Ιός του Δυτικού Νείλου και κατοικίδια: Ποια ζώα κινδυνεύουν περισσότερο

Ο ιός του Δυτικού Νείλου σπάνια αποτελεί ουσιαστικό κίνδυνο για σκύλους και γάτες, αφού η λοίμωξη είναι τις περισσότερες φορές ασυμπτωματική και τα συγκεκριμένα ζώα δεν μεταδίδουν τον ιό, εξηγεί κτηνίατρος. Αντιθέτως, μεγαλύτερη ευπάθεια εμφανίζουν τα άγρια πτηνά και τα άλογα. Για όλα τα κατοικίδια, βασικά μέτρα προστασίας είναι η σταθερή πρόληψη απέναντι στα κουνούπια και η σωστή αποπαρασίτωση, πάντα με τη συμβουλή του κτηνιάτρου.

Πιο αναλυτικά

Η παρουσία του ιού του Δυτικού Νείλου γεννά εύλογες απορίες στους «κηδεμόνες» των ζώων συντροφιάς.

Για τις γάτες και τους σκύλους, πάντως, τα επιστημονικά δεδομένα είναι καθησυχαστικά.

Άλλα είδη αντιμετωπίζουν τον πραγματικό κίνδυνο, την ώρα που η πρόληψη από τα κουνούπια παραμένει το «κλειδί» για την υγεία και την ασφάλεια των μικρών μας φίλων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗΚαθαρισμός φρούτων και λαχανικών: σαπούνι στα χέρια, όχι στο μήλο

«Η έξαρση του ιού του Δυτικού Νείλου (West Nile Virus) επαναφέρει αναπόφευκτα στο προσκήνιο τις ανησυχίες των «κηδεμόνων» για την ασφάλεια των κατοικιδίων τους.

Η επιστημονική πραγματικότητα, ωστόσο, δεν συμβαδίζει με τον συνηθισμένο προβληματισμό: για τις γάτες και τους σκύλους ο ιός δεν συνιστά κλινική απειλή. Η φυσική αντοχή των ζώων συντροφιάς είναι εξαιρετικά ισχυρή και η λοίμωξη παραμένει σχεδόν πάντοτε ασυμπτωματική ή υποκλινική», καθησυχάζει ο κτηνίατρος Κωνσταντίνος Αστήθας.

Όπως προσθέτει, νόσος εκδηλώνεται σπάνια, κατά κανόνα σε ζώα με βαριά ανοσοκαταστολή, και τότε μπορεί να παρουσιαστούν παροδικός ήπιος πυρετός, νωθρότητα, λήθαργος ή ανορεξία. Σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις καταγράφονται νευρολογικές εκδηλώσεις, όπως μυϊκός τρόμος, μεταξύ άλλων στην κεφαλή, και ήπια αταξία.

Επειδή κατατάσσονται στους «τελικούς ξενιστές» (dead-end hosts), η ποσότητα του ιού στο αίμα τους (ιαιμία) παραμένει πολύ χαμηλή. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μην μπορούν να τον μεταδώσουν ούτε σε ανθρώπους ούτε σε άλλα ζώα.

Ιός του Δυτικού Νείλου: ο κίνδυνος για άγρια πτηνά και ιπποειδή και η Ενιαία Υγεία

Σε αντίθεση με τα μικρά ζώα, τα άγρια πτηνά και τα ιπποειδή είναι εκείνα που παρουσιάζουν πραγματική ευπάθεια στον ιό, επισημαίνει ο κ. Αστήθας. Ιδιαίτερα τα πτηνά της οικογένειας των Κορακοειδών λειτουργούν ως φυσική δεξαμενή του ιού και βασικοί πολλαπλασιαστές του.

Η νόσος στα προσβεβλημένα πτηνά εξελίσσεται ταχύτατα και μπορεί να προκαλέσει έντονο λήθαργο, αδυναμία να πετάξουν ή να περπατήσουν, αποπροσανατολισμό και σοβαρές νευρολογικές βλάβες, όπως κλίση της κεφαλής (head tilt) και σπασμούς. Συχνά καταλήγει σε ακαριαίο θάνατο.

Σύμφωνα με τον κ. Αστήθα, τα άλογα είναι τα θηλαστικά που διατρέχουν τον υψηλότερο κίνδυνο και η κλινική εικόνα μπορεί να περιλαμβάνει οξεία εγκεφαλομυελίτιδα.

Τα πρώτα σημάδια στα άλογα είναι πυρετός, κατάθλιψη και ανορεξία, αναφέρει. Ακολουθούν ενδεχομένως έντονη αταξία και αστάθεια στα άκρα, καθώς και μυϊκές συσπάσεις στο πρόσωπο και στον αυχένα.

