειτουργεί σαν φυσικός καμβάς στο φόντο, «σβήνοντας» το βάθος και απομονώνοντας τη σιλουέτα του αγρότη.

Τα γυμνά κλαδιά του δέντρου στο πάνω μέρος σχηματίζουν μια φυσική κορνίζα, ενώ η σκυφτή φιγούρα πάνω από τη χαμηλή φλόγα δίνει μια αίσθηση απόλυτης αφοσίωσης και ταπεινότητας απέναντι στη φύση.

Τα έρημα χωριά το φθινόπωρο

Μπαίνοντας τέτοια εποχή στα χωριά μετά τις πεζοπορίες, η ατμόσφαιρα είναι ξεχωριστή. Μαζί με τη φύση, τα χωριά ετοιμάζονται σιωπηλά για τον χειμερινό τους ύπνο. Οι πλατείες, που πριν από λίγες εβδομάδες έσφυζαν από φωνές, κινήσεις και το βουητό του καλοκαιριού, τώρα παραδίδονται σε μια γλυκιά ησυχία.

Τα ξύλινα τραπέζια μαζεύονται κάτω από τις σκιές των αιωνόβιων πλατάνων, σκεπασμένα προσεκτικά για να αντέξουν τις πρώτες κρύες βροχές. Πάνω στα λιθόστρωτα καλντερίμια, τα ξερά φύλλα πέφτουν αργά, σχηματίζοντας ένα χρυσαφένιο χαλί που τρίζει απαλά σε κάθε σου βήμα.

Η ηρεμία που επικρατεί όμως δεν εκπέμπει εγκατάλειψη, αλλά μια βαθιά ανάγκη της υπαίθρου να ξεκουραστεί, να ανασάνει και να αφουγκραστεί τον χρόνο που επιβραδύνει.

Για μας ήταν πολύ όμορφες αυτές οι στιγμές όταν μετα από τις ολοήμερες πεζοπορίες, καθόμασταν στις ξύλινες καρέκλες στην πλατεία, απολαμβάνοντας τη σιωπή πριν πέσει το σουρούπωμα.

Οι εικόνες της ημέρας δίπλα στο τζάκι

Μετά από μια ολοήμερη πεζοπορία στις πλαγιές, στα δάση και στα μονοπάτια του Πηλίου, η ανάγκη για ξεκούραση σε οδηγεί φυσικά πίσω στο καταφύγιο σου. Είχαμε φροντίσει από νωρίς για τα ξύλα —εξάλλου το βουνό δίνει ακόμη πολύ καύσιμη ύλη. Αφού ετοιμάσαμε ένα ζεστό, λιτό δείπνο με τους θησαυρούς της ημέρας, ήρθε η στιγμή της απόλυτης χαλάρωσης.

Καθισμένοι δίπλα στο τζάκι, με τη ζέστη της φλόγας να χαϊδεύει το πρόσωπο, νοιώθεις ότι είχες μια πολύ όμορφη μέρα. Η ησυχία είναι απόλυτη. Ο μόνος ήχος είναι το απαλό τρίξιμο των ξύλων που καίγονται ρυθμικά.

Στο χαμηλό, πορτοκαλένιο φως, οι σκέψεις ησυχάζουν και οι αμέτρητες εικόνες που μαζέψαμε μέσα μας όλη τη μέρα —τα χρυσαφένια φύλλα, τα μανιτάρια, οι κουμαριές, οι σιωπηλές πλατείες και τα χαμόγελα των ανθρώπων— αρχίζουν να κατασταλάζουν ήρεμα στην ψυχή.

Το πρωινό ξύπνημα και το εύθραυστο κουκούλι

Στο βουνό ο ύπνος είναι βαθύς και η ξεκούραση λυτρωτική. Το πρωί, μόλις ανοίξεις την πόρτα και βγεις έξω σε υποδέχεται ένα θέαμα μοναδικό. Η πυκνή υγρασία της θάλασσας έχει ανέβει ψηλά, σκεπάζοντας τα πάντα σαν ένα λευκό, αέρινο σεντόνι, λίγο πριν την διαλύσει ο πρωινός ήλιος.

Καθόμουν σιωπηλός, με μια κούπα ζεστό τσάι στα χέρια, παρατηρώντας αυτό το μεγαλείο. Βλέποντας αυτό το μαγικό, αέρινο κουκούλι της ατμόσφαιρας που περιβάλλει και προστατεύει τη Γη, συνειδητοποιείς πως χωρίς αυτό δεν θα υπήρχε ίχνος ζωής στον πλανήτη.

Αόρατη, ανάλαφρη, κι όμως ο πιο ισχυρή μας ασπίδα, η ατμόσφαιρα είναι ο ίδιος ο παλμός του κόσμου. Είναι η ανάσα που μοιράζονται τα δέντρα με τα πνευμόνια μας, το φίλτρο που μετατρέπει το άγριο ηλιακό φως σε φιλικό χάδι και η γέφυρα που μεταφέρει το νερό από τις θάλασσες στις ψηλές κορυφές των βουνών.

Ένας εύθραυστος μανδύας που υφαίνεται καθημερινά από την ίδια τη φύση για να κρατά την πλάση ζεστή και ζωντανή. Κι όμως, απέναντι σε αυτή την αιώνια, ανιδιοτελή προστασία, ο άνθρωπος αντιτάσσει μια αλόγιστη, καταστροφική απερισκεψία, τραυματίζοντας το ίδιο το σπίτι που τον τρέφει.

Νιώθω μια βαθιά στενοχώρια τέτοιες στιγμές, όταν σκέφτομαι την αλαζονική ανθρώπινη απερισκεψία, να στέκεται τόσο μικρή και καταστροφική απέναντι στην ιερή, αυθεντική ομορφιά της φύσης.

Οι δύο φίλοι μας

Ήταν η καλύτερη παρέα μας όσες μέρες μείναμε στο Πήλιο. Ανοίγοντας την πόρτα το πρωί, ήταν πάντα εκεί, καθισμένα υπομονετικά στο κατώφλι, περιμένοντας τα πρώτα χάδια και την καθημερινή επικοινωνία. Μας κοιτούσαν κατευθείαν μέσα στα μάτια με μια αγνή, «παιδική» ματιά που σε συγκλονίζει.

Αυτά τα μεγαλόσωμα, αρχοντικά σκυλιά κουβαλούν μια πολύ δυνατή ηρεμία και μια αφοπλιστική αφοσίωση. Κοίταζαν την Αρετή με μια βουβή κατανόηση και ένοιωθαν τα πάντα, πολύ πιο βαθιά και ουσιαστικά από εμάς. Έχουν τη σπάνια σοφία να ζουν τη στιγμή απόλυτα —κάτι που ο σύγχρονος άνθρωπος έχει δυστυχώς χάσει, εγκλωβισμένος στις έγνοιες του χρόνου.

Κάποιες φορές μας ακολουθούσαν στις κοντινές πεζοπορικές διαδρομές, κι άλλες μας περίμεναν να γυρίσουμε, κάνοντας μεγάλες χαρές μόλις μας έβλεπαν να προβάλλουμε στο μονοπάτι. Αν δεν έχεις σταθεί να χαϊδέψεις τέτοια μεγάλα, σοφά σκυλιά, αν δεν έχεις νιώσει τη στιβαρή τους ηρεμία, χάνεις μια σπουδαία επαφή με τη φύση. Κάντο μόλις σου δοθεί η ευκαιρία.

Η μαγεία του φθινόπωρου στο Πήλιο

Τις επόμενες μέρες κάναμε κι άλλες πεζοπορικές διαδρομές στο βουνό, όμως μια δυνατή και αγαπημένη μας απόλαυση ήταν όταν αποφασίζαμε σε επιλεγμένα σημεία να σταματήσουμε. Τότε ξαπλώναμε ανάσκελα πάνω στο παχύ, αφράτο στρώμα των πεσμένων φύλλων, προσέχοντας πάντα να μην πατήσουμε ούτε ένα λουλούδι.

Από αυτή την ταπεινή θέση, στο επίπεδο του εδάφους, η προοπτική του κόσμου αλλάζει εντελώς. Σηκώνοντας τη ματιά σου ψηλά, νιώθεις δέος, τα τεράστια κλαδιά των δέντρων απλώνονται πάνω σου σαν προστατευτική οροφή, ενώ τα φύλλα τους, βαμμένα στο εκτυφλωτικό κίτρινο και το θερμό χρυσαφί, δημιουργούν ένα διάτρητο θόλο που παίζει με το γαλάζιο του ουρανού.

Κι αν χαμηλώσεις ξανά το βλέμμα ακριβώς δίπλα σου, ανακαλύπτεις τα μικρά θαύματα της ζωής, τρυφερά ροζ κυκλάμινα, ξεπροβάλλουν θαρραλέα μέσα από τα ξερά φύλλα, προσφέροντας μια λεπτή, ντελικάτη ομορφιά στο περιβάλλον.

Εκεί χαμηλά, αναπνέοντας τη νωπή μυρωδιά του χώματος, βιώνεις όλη τη μαγική, αυθεντική ουσία του φθινόπωρου. Το Πήλιο αυτή την εποχή είναι αξεπέραστο. Θα σου χαρίσει εικόνες σπάνιας εικαστικής δύναμης, αλλά κυρίως θα σου προσφέρει μια βαθιά, σχεδόν θεραπευτική ηρεμία —μια γαλήνη που δεν πρόκειται να βρεις σε καμία άλλη εποχή του χρόνου.

Ο Στέργιος Μήτας γράφει και φωτογραφίζει

Η Αρετή δίνει την ανθρώπινη παρουσία