ΟΙ ΕΝΕΣΕΙΣ ΑΔΥΝΑΤΙΣΜΑΤΟΣ ΑΝΤΙΚΑΘΙΣΤΟΥΝ ΤΑ ΤΣΙΓΑΡΑ ΣΤΟ ΛΑΘΡΕΜΠΟΡΙΟ
Η εκρηκτική ζήτηση για GLP-1 φάρμακα, όπως semaglutide και tirzepatide, εκτοξεύει τις κατασχέσεις στα σύνορα και τροφοδοτεί το παράνομο εμπόριο.
Η εκρηκτική ζήτηση για ενέσεις αδυνατίσματος τύπου GLP-1 έχει μετατρέψει τα φάρμακα αυτά σε νέο «χρυσάφι» του λαθρεμπορίου στα σύνορα Βραζιλίας-Παραγουάης, εκτοπίζοντας σταδιακά τα τσιγάρα από την πρώτη γραμμή του παράνομου εμπορίου. Οι αρχές καταγράφουν ραγδαία αύξηση κατασχέσεων, καθώς τα κυκλώματα εκμεταλλεύονται τις μεγάλες διαφορές τιμών, τη μικρή και εύκολη στη μεταφορά συσκευασία και τα ήδη υπάρχοντα δίκτυα διακίνησης, ενώ ειδικοί προειδοποιούν ότι τα παράνομα προϊόντα εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους για την υγεία λόγω αμφίβολης προέλευσης και κακής αποθήκευσης.
Πιο αναλυτικά
Στο επίκεντρο του παράνομου εμπορίου έχουν βρεθεί τα τελευταία χρόνια τα ιδιαίτερα επικερδή φάρμακα για την απώλεια βάρους.
Η εκρηκτική ζήτηση για τα δημοφιλή φάρμακα τύπου GLP-1, όπως η semaglutide και η tirzepatide, έχει οδηγήσει σε κατακόρυφη αύξηση των κατασχέσεων στα σύνορα Βραζιλίας και Παραγουάης και συγκεκριμένα στη γέφυρα Friendship Bridge, το γνωστό πέρασμα για λαθρέμπορους που διακινούν παράνομα και φθηνά προϊόντα, από τσιγάρα μέχρι ηλεκτρονικές συσκευές
Σύμφωνα με στοιχεία της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Εσόδων της Βραζιλίας, μόνο κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 κατασχέθηκαν περισσότερες από 76.000 πένες, φιαλίδια και άλλα προϊόντα που περιείχαν τις συγκεκριμένες δραστικές ουσίες. Ο αριθμός αυτός είναι σχεδόν τριπλάσιος από τις αντίστοιχες κατασχέσεις που πραγματοποιήθηκαν σε ολόκληρο το 2025.
Τα φάρμακα αδυνατίσματος έχουν πλέον εξελιχθεί σε μία από τις πιο πολύτιμες κατηγορίες παράνομων προϊόντων που εντοπίζουν οι Αρχές στην περιοχή, καθώς οι λαθρέμποροι εκμεταλλεύονται τη μεγάλη ζήτηση στη Βραζιλία και τις πολύ χαμηλότερες τιμές στην άλλη πλευρά των συνόρων.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η συγκεκριμένη αγορά προσελκύει ολοένα και περισσότερες οργανωμένες εγκληματικές ομάδες, καθώς τα φάρμακα έχουν υψηλή αξία και μπορούν να μεταφερθούν πολύ πιο εύκολα σε σχέση με άλλα παραδοσιακά προϊόντα λαθρεμπορίου.
Από τα τσιγάρα στα φάρμακα αδυνατίσματος
Η έκταση του φαινομένου αποτυπώνεται και στην αξία των κατασχεθέντων προϊόντων. Σύμφωνα με τον ομοσπονδιακό φορολογικό ελεγκτή Flávio Bernardino de Carvalho, τα φάρμακα αδυνατίσματος αποτελούν πλέον τη δεύτερη πολυτιμότερη κατηγορία παράνομων προϊόντων που κατάσχονται στην περιοχή που περιλαμβάνει τις νότιες πολιτείες Paraná και Santa Catarina, μετά τα κινητά τηλέφωνα.
«Φτάνουν με λεωφορεία, αυτοκίνητα, φορτηγά, μαζί με τουρίστες. Με κάθε δυνατό τρόπο», δήλωσε ο Carvalho, περιγράφοντας ένα ιδιαίτερα διάσπαρτο δίκτυο διακίνησης στο οποίο συμμετέχουν τόσο οργανωμένες εγκληματικές ομάδες όσο και μεμονωμένα άτομα.
