Η αρχόντισσα της Βόρειας Χαλκιδικής. Το χωριό που το 2019 κατατάχτηκε από το CNN στη λίστα με τα τρία ομορφότερα χωριά στην Ελλάδα. Ο παραδοσιακός προορισμός που έγινε viral τις περασμένες ημέρες με το… λευκό του σκηνικό να «ταξιδεύει» σε όλη τη χώρα.
Εάν λοιπόν το σαββατοκύριακο έχεις ελεύθερο χρόνο και είσαι από εκείνους που το κρύο δεν τους σταματάει αλλά τους εξιτάρει ακόμη περισσότερο για να ανακαλύψουν έναν χειμερινό προορισμό, τότε μια επίσκεψη στην Αρναία είναι must.
Ένας προορισμός για το σαββατοκύριακο, για μονοήμερη «ανάσα», για εκείνες τις στιγμές που θέλεις να φύγεις από την πόλη χωρίς να οργανώσεις πολλά.
Άλλωστε, η Θεσσαλονίκη έχει το προνόμιο να πάρεις το αμάξι να οδηγήσεις μία ώρα και κάτι και να αφήσεις πίσω σου τη βοή της πόλης, γεμίζοντας μπαταρίες για να βγει η εβδομάδα.
Φεύγεις από Θεσσαλονίκη με κατεύθυνση προς Χαλκιδική, αφήνεις πίσω σου τα γνώριμα παραλιακά τοπία και σιγά-σιγά το τοπίο αλλάζει.
Πράσινο, βουνό, στροφές που σε αναγκάζουν να κόψεις ταχύτητα, όχι μόνο στο κοντέρ, αλλά και στο μυαλό σου για να απολαύσεις όλα αυτά που χάνεις μέσα στους «τρελούς» ρυθμούς της καθημερινότητας.
<glomex-integration integration-id="40599w17mggcy6o3" playlist-id="auto“>
Η Αρναία σε υποδέχεται με μακεδονίτικα αρχοντικά, πέτρα, ξύλο και χρώματα που δεν φωνάζουν. Είναι από εκείνα τα χωριά που δεν προσπαθούν να σου αποδείξουν τίποτα. Η πλατεία της, από τις πιο όμορφες στη Βόρεια Ελλάδα, είναι το φυσικό της κέντρο βάρους.
Εκεί θα καθίσεις, ακόμα κι αν λες «θα κάνω μια βόλτα πρώτα».
Ο οικισμός δεν αναπτύχθηκε πάνω σε κάποιον οργανωμένο προϋπάρχοντα ιστό. Είναι παλιός, χωρίς πολεοδομικό σχέδιο και πυκνοδομημένος. Σύμφωνα με την παράδοση, οι κάτοικοι που επέστρεψαν στην πόλη μετά την καταστροφή της από τους Τούρκους άρχισαν να ξαναχτίζουν τον οικισμό γύρω από τις πλατείες. Τα σπίτια είναι χτισμένα πολύ κοντά το ένα στο άλλο και χωρίς αυλές για να προφυλάσσονται με αυτόν τον τρόπο από τον αέρα και να διατηρούνται ζεστά κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Δεν υπάρχουν ελεύθεροι χώροι μέσα στον οικοδομικό ιστό αλλά στενά δρομάκια και πλατείες.
Το χωριό πυρπολήθηκε από τον Μπαϊράμ πασά κατά την εξέγερση της Χαλκιδικής το 1821 και η Αρναία ξαναχτίστηκε στη σημερινή της θέση, ξαναγεννήθηκε κυριολεκτικά μέσα από τις στάχτες της!
Γύρω από την πλατεία και τον κεντρικό δρόμο, όπου είναι συγκεντρωμένες οι δημόσιες υπηρεσίες, οι τράπεζες, τα καταστήματα και οι χώροι εστίασης με τα παραδοσιακά καφενεία και τις ταβέρνες, αναπτύσσεται το εμπορικό κέντρο της Αρναίας.
Η Αρναία ανακηρύχθηκε το 1987 από το Υπουργείο Πολιτισμού ως “ιστορικός τόπος” και “παραδοσιακός οικισμός”.
Η Αρναία δεν θέλει λίστα. Θέλει περπάτημα. Στενά ανηφορικά, σπίτια που μοιάζουν κατοικημένα και είναι. Το Λαογραφικό Μουσείο και το Μουσείο Υφαντικής δεν είναι απλώς «στάσεις ενδιαφέροντος», αλλά μικρά παράθυρα σε έναν τρόπο ζωής που δεν έφυγε εντελώς, απλώς χαμήλωσε ένταση.
Η εντυπωσιακή ιστορία του ναού του Αγίου Στεφάνου Αρναίας και τα μυστικά του
Ο μητροπολιτικός της ναός κρύβει μια μεγάλη εντυπωσιακή ιστορία που ακόμα και σήμερα φέρνει στο φως ευρήματα και πληροφορίες για την περιοχή.
Ο μητροπολιτικός ναός του Αγίου Στεφάνου χτίστηκε ως τρίκλιτη βασιλική το 1812, ενώ το καμπαναριό του χρονολογείται από το 1889. Ναός με μεγάλη ιστορική σημασία, από όπου και πέρασε το 1775 για να διδάξει ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός.
Κάηκε το 1821 κατά την επανάσταση, αλλά και πρόσφατα στις 5 Σεπτεμβρίου του 2005 από άγνωστη αιτία. Η τελευταία καταστροφική πυρκαγιά ωστόσο, έδωσε την αφορμή για αρχαιολογικές ανασκαφές με σημαντικά ευρήματα, τα οποία αναδείχθηκαν και παρουσιάζονται στο κοινό.
Μετά την πρώτη πυρκαγιά ο ναός ξεκίνησε να χτίζεται ξανά για να ολοκληρωθεί το 1830, ενώ αργότερα προστίθεται και το καμπαναριό, που αποτελεί σήμα κατατεθέν της Αρναίας και αποτυπώνεται στις καρτ ποστάλ της πόλης.
Η πυρκαγιά του 2005 προκαλεί τεράστιες ζημιές στον ναό. Μετά από συντονισμένη προσπάθεια των κατοίκων, της μητρόπολης και της Εκκλησίας της Ελλάδος, συγκεντρώνεται το ποσό για την αποκατάσταση του ναού. Σε μόλις ενάμιση χρόνο η εκκλησία είχε ανεγερθεί. Η φωτιά, παρά την καταστροφή της, έδωσε την ευκαιρία για ανασκαφές, οι οποίες ανέδειξαν ένα σπουδαίο κρυμμένο κομμάτι της ιστορίας του ναού, αλλά και της Αρναίας.
Η αρχαιολογική υπηρεσία έφερε στο φως τμήμα τρίκλιτης παλαιοχριστιανικής βασιλικής, που χρονολογείται στον 5ο αιώνα, έναν μικρό, βυζαντινό ναό του 10ου αιώνα στο ανατολικό τμήμα του κεντρικού κλίτους, τοιχογραφικό διάκοσμο και επέκταση του ναού του 16ου-17ου αιώνα. Άγνωστό πότε, ίσως τα τέλη του 17ου αιώνα, ο ναός καταστράφηκε για να χτιστεί σε μεγαλύτερες διαστάσεις (το ανατολικό του τμήμα). Το 1812 προστέθηκε το δυτικό τμήμα. Βρέθηκαν, επίσης, 15 τάφοι, που χρονικά ανάγονται από την παλαιοχριστιανική εποχή έως και τον 16ο αιώνα, και αντικείμενα όπως νομίσματα, πήλινα και γυάλινα δοχεία, τοιχογραφίες, αντικείμενα λατρείας.
Αποφασίστηκε, προκειμένου να αναδειχθεί η ιστορία του ναού, να μείνουν τα κομμάτια των παλαιών ευρημάτων άθικτα και να κατασκευαστεί σε διάφορα σημεία του ναού δάπεδο από γυαλί, έτσι ώστε ο επισκέπτης να μπορεί εκτός από τόπο λατρείας και προσευχής να περιηγηθεί στο ναό κα να θαυμάσει τα ευρήματα, ανακαλύπτοντας έτσι την πλούσια ιστορία του ναού.
Ο Μητροπολιτικός ναός του Αγίου Στεφάνου είναι η μοναδική εκκλησία στην Ελλάδα με γυάλινο δάπεδο από το οποίο διαφαίνονται τμήματα του παλαιού ναού και σίγουρα αξίζει μια επίσκεψη.
Η αρχιτεκτονική μελέτη αποκατάστασης έγινε από τον αρχιτέκτονα Δημήτρη Αλεξάνδρου.
Μην ξεχάσεις να δοκιμάσεις τα διάσημα τοπικά προϊόντα της Αρναίας όπως το μέλι, το κρασί και τη μοναδική Μουντοβίνα, ένα ξεχωριστό τσίπουρο από μέλι (προϊόν ΠΟΠ).