Στα συμπτώματα συγκαταλέγονται ακόμη η παράλυση κρανιακών νεύρων, που μπορεί να ρίξει το χείλος ή το βλέφαρο, ο τριγμός των δοντιών και η δυσκολία στην κατάποση. Στις πιο σοβαρές περιπτώσεις εμφανίζονται κατάκλιση και παράλυση.

Έτσι, για τα ιπποειδή προβλέπεται τακτικός προληπτικός εμβολιασμός. Αντίθετα, στα μικρά ζώα δεν χρειάζεται εμβόλιο, ενώ δεν υπάρχει και διαθέσιμο.

Ο κ. Αστήθας τονίζει ότι εδώ γίνεται ιδιαίτερα εμφανής η σημασία της Ενιαίας Υγείας (One Health): της αλληλένδετης σχέσης ανάμεσα στην υγεία των ανθρώπων, των ζώων και του περιβάλλοντος.

Η παρακολούθηση των αλόγων από κτηνιάτρους και η καταγραφή της θνησιμότητας των πτηνών αποτελούν πολύτιμο μηχανισμό έγκαιρης προειδοποίησης (sentinels) για τις υγειονομικές αρχές. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να εντοπιστεί η κυκλοφορία του ιού σε μια περιοχή πριν εκδηλωθεί έξαρση στον ανθρώπινο πληθυσμό.

Γιατί είναι απαραίτητη η αποπαρασίτωση

Ο κτηνίατρος υπογραμμίζει ότι, παρόλο που ο ιός του Δυτικού Νείλου δεν συνιστά άμεση απειλή για σκύλους και γάτες, η προστασία τους από τα τσιμπήματα είναι απαραίτητη για την υπεύθυνη φροντίδα τους.

Κουνούπια, σκνίπες, τσιμπούρια και ψύλλοι μπορούν να μεταδώσουν πολλές άλλες επικίνδυνες ασθένειες, οι οποίες συχνά είναι θανατηφόρες. Ανάμεσά τους βρίσκονται η διροφιλαρίωση, δηλαδή το σκουλήκι της καρδιάς, και η λεϊσμανίωση (καλααζάρ).

Βασικό στήριγμα της κτηνιατρικής πρόληψης όλο τον χρόνο είναι η τακτική, συνεπής εσωτερική και εξωτερική αποπαρασίτωση, σε συνδυασμό με εγκεκριμένα εντομοαπωθητικά προϊόντα, όπως αμπούλες, κολάρα και σπρέι.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στην επιλογή των προϊόντων, επισημαίνει ο κτηνίατρος, καθώς η φαρμακολογική τους δράση δεν είναι ίδια για κάθε είδος ζώου.

Η περμεθρίνη αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα: είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική και χρησιμοποιείται ευρέως για την απώθηση εντόμων στους σκύλους, αλλά για τις γάτες είναι εξαιρετικά τοξική και μπορεί να αποβεί θανατηφόρα.

Γι’ αυτό, η επιλογή της κατάλληλης θεραπείας για αποπαρασίτωση και απώθηση εντόμων χρειάζεται πάντοτε να γίνεται σε συνεννόηση με τον θεράποντα κτηνίατρο.

Ο κύριος Αστήθας επισημαίνει τέλος ότι η τεκμηρίωση βασίζεται στα επίσημα πρωτόκολλα του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) και της Ευρωπαϊκής Αρχής Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA), καθώς και σε εκείνα του Παγκόσμιου Οργανισμού για την Υγεία των Ζώων (WOAH) και του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ). «Η επιστημονική τεκμηρίωση του θέματος βασίζεται στα επίσημα πρωτόκολλα του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) και της Ευρωπαϊκής Αρχής Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA). Αλλά και του Παγκόσμιου Οργανισμού για την Υγεία των Ζώων (WOAH) και του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ)»

⃰ Κωνσταντίνος Αστήθας: κτηνίατρος και απόφοιτος του Πανεπιστημίου Δασοτεχνίας της Σόφιας, με μεταπτυχιακές σπουδές στην «Ηθική, Δίκαιο και Ευζωία των Ζώων».

Από το 2017 αναλαμβάνει περιστατικά παθολογίας και χειρουργικής.

Εργάζεται στην Ελληνική Φιλοζωική Εταιρεία, στο Κορωπί, και στο δικό του κτηνιατρείο PrimeVet, στα Σπάτα.

Πηγή: in.gr / Τζούλη Τούντα