Εικόνες: Φαίη Ομήρου, esp+ student
Όλα τα βλέμματα στρέφονται στην ιστορική, πολιτιστική και γαστρονομική γοητεία της, μεταμορφώνοντάς την σε έναν city break προορισμό. Η αναβάθμιση και η ραγδαία αύξηση της βραχυχρόνιας μίσθωσης και των ξενοδοχείων αντικατοπτρίζουν μία πόλη που αναπτύσσεται σταθερά, ενώ οι αυξανόμενες επενδύσεις και επισκέψεις των τουριστών χτίζουν μία δυνατή διεθνή εικόνα με ευρωπαϊκές διακρίσεις.
Τη στιγμή που ο υπερτουρισμός δεν αποτελεί μία αφηρημένη έννοια, αλλά μία σύγχρονη απειλή, η διττή όψη του νομίσματος του τουρισμού γίνεται φανερή στη Θεσσαλονίκη.
Η συμπύκνωση των τουριστικών ροών στο ιστορικό κέντρο σε συγκεκριμένες ημέρες, αφήνουν έντονο αποτύπωμα τόσο στην καθημερινότητα των μόνιμων κατοίκων με τη στεγαστική κρίση όσο και την οικονομία, ενώ η κρουαζιέρα, παραμένει ένα σύνθετο στοίχημα.
Την ίδια στιγμή, η δημοτική αρχή προσπαθεί να ισορροπήσει τα οικονομικά οφέλη και να χαράξει μία στρατηγική που θα διασφαλίζει μία βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη αλλά και την ποιότητα ζωής για τους ντόπιους.
Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, η Θεσσαλονίκη απέσπασε τον τίτλο «Καλύτερος City Break Προορισμός 2025» στα Greek Travel Awards ενώ εντάχθηκε και στον Γαστρονομικό Οδηγό Michelin, καθιστώντας την πόλη ως έναν μόνιμο προορισμό υψηλής γαστρονομίας.
<glomex-integration integration-id="40599w17mggcy6o3" playlist-id="auto“>
Ο κλάδος της βραχυχρόνιας μίσθωσης συνεχίζει την ανοδική του πορεία, με την ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης να καταγράφει εντυπωσιακή αύξηση προσφοράς και ζήτησης για το 2025, με 58% πληρότητα.
Το κέντρο της Θεσσαλονίκης παρουσιάζει σημαντικά υψηλότερες τιμές, αφού η ζήτηση συγκεντρώνεται στη μητροπολιτική ζώνη, με τις καταχωρήσεις να εκτοξεύονται στις 626 το 2025 (από 489 το 2023) με πληρότητα 60%, μέση διάρκεια διαμονής τις 3,2 ημέρες, σύμφωνα με στοιχεία του GBR Consulting.
Το φαινόμενο του υπερτουρισμού αποτελεί πλέον μία νέα πραγματικότητα για πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς και ένα σημείο καμπής όπου η καθημερινότητα των κατοίκων γίνεται ασφυκτική.
Στην προσπάθειά τους να «αναπνεύσουν», εφαρμόζουν μία σειρά από αυστηρά μέτρα για την καλύτερη ζωή των ντόπιων, με τη Βαρκελώνη, να αναστέλλει τις νέες άδειες για τουριστικά καταλύματα. Το Άμστερνταμ έχει θέσει όρια στον αριθμό των ημερών που μπορεί να νοικιαστεί ένα σπίτι, το Παρίσι προσπαθεί να αντιμετωπίσει την έλλειψη στέγης με περιορισμούς στις πλατφόρμες βραχυχρόνιων μισθώσεων, μέσα από αυστηρότερους ελέγχους. Μάλιστα, στην Ιμπιζα, μετά τα μέτρα για τον υπερτουρισμό οι βραχυχρόνιες μισθώσεις φαίνεται να «καταρρέουν», μιας και η προσφορά τους στο δημοφιλές τουριστικό νησί είναι πλέον κατά 80% χαμηλότερη σε σχέση με το 2017.
Ποιοι διαμορφώνουν την τουριστική αγορά στη Θεσσαλονίκη σήμερα
Το μεγάλο τουριστικό «άνοιγμα» στην πόλη έγινε επί δημαρχίας του Γιάννη Μπουτάρη, προσελκύοντας Τούρκους και Ισραηλινούς επισκέπτες, μέσα από την προώθηση της κοινής πολιτιστικής κληρονομιάς και ιστορίας της Θεσσαλονίκης.
Σήμερα, η Θεσσαλονίκη χαρακτηρίζεται από επισκέψεις Βαλκανίων και Τούρκων τουριστών το Σαββατοκύριακο. Το άνοιγμα στα σύνορα Βουλγαρίας και Ρουμανίας από 1η Ιανουαρίου 2025, διευκόλυνε την άφιξη των Βαλκανίων στη χώρα, ενώ οι νέες και απευθείας αεροπορικές συνδέσεις στο αεροδρόμιο «Μακεδονία», έβαλαν την πόλη στον χάρτη για τους Ευρωπαίους τουρίστες.
Ο Θάνος Τσουλκανάκης, Πρόεδρος του Συλλόγου Μεσιτών Θεσσαλονίκης, σημειώνει ότι αμέσως μετά τον κορονοϊό, ο τουρισμός αυξήθηκε κατακόρυφα, καθώς η Ελλάδα κρίθηκε ως μία ασφαλής χώρα: «Πολλοί Βαλκάνιοι επένδυσαν σε ακίνητα, κάτι που στη συνέχεια αποτυπώθηκε και μέσα από τις επισκέψεις τους».
Οι Αμερικανοί βρίσκονται επίσης ψηλά στη λίστα των τουριστών, όπως επισημαίνει ο Δημήτρης Σιμιακός, Γενικός Γραμματέας της Ένωσης Ξενοδόχων Θεσσαλονίκης. «Αμερική, Ισραήλ, Κύπρος, Γερμανία και Τουρκία είναι από τις πιο δυνατές αγορές αυτή τη στιγμή, πέρα από τους Έλληνες και φυσικά τα Βαλκάνια».
Η Κυριακή Ουδατζή, Γενική Διευθύντρια του Οργανισμού Τουρισμού Θεσσαλονίκης σημειώνει πως οι τουριστικές ροές προέρχονται «κυρίως από ώριμες ευρωπαϊκές αγορές, με κυρίαρχη τη Γερμανία, ενώ αυξάνεται η κινητικότητα και από τις βαλκανικές χώρες. Καταγράφεται σημαντική άνοδος της τουρκικής αγοράς, των τουριστών από το Ηνωμένο Βασίλειο και σταδιακά και από τις βόρειες χώρες».
Η ίδια υπογραμμίζει πως πλέον στη Θεσσαλονίκη καταγράφεται μια ισορροπημένη κατανομή της τουριστικής κίνησης σχεδόν σε όλη τη διάρκεια του έτους.
«Η άνοιξη και το φθινόπωρο έχουν εξελιχθεί σε ιδιαίτερα δυνατές περιόδους, λόγω της προώθησής της ως ιδανικού city break τουριστικού προορισμού, της συνεδριακής δραστηριότητας, των πολιτιστικών και αθλητικών διοργανώσεων. Το καλοκαίρι, με κορύφωση τον Σεπτέμβριο, η πόλη εμφανίζει υψηλές πληρότητες, τόσο από επισκέπτες που την επιλέγουν ως κύριο προορισμό όσο και από όσους τη χρησιμοποιούν ως βάση για την εξερεύνηση της ευρύτερης περιοχής της Κεντρικής Μακεδονίας. Οι χειμερινοί μήνες εμφανίζουν πλέον σταθερή κινητικότητα, κυρίως από την εγχώρια αγορά και τα επαγγελματικά ταξίδια. Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει ότι η Θεσσαλονίκη σταδιακά εδραιώνεται ως ένας προορισμός με χαρακτηριστικά δωδεκάμηνης λειτουργίας».
Θεσσαλονίκη, η πόλη του Σαββάτου
Σε μία Σαββατιάτικη βόλτα στο ιστορικό κέντρο της πόλης οι μποτιλιαρισμένοι δρόμοι, οι βαλίτσες που σέρνονται στα πλακόστρωτα, οι ασφυκτικά γεμάτες καφετέριες, τα φαγάδικα και τα εστιατόρια που δεν κάθεσαι χωρίς κράτηση, τα μπαρ που γίνεται το αδιαχώρητο, αποτυπώνουν τη διπλή όψη του τουρισμού στην πόλη.
Από τη μία, η οικονομία της πόλης «ανθίζει» με επενδύσεις, ενισχυμένα έσοδα στην εστίαση και αύξηση του ΑΕΠ, ενώ από την άλλη οι γρήγοροι ρυθμοί της πόλης απορροφούν τη δυναμική του απόλυτου τουριστικού «city break» προορισμού, που όμως μοιάζει να «αναπνέει» μόνο μία ημέρα της εβδομάδας.
Ο τουρισμός κορυφώνεται σχεδόν αποκλειστικά το Σάββατο, δημιουργώντας εικόνες υπερσυγκέντρωσης, πίεση στις αστικές υποδομές και επιπτώσεις στην καθημερινότητα των μόνιμων κατοίκων.
Μέχρι την περίοδο της οικονομικής κρίσης, ο «corporate τουρισμός» που απευθυνόταν σε εμπορικούς επισκέπτες, διατηρούσε μια σταθερή πληρότητα καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας στη Θεσσαλονίκη, όπως εξηγεί ο κ. Σιμιακός.
«Μετά το 2010, οι ημέρες διανυκτέρευσης στην πόλη άρχισαν να συρρικνώνονται. Αυτή τη στιγμή η Θεσσαλονίκη κινείται με μέσο όρο τις δύο διανυκτερεύσεις, ενώ παλαιότερα έφτανε τις τρει- σήμισι. Παρασκευή και Σάββατο ήταν αρχικά οι ημέρες υψηλότερης ζήτησης, ενώ πλέον το Σάββατο κυριαρχεί».
Ο Στέφανος Χατζημανώλης, Γενικός Γραμματέας της Ένωσης Τουριστικών Γραφείων Μακεδονίας και Θράκης, αναλύει το φαινόμενο του υπερτουρισμού που βιώνει η Θεσσαλονίκη κατά το 1/7 των ημερών της εβδομάδας:
«Οι διανυκτερεύσεις του Σαββάτου δείχνουν έντονα τις συνέπειές τους στην πόλη. Η αύξηση στην κινητικότητα της διαμονής μόνο αυτές τις ημέρες είναι τέτοιες, που σε καμία περίπτωση οι αστικές δομές δεν μπορούν να εξυπηρετήσουν. Προέκυψε πολύ σύντομα το πρόβλημα της αύξησης των ενοικίων, όταν στον κλασικό αστικό ιστό της πόλης «ξεφύτρωσαν» χιλιάδες Airbnb, χαρακτηριστικά της οικονομίας διαμοιρασμού, η οποία όμως δεν αφορούσε αυτό που ευαγγελιζόταν. Η διαχείριση των απορριμμάτων, η γενικότερη ευταξία και καθαριότητα των δημόσιων χώρων, το πρόβλημα της στάθμευσης, επηρεάζουν αυτόματα και την καθημερινότητα των ντόπιων».
Ο ίδιος ξεκαθαρίζει ότι «η πόλη έχει τεράστια δυναμική για να αναπτυχθεί τις καθημερινές, όμως απλά χαίρεται το «βιασμό» του Σαββατοκύριακου, με την υπέρμετρη κίνηση σε ένα πυρίκαυστο κέντρο».
«Πρέπει να δημιουργηθεί ένα σχήμα που θα «ελαφρύνει» το Σάββατο και ταυτόχρονα θα αναζωογονήσει τις καθημερινές, οι οποίες δυστυχώς έχουν χαμηλή πληρότητα. Χρειάζεται μία χάραξη τουριστικής στρατηγικής έτσι ώστε η πόλη να αναπτύξει και την κοντινή περιφέρειά της. Να κερδίσουν από τον τουρισμό οι περιοχές της Καλαμαριάς, της Νέας Κρήνης, των Νέων Επιβατών, της Τούμπας, της Χαριλάου – περιοχές που έχουν το υπόβαθρο να υποδεχθούν επισκέπτες», καταλήγει ο κ. Χατζημανώλης.
Η καρδιά της διαμονής χτυπά στο ιστορικό κέντρο
Στο ιστορικό κέντρο, εκεί όπου κάποτε οι γειτονιές έσφυζαν από τη ζωή των κατοίκων τους, τώρα έχουν μεταμορφωθεί στο απόλυτο προϊόν φιλοξενίας για τους τουρίστες.
Το ιστορικό κέντρο παραμένει ο βασικός πυρήνας της τουριστικής εμπειρίας στη Θεσσαλονίκη, χωρίς όμως η συμπεριφορά των επισκεπτών να περιορίζεται στα κλασικά αξιοθέατα – αντ’ αυτού βιώνουν μία αυθεντική ολιστική εμπειρία, όπως τονίζει η κ. Ουδατζή:
«Ο Λευκός Πύργος, τα μνημεία παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, η Άνω Πόλη, καθώς και τα ίχνη της ρωμαϊκής, βυζαντινής και οθωμανικής εποχής αποτελούν σταθερά σημεία αναφοράς. Διαφαίνεται αυξανόμενη ζήτηση για βιωματική εμπειρία της πόλης και κινητικότητα σε δευτερεύουσες ζώνες, με τους τουρίστες να εξερευνούν τις γειτονιές με τα μικρά καφέ και τα εστιατόρια, να επισκέπτονται τοπικές αγορές και πλατείες, να συμμετέχουν σε εκδηλώσεις, και να αξιοποιούν τους χώρους πολιτισμού και ψυχαγωγίας. Η βόλτα στον 1ο προβλήτα του λιμανιού και τη Νέα Παραλία, η γαστρονομία και η έντονη νυχτερινή ζωή, αποτελούν πλέον αναπόσπαστο μέρος της τουριστικής εμπειρίας».
Κουτιά με κλειδαριές και κωδικούς βρίσκονται έξω από σχεδόν κάθε πολυκατοικία, την ώρα που τα ξενοδοχεία δεν «βλέπουν» την αύξηση των επισκεπτών στην πόλη.
O Πασχάλης Καραγιάννης, Υπεύθυνος Θεσσαλονίκης και Β. Ελλάδας στον Σύνδεσμο Εταιρειών Βραχυχρόνιας Μίσθωσης Ακινήτων (ΣΤΑΜΑ), ξεκαθαρίζει πως η υπερσυγκέντρωση των Airbnb στο κέντρο της πόλης υφίσταται καθώς μέχρι πρότινος δεν υπήρχε εύκολος τρόπος μετακίνησης σε άλλες περιοχές για τους επισκέπτες.
«Το μετρό που μπήκε στη ζωή μας τον τελευταίο χρόνο διευκόλυνε την επέκταση των Airbnb και πέριξ του κέντρου. Μέχρι πρότινος, λύση ήταν το αυτοκίνητο, το οποίο προκαλούσε τεράστιο πρόβλημα parking. Τώρα, δημιουργούνται όλο και περισσότερα ξενοδοχεία και Airbnb εκτός του ιστορικού κέντρου, διότι υπάρχει ζήτηση η οποία δεν μπορεί πλέον να καλυφθεί. Έχουν ήδη δημιουργηθεί πολλά καταλύματα στην περιοχή του One Salonica, μετά την περιοχή του Βαρδάρη και κατά μήκος της γραμμής του μετρό».
Στο κέντρο της πόλης υπολογίζονται γύρω στα 5.000 καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης, ενώ στην ευρύτερη Θεσσαλονίκη και σε άλλους δήμους, κοντά στα 7.000. Το ποσοστό των διαμερισμάτων τύπου Airbnb στο ιστορικό κέντρο αποτελεί περίπου το 4% με 5%, «το οποίο δεν είναι ικανό για αλλοιώσει σε καμία περίπτωση τη φυσιογνωμία του», σύμφωνα με τον κ. Καραγιάννη.
Την ίδια στιγμή, από 1η Μαρτίου 2026, έρχεται το «πάγωμα» των νέων αδειών βραχυχρόνιας μίσθωσης στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, με στόχο την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης και την προστασία των μόνιμων κατοίκων από την άνοδο των ενοικίων.
«Υπάρχει ένας κανιβαλισμός στις τιμές, δεν είναι αυτές που θέλουμε», τονίζει ο κ. Καραγιάννης: «Ο φόρος παρεπιδημούντων, το τέλος διανυκτέρευσης, ο ΦΠΑ σε συνδυασμό με τα λειτουργικά κόστη, έχουν εκτινάξει το συνολικό κόστος, τη στιγμή που δεν ανεβαίνουν τα ποσοστά της διανυκτέρευσης, με αποτέλεσμα να χάνουμε από το κέρδος. Έχει μεγαλώσει ο τζίρος γύρω στο 15%-20%, αλλά όχι το κέρδος μας».
Ο ίδιος τονίζει ότι πολλά διαμερίσματα δεν θα αντέξουν τον μεγάλο ανταγωνισμό που θα έρθει με το «φρένο» των αδειών, επιστρέφοντας και πάλι στις μακροχρόνιες μισθώσεις, ενώ ταυτόχρονα θα λιγοστέψουν τα Airbnb στο κέντρο της πόλης.
Ο κ. Σιμιακός επισημαίνει από την πλευρά του, ότι η πλειονότητα των βραχυχρόνιων μισθώσεων επηρεάζει θετικά την οικονομία της πόλης, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι δεν λείπουν οι παράπλευρες απώλειες, που αφορούν τη διανυκτέρευση των λειτουργούντων ξενοδοχείων.
«Το γενικότερο κλίμα που εισπράττουμε την τελευταία διετία είναι ότι πα- ρόλο που υπάρχει μια πολύ μεγάλη αύξηση στις αφίξεις των επισκεπτών στο αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης και γενικότερα στην κεντρική Μακεδονία, αυτή δεν αποτυπώνεται στις πληρότητες των ξενοδοχείων», σημειώνει ο ίδιος.
Από την πλευρά του, ο κ. Τσουλκανάκης ξεκαθαρίζει ότι «τα Airbnb είναι μία πραγματικότητα που δεν δαιμονοποιούμε»:
«Πρόκειται για μια επιχειρηματική δραστηριότητα που μπορεί ο καθένας να κάνει, βοηθώντας στα έσοδα όχι μόνο από το εξωτερικό αλλά και τον εσωτερικό τουρισμό, που η πόλη έχει απόλυτα ανάγκη. Ο τουρισμός συνδέεται άρρηκτα με την επιχειρηματικότητα και την ανάπτυξη της Θεσσαλονίκης».
Ωστόσο, η αύξηση των βραχυχρόνιων μισθώσεων δεν έχει την απόλυτη ευθύνη για την αύξηση των ενοικίων. Τα προβλήματα, σύμφωνα με τον κ. Τσουλκανάκη, είναι δύο: η κακή κατάσταση των παλαιότερων ακινήτων και οι παράλογες απαιτήσεις από πλευράς ιδιοκτησίας.
«Δεν συνδέονται με κανένα οικονομικό μοντέλο, ούτε με την πραγματικότητα της πόλης μας. Κάποια ακίνητα Airbnb έχουν γυρίσει στη μακροχρόνια μίσθωση και είναι τελικά ακριβότερα. Δεν σημαίνει ότι πέφτει αυτόματα η τιμή τους», τονίζει ο ίδιος.
Όταν η γειτονιά αδειάζει
Φασαρία στους δρόμους, καφέ, μπαρ και καταστήματα «σερβίρουν» την καλύτερη δυνατή εμπειρία στους επισκέπτες, την ώρα που οι μόνιμοι κάτοικοι δεν μπορούν ανταπεξέλθουν στις αυξανόμενες τιμές των ενοικίων και ζουν σε ζώνες τουριστικής κατανάλωσης.
Οι μόνιμοι κάτοικοι του κέντρου, βλέποντας το να μεταμορφώνεται σε ένα τουριστικό προϊόν, αναγκάζονται να το εγκαταλείψουν.
Η Βάσω Κουτσουπιά, μέλος και εκπρόσωπος της Ένωσης Ενοικιαστών Θεσσαλονίκης, αναλύει πώς «η κατοικία γίνεται ατραξιόν»:
«Τα τελευταία δύο χρόνια, παρατηρούμε αύξηση των βραχυχρόνιων μισθώσεων που φτάνει το 40%, κυρίως στο κέντρο. Τα Airbnb θα έπρεπε να λογίζονται ως τουριστικές μισθώσεις και όχι ως αστικές. Βλέπουμε το δυτικό κέντρο πολύ έντονα να εξευγενίζεται, αλλά δεν απευθύνεται στους ανθρώπους που ζουν εκεί – απευθύνεται σε τουρίστες με διαφορετικό budget. Το κόστος ζωής αυξάνεται και το κέντρο γίνεται αφιλόξενο για τους ντόπιους».
«Χρειάζεται η ουσιαστική ρύθμιση των βραχυχρόνιων μισθώσεων», όπως τονίζει η ίδια:
«Η πολιτική που εφαρμόζεται ενισχύει το μοντέλο τουριστικοποίησης των κατοικιών στο κέντρο, μειώνοντας τις διαθέσιμες κατοικίες για περισσότερη εκμετάλλευση. Η στέγη πρέπει να αντιμετωπίζεται ως δικαίωμα και όχι ως προϊόν. Δεν αρκεί μόνο η απαγόρευση νέων αδειών, πρέπει να μπει ένα φρένο στα ήδη υπάρχοντα ακίνητα που βρίσκονται στη βραχυχρόνια μίσθωση. Η επιδοματική πολιτική της κυβέρνησης δυσχεραίνει ακόμη περισσότερο την κατάσταση, καθώς χρειάζεται μία σειρά από επιπλέον μέτρα».
Σύμφωνα με τον κ. Τσουλκανάκη, τον τελευταίο χρόνο λόγω της άφιξης του μετρό, έχει παρατηρηθεί αυξημένη ζήτηση για ακίνητα στις περιοχές της Βούλγαρη, της Νέας Ελβετίας και της Μαρτίου.
«Πολύ δειλά ακόμα, οι άνθρωποι ψάχνουν ακίνητα σε περιοχές πέριξ της Θεσσαλονίκης. Αυτό είναι όμως κάτι που περιμένουμε να δούμε πιο έντονα τα επόμενα χρόνια με την μετεξέλιξη των τιμών, αλλά και λόγω των ποιοτικών χαρακτηριστικών της πόλης. Ο κόσμος βλέπει προβλήματα όπως οι περιορισμένες θέσεις στάθμευσης, τα παλαιωμένα κτίρια και τους δρόμους σε άσχημη κατάσταση και οδηγείται σε περιοχές όπως η Θέρμη για μία καλύτερη ποιότητα ζωής. Με αυτό, έρχεται και μία αποσυμφόρηση από το κέντρο της πόλης, ενώ ταυτόχρονα αναβαθμίζονται γειτονιές οι οποίες δεν έχουν την κατάλληλη προσοχή που τους αξίζει».
Το στοίχημα της κρουαζιέρας
Και ενώ το λιμάνι Θεσσαλονίκης λειτουργεί όλο και περισσότερο ως homepok, ένα λιμάνι αφετηρίας και προορισμού για μεγάλες κρουαζιέρες, προσθέτοντας αξία και συμβάλλοντας στην αναγνώριση της πόλης, το στοίχημα φαίνεται πως είναι σύνθετο, μιας και τα αποτελέσματά του στην οικονομία της πόλης δεν είναι ξεκάθαρα.
Ο Κυριάκος Μερελής, Πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης, υπογραμμίζει πως το 2026 αναμένουμε 58 αφίξεις κρουαζιερόπλοιων, ένα δεδομένο που δεν έχει μεταφραστεί σε μία προστιθέμενη αξία για τους επαγγελματίες και την οικονομία της πόλης.
«Αυτό συμβαίνει γιατί δεν έχουμε ένα διαμορφωμένο προϊόν να προτείνουμε. Σε πρόσφατη συνάντηση με την διοίκηση του ΟΛΘ, πρότεινα να αναλάβει το επιμελητήριο μας το κόστος δημιουργίας μιας ψηφιακής εφαρμογής η οποία θα είναι διαθέσιμη στους τουρίστες κρουαζιέρας, όπως και στα πληρώματα, ενημερώνοντάς τους για τα σημεία και τους χώρους που μπορούν να επισκεφτούν, ώστε να περάσουν όμορφα και να δημιουργηθεί κινητικότητα στην τοπική οικονομία».
Από την πλευρά του, ο Αλέξανδρος Μανδρίνος, Ειδικός Σύμβουλος του Δημάρχου Θεσσαλονίκης για θέματα τουρισμού, ξεκαθαρίζει πως κύριος στόχος της κρουαζιέρας είναι η συμβολή της στην αναγνωρισιμότητα της πόλης: «Μπορεί οι τουρίστες να μην επενδύσουν, αλλά θα πάρουν το πρώτο ερέθισμα για να επισκεφθούν ξανά τη Θεσσαλονίκη και να την συστήσουν σε νέο κοινό. Το επόμενο στάδιο αφορά τη διαχείριση και την περαιτέρω συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς για την ενεργή δραστηριότητα των τουριστών στην οικονομία της πόλης».
Το αποτύπωμα στην οικονομία και τα επόμενα βήματα
Η προσπάθεια για τη μετατροπή της Θεσσαλονίκης σε έναν city break προορισμό, είναι ένα σημαντικό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Το επόμενο βήμα ωστόσο, είναι η Θεσσαλονίκη είναι να περάσει από την ποσοτική στην ποιοτική ανάπτυξη και ωρίμανση του τουρισμού.
Αυτό ακριβώς θέλει να πετύχει τόσο η δημοτική αρχή, καθώς αυτή είναι και η κύρια η ανάγκη των επαγγελματιών της πόλης.
Ο κ. Μερελής, τονίζει ότι «οι αυξήσεις στους δείκτες τουρισμού οφείλουν να περάσουν στην πραγματική οικονομία»:
«Το τουριστικό προϊόν της πόλης μας είναι μια έννοια πολυεπίπεδη και η ανάγνωση για την πορεία του δεν μπορεί να είναι μονοδιάστατη. Υπάρχουν κάποιοι σημαντικοί δείκτες που δείχνουν αύξηση της τουριστικής κίνησης ωστόσο αυτή πρέπει να συνοδεύεται και από ένα θετικό και αυξανόμενο οικονομικό αποτύπωμα και να περνάει στην πραγματική οικονομία. Δυστυχώς αυτή η θετική σύνδεση δεν υπάρχει.
Ο μέσος όρος της κατά κεφαλήν τουριστικής δαπάνης είναι αρκετά χαμηλότερος από άλλες πόλεις εντός και εκτός της χώρας και το πιο δυσάρεστο είναι ότι δεν έχει καταγράψει άνοδο εδώ και μια δεκαπενταετία. Η αύξηση στα τουριστικά έσοδα είναι ένα στοιχείο που χρήζει προσεκτικής ανάγνωσης, καθώς ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες φιλοξενίας απορροφά σημαντικό μέρος του οφέλους».
Σύμφωνα με τον κ. Μερελή χρειάζεται μια συνολική διαβούλευση με όλους τους εκπροσώπους του κλάδου, με κατάληξη έναν κεντρικό σχεδιασμό, ώστε τα θετικά στοιχεία που καταγράφονται, να συνοδεύονται και από αύξηση της κατά κεφαλήν τουριστικής δαπάνης. «Για να συμβεί αυτό πρέπει και ο επισκέπτης να λάβει την αναμενόμενη ανταπόδοση. Παράλληλα, πρέπει να υπάρχει στόχευση για αύξηση της αξίας και όχι μόνο του όγκου στον τουριστικό κλάδο», καταλήγει ο ίδιος.
Ο κ. Μανδρίνος, τονίζει ότι στόχος είναι η πόλη να περάσει στο στάδιο ποιοτικής ωρίμανσης, μέσα από στοχευμένες παρεμβάσεις, με τον τουρισμό να λειτουργεί ως ένα εργαλείο προς όφελος της τοπικής κοινωνίας.
«Έχει μεγάλη σημασία είναι να στοχεύσουμε σε επισκέπτες που θα έχουν ενδιαφέρον για τον πολιτισμό, τη γαστρονομία και τον αστικό τρόπο ζωής, έτσι ώστε μέσα από αυτό να ενισχυθεί η τοπική οικονομία και κοινωνία.
Η τοπική αρχή προσπαθεί να «νοικοκυρέψει» το δημόσιο χώρο, με κανονιστικές που μεταξύ άλλων αφορούν τα τραπεζοκαθίσματα και τα πατίνια, για να κάνουμε καλύτερη τη ζωή των πολιτών της Θεσσαλονίκης αλλά και των επισκεπτών της.
Ως προτεραιότητα έχουμε θέσει τη δημιουργία του Οργανισμού Διαχείρισης και Προώθησης της Θεσσαλονίκης, προκειμένου συμπεριληφθεί και το κομμάτι της διαχείρισης, έτσι ώστε να συντονιστούν οι φορείς και να γίνει σωστή διαχείριση σε όλους τους τομείς».
Αναφορικά με την αλλαγή στη φυσιογνωμία του ιστορικού κέντρου, ο ίδιος λέει πως το πρόσημό της είναι θετικό: «Θέλουμε η πόλη να διατηρήσει τα ιστορικά και πολιτισμικά στοιχεία της, με την πλούσια ταυτότητα και το έντονο γαστρονομικό ύφος της. Σκοπός μας είναι να αναδείξουμε τη Θεσσαλονίκη και να την εδραιώσουμε ως city break προορισμό».
Παράλληλα, η κα. Ουδατζή σημειώνει πως το ιστορικό κέντρο γίνεται πιο ζωντανό και πολυπολιτισμικό, δημιουργώντας ευκαιρίες για αστική αναζωογόνηση, ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας και αναβάθμιση του πολιτιστικού της προφίλ.
«Η στρατηγική διαχείριση της διαδικασίας διατήρησης της αυθεντικότητας της Θεσσαλονίκης και της αποτροπής του κορεσμού, είναι μια συλλογική ευθύνη που απαιτεί συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, αλλά και ενεργή συμμετοχή των πολιτών, γιατί είναι αυτοί οι καθημερινοί ήρωες που ολοκληρώνουν με τις καθημερινές τους πρακτικές την εμπειρία της πόλης. Όταν ο τουρισμός γίνεται συλλογική ευθύνη και πεδίο σύμπλευσης και κοινών ενεργειών, η πόλη δεν αλλάζει απλώς – εξελίσσεται συνειδητά, βιώσιμα και ανθρώπινα, προς όφελος τόσο των επισκεπτών όσο και όλων όσων την επιλέγουν για να ζήσουν εδώ».
Ταυτόχρονα, στο «τραπέζι» βρίσκεται ένα ακόμα δυνατό όπλο για τον τουρισμό, η αεροπορική σύνδεση του αεροδρομίου «Μακεδονία» με τις ΗΠΑ, αφού επικρατούν «ώριμες συνθήκες», σύμφωνα με τον κ. Μανδρίνο:
«Μέσα από λίγες εβδομαδιαίες πτήσεις σε πρώτη φάση με τη Νέα Υόρκη, ευελπιστούμε να ανοίξει μία καλή προοπτική για τους πολίτες της Θεσσαλονίκης και της Βορείου Ελλάδος να γνωρίσουν την Ήπειρο της Αμερικής με αμεσότερο και σαφώς οικονομικότερο τρόπο, τη στιγμή που οι Αμερικανοί επισκέπτες έχουν την πρωτιά στις επισκέψεις