Εν τω μεταξύ η μεταφορά των συγκεκριμένων φαρμάκων είναι πολύ πιο εύκολη σε σχέση με το παραδοσιακό λαθρεμπόριο τσιγάρων.
Τα κυκλώματα που στο παρελθόν βασίζονταν κυρίως στη μεταφορά μεγάλων ποσοτήτων τσιγάρων με φορτηγά μπορούν πλέον να αποκομίσουν αντίστοιχα ή και μεγαλύτερα κέρδη μεταφέροντας λίγα κουτιά με πένες ή φιαλίδια.
Ο ειδικός σε θέματα δημόσιας ασφάλειας José Ricardo Bandeira εξηγεί ότι αυτή η οικονομική πραγματικότητα αλλάζει τα κίνητρα των εγκληματικών ομάδων.
Τεράστια διαφορά στις τιμές
Βασικός παράγοντας που τροφοδοτεί το λαθρεμπόριο είναι η μεγάλη διαφορά στις τιμές μεταξύ των δύο χωρών.
Το Mounjaro, το μοναδικό εγκεκριμένο φάρμακο με tirzepatide στη Βραζιλία, μπορεί να κοστίζει περισσότερα από 1.400 ρεάλ, περίπου 280 δολάρια. Στην Παραγουάη, αντίστοιχο σκεύασμα tirzepatide τοπικής παραγωγής μπορεί να πωλείται περίπου 340 ρεάλ, δηλαδή περίπου 68 δολάρια.
Η διαφορά αυτή δημιουργεί τεράστιο περιθώριο κέρδους για όσους μεταφέρουν παράνομα τα προϊόντα στη Βραζιλία.
«Λόγω του μικρού τους μεγέθους και της υψηλής αξίας τους, οι πένες είναι πολύ πιο ελκυστικές», εξηγεί ο Bandeira. Όπως σημειώνει, μερικά κουτιά μπορούν να αποφέρουν κέρδη αντίστοιχα με εκείνα που θα προέκυπταν από ένα ολόκληρο φορτηγό τσιγάρα.
Παράλληλα, οι εγκληματικές οργανώσεις δεν χρειάζεται να δημιουργήσουν από την αρχή νέες υποδομές. Χρησιμοποιούν τις ίδιες διαδρομές, αποθήκες και δίκτυα που έχουν ήδη δημιουργηθεί για τη διακίνηση όπλων, ναρκωτικών και πυρομαχικών.
Κρυμμένα σε παπούτσια, σαμπουάν και αυτοκίνητα
Οι τρόποι με τους οποίους μεταφέρονται τα παράνομα φάρμακα είναι ιδιαίτερα ευρηματικοί.
Βραζιλιάνοι τελωνειακοί έχουν εντοπίσει πένες και φιαλίδια κρυμμένα κάτω από τους πάτους παπουτσιών, μέσα σε μπουκάλια σαμπουάν, σε δοχεία με τζελ μασάζ, αλλά και σε ειδικά διαμορφωμένες κρύπτες αυτοκινήτων.
Άλλες μεταφορές πραγματοποιούνται εκτός της γέφυρας, με βάρκες που διασχίζουν τον ποταμό Paraná, ο οποίος αποτελεί σε αυτό το σημείο μέρος των συνόρων μεταξύ Βραζιλίας και Παραγουάης.
Ωστόσο, η παράνομη μεταφορά των φαρμάκων δημιουργεί έναν επιπλέον και ιδιαίτερα σοβαρό κίνδυνο: την αλλοίωσή τους.
Οι κίνδυνοι για την υγεία
Τα φάρμακα τύπου GLP-1 που χορηγούνται με ένεση απαιτούν συγκεκριμένες συνθήκες αποθήκευσης και μεταφοράς.
Ο Alexandre Hohl, καθηγητής Ενδοκρινολογίας και Μεταβολισμού στο Ομοσπονδιακό Πανεπιστήμιο της Santa Catarina και διευθυντής της Βραζιλιάνικης Ένωσης για τη Μελέτη της Παχυσαρκίας και του Μεταβολικού Συνδρόμου, προειδοποιεί εδώ και χρόνια για τους κινδύνους από την αγορά φαρμάκων εκτός των επίσημων δικτύων.
«Όταν αναζητάς φάρμακο εκτός φαρμακείου, παίρνεις ρίσκο», υποστηρίζει.
Όπως εξηγεί, τα νόμιμα φάρμακα περνούν από μια αυστηρά ελεγχόμενη αλυσίδα διανομής πριν φτάσουν στον ασθενή. Η semaglutide και η tirzepatide είναι πεπτίδια, δηλαδή μόρια που απαιτούν ελεγχόμενες συνθήκες κατά τη μεταφορά και την αποθήκευσή τους.
Αυτές οι προϋποθέσεις είναι εξαιρετικά δύσκολο να τηρηθούν όταν ένα φιαλίδιο μεταφέρεται κρυμμένο σε αυτοκίνητο, μέσα σε ένα παπούτσι ή ακόμη και πάνω στο σώμα κάποιου.
Σύμφωνα με τον Hohl, τα συγκεκριμένα φάρμακα μπορεί να χάσουν τη σταθερότητά τους όταν εκτίθενται σε θερμοκρασίες άνω των 30 βαθμών Κελσίου ή κάτω από τους μηδέν.
Το πιθανότερο αποτέλεσμα της ακατάλληλης αποθήκευσης είναι η μειωμένη αποτελεσματικότητα. Αυτό σημαίνει ότι ένας καταναλωτής μπορεί να πληρώνει λιγότερα χρήματα για ένα προϊόν το οποίο τελικά δεν λειτουργεί όπως θα έπρεπε.
Οι κίνδυνοι, ωστόσο, δεν σταματούν εκεί. Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι σε ένα παράνομο σκεύασμα δεν υπάρχει τρόπος να επιβεβαιωθεί με βεβαιότητα η προέλευση και το περιεχόμενό του.
«Δεν γνωρίζουμε από πού προήλθε. Δεν είναι αυθεντικά. Είναι αντίγραφα που κατασκευάζονται σε μέρη τα οποία επίσης δεν γνωρίζουμε», προειδοποιεί ο Hohl.
Η παραγωγή πεπτιδικών φαρμάκων είναι τεχνικά πολύπλοκη. Εάν η διαδικασία δεν πραγματοποιείται υπό αυστηρά ελεγχόμενες συνθήκες, μπορεί να παραμείνουν επικίνδυνες ακαθαρσίες στο τελικό προϊόν.
Ασθενείς κατέληξαν ακόμη και στο νοσοκομείο
Οι γιατροί στη Βραζιλία έχουν ήδη αρχίσει να αντιμετωπίζουν περιστατικά ασθενών που παρουσίασαν ασυνήθιστες ή σοβαρές παρενέργειες μετά τη χρήση παράνομων φαρμάκων αδυνατίσματος.
Ο Hohl ανέφερε ότι έχει περιθάλψει ασθενείς που δήλωσαν ότι είχαν αγοράσει λαθραία φιαλίδια.
Σε μία περίπτωση, γυναίκα που βρισκόταν σε φυσιολογικό βάρος και είχε προμηθευτεί χωρίς ιατρική συνταγή προϊόν που πωλούνταν ως tirzepatide από την Παραγουάη, κατέληξε σε μονάδα εντατικής θεραπείας. Παρουσίασε γαλακτική οξέωση, μια δυνητικά σοβαρή κατάσταση κατά την οποία αυξάνονται επικίνδυνα τα επίπεδα οξέος στο αίμα.
Σε άλλο περιστατικό, ασθενής που είχε λάβει κανονικά συνταγογραφημένη tirzepatide αντικατέστησε το εγκεκριμένο φάρμακο με προϊόν που είχε αγοράσει ο πατέρας του στην Παραγουάη.
Λίγο αργότερα εμφάνισε ναυτία, εμετούς και διάρροια και χρειάστηκε ιατρική φροντίδα. Παρά τα συμπτώματα, συνέχισε να χρησιμοποιεί το συγκεκριμένο προϊόν και μάλιστα αύξησε τη δόση, με αποτέλεσμα να καταλήξει στα επείγοντα.
Οι γνωστές παρενέργειες των εγκεκριμένων φαρμάκων περιλαμβάνουν ναυτία, δυσκοιλιότητα και διάρροια. Όταν όμως ένα προϊόν δεν είναι ελεγμένο, οι αντιδράσεις μπορεί να είναι απρόβλεπτες.
Ο Hohl αναφέρει ότι έχει δει επίμονη ναυτία, κοιλιακό άλγος, πονοκεφάλους και δερματικές αντιδράσεις, ενώ δεν αποκλείονται σοβαρότερες επιπτώσεις, όπως αντιδράσεις του ανοσοποιητικού συστήματος ή παρενέργειες που δεν έχουν καταγραφεί στις κλινικές μελέτες των αυθεντικών φαρμάκων.
Πηγή: skai.gr
