ΝΩΡΙΤΕΡΗ ΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΗ ΣΥΝΔΕΕΤΑΙ ΜΕ ΤΑΧΥΤΕΡΗ ΓΗΡΑΝΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ – ΤΙ ΔΕΙΧΝΕΙ ΝΕΑ ΕΡΕΥΝΑ
Ερευνητές από το University of California, San Francisco και το Rush University Medical Center ανέλυσαν δεδομένα 2.603 γυναικών, εξετάζοντας τη σχέση ηλικίας εμμηνόπαυσης και εγκεφαλικής γήρανσης.
Νέα μελέτη δείχνει ότι η ηλικία στην οποία ξεκινά η εμμηνόπαυση μπορεί να σχετίζεται με τη μελλοντική υγεία του εγκεφάλου, καθώς οι γυναίκες που μπαίνουν νωρίτερα σε εμμηνόπαυση εμφανίζουν ταχύτερη έκπτωση σε γνωστικές λειτουργίες, περισσότερες αλλοιώσεις στη λευκή ουσία και πιο πρώιμη διάγνωση Alzheimer. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η συσχέτιση δεν σημαίνει αιτιώδη σχέση, αλλά υπογραμμίζει πως η εμμηνόπαυση μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο δείκτη για την έγκαιρη εκτίμηση του κινδύνου, μαζί με άλλους παράγοντες όπως η πίεση, το βάρος και η καρδιαγγειακή υγεία.
Πιο αναλυτικά
Μια νέα μελέτη φέρνει στο προσκήνιο έναν παράγοντα που μέχρι σήμερα δεν είχε μελετηθεί τόσο σε βάθος σε σχέση με τη μακροπρόθεσμη υγεία του εγκεφάλου: την ηλικία στην οποία ξεκινά η εμμηνόπαυση.
Ερευνητές από το University of California, San Francisco και το Rush University Medical Center ανέλυσαν δεδομένα από 2.603 γυναίκες που συμμετείχαν σε δύο μακροχρόνιες μελέτες για τη γήρανση και τη νόσο Alzheimer. Οι γυναίκες παρακολουθήθηκαν για έως και 18 χρόνια, ενώ ένα μέρος τους υποβλήθηκε και σε επαναλαμβανόμενες μαγνητικές τομογραφίες εγκεφάλου.
Τα αποτελέσματα, που δημοσιεύθηκαν στο JAMA Network Open, έδειξαν ότι όσο μικρότερη ήταν η ηλικία εμμηνόπαυσης, τόσο πιο γρήγορη ήταν η μετέπειτα έκπτωση σε ορισμένες γνωστικές λειτουργίες. Η σχέση ήταν ιδιαίτερα εμφανής στη γενική γνωστική λειτουργία και την επεισοδιακή μνήμη, δηλαδή την ικανότητά μας να θυμόμαστε συγκεκριμένα γεγονότα και προσωπικές εμπειρίες.
Τι συμβαίνει στον εγκέφαλο;
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα αφορούσε τη λευκή ουσία του εγκεφάλου, η οποία αποτελείται από νευρικές ίνες που συνδέουν διαφορετικές περιοχές του εγκεφάλου μεταξύ τους.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι στις γυναίκες που είχαν περάσει νωρίτερα στην εμμηνόπαυση, οι αλλοιώσεις στη λευκή ουσία συσσωρεύονταν ταχύτερα. Στις γυναίκες με φυσική εμμηνόπαυση, μια ηλικία εμμηνόπαυσης πέντε χρόνια νωρίτερα συνδεόταν με περίπου 15% μεγαλύτερη συσσώρευση αυτών των αλλοιώσεων σε διάστημα δέκα ετών.
Οι αλλοιώσεις αυτές δεν σημαίνουν από μόνες τους ότι μια γυναίκα θα εμφανίσει άνοια. Αποτελούν όμως έναν δείκτη αλλαγών στη λευκή ουσία που έχει συνδεθεί με τη γνωστική γήρανση.
Και τι σχέση έχει το Alzheimer;
Η ίδια έρευνα βρήκε επίσης σύνδεση ανάμεσα στη νωρίτερη εμμηνόπαυση και την πιο πρώιμη διάγνωση της νόσου Alzheimer. Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι για κάθε δέκα χρόνια νωρίτερης εμμηνόπαυσης αντιστοιχούσε περίπου 2% ταχύτερη εμφάνιση της νόσου. Στην ομάδα της μελέτης, αυτό μεταφραζόταν σε περίπου 1,8 λιγότερα χρόνια χωρίς Alzheimer.
Εδώ, όμως, χρειάζεται προσοχή: η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι η πρώιμη εμμηνόπαυση προκαλεί Alzheimer. Δείχνει ότι οι δύο παράγοντες συνδέονται και ότι η ηλικία της εμμηνόπαυσης μπορεί να αποτελεί έναν δείκτη που αξίζει να λαμβάνεται υπόψη όταν εξετάζουμε τη μελλοντική υγεία του εγκεφάλου.
Ο ρόλος των οιστρογόνων
Μια πιθανή εξήγηση βρίσκεται στις ορμονικές αλλαγές που συνοδεύουν την εμμηνόπαυση. Τα οιστρογόνα δεν σχετίζονται μόνο με το αναπαραγωγικό σύστημα. Επηρεάζουν επίσης λειτουργίες του εγκεφάλου, μεταξύ άλλων τη λειτουργία των νευρικών κυττάρων, τη φλεγμονή και τον μεταβολισμό. Οι ερευνητές θεωρούν ότι η νωρίτερη απώλεια της ορμονικής αυτής επίδρασης μπορεί να επηρεάζει τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα του εγκεφάλου.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα αν δούμε ταυτόχρονα νέα δεδομένα για την ορμονική θεραπεία. Μεγάλη βρετανική μελέτη σε περισσότερες από 180.000 γυναίκες διαπίστωσε ότι όσες είχαν χρησιμοποιήσει ορμονική θεραπεία είχαν 10% χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας και 16% χαμηλότερο κίνδυνο Alzheimer σε σχέση με όσες δεν είχαν χρησιμοποιήσει. Η συσχέτιση ήταν ακόμη ισχυρότερη σε γυναίκες που είχαν υποβληθεί σε χειρουργική εμμηνόπαυση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η ορμονική θεραπεία πρέπει να χρησιμοποιείται για την πρόληψη του Alzheimer. Η μελέτη ήταν παρατηρητική και δεν μπορεί να αποδείξει σχέση αιτίας-αποτελέσματος. Επιπλέον, προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι η σχέση ανάμεσα στην ορμονική θεραπεία, την ηλικία και την άνοια είναι πολύ πιο σύνθετη και πιθανότατα εξαρτάται από το πότε ξεκινά η θεραπεία και ποιο σχήμα χρησιμοποιείται.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για εμάς;
Το σημαντικό μήνυμα της νέας έρευνας δεν είναι ότι μια γυναίκα που μπήκε νωρίς στην εμμηνόπαυση πρέπει να φοβάται ότι θα εμφανίσει Alzheimer. Είναι ότι η εμμηνόπαυση μπορεί να αποτελεί ένα σημαντικό χρονικό σημείο για τη μελλοντική υγεία του εγκεφάλου.
Η γνώση της ηλικίας στην οποία ξεκίνησε η εμμηνόπαυση, μαζί με άλλους παράγοντες όπως η αρτηριακή πίεση, το βάρος, η σωματική δραστηριότητα, το κάπνισμα και η γενικότερη καρδιαγγειακή υγεία, μπορεί να βοηθήσει τους γιατρούς να εντοπίζουν νωρίτερα τις γυναίκες που ίσως χρειάζονται περισσότερη παρακολούθηση.
Δείτε επίσης:
Αλτσχάιμερ: 6 καλοκαιρινές δραστηριότητες που κάνουν καλό και στη μνήμη
Διαβάστε το αρχικό δημοσίευμα Η νωρίτερη εμμηνόπαυση συνδέεται με ταχύτερη γήρανση του εγκεφάλου – Τι δείχνει νέα έρευνα στο InStyle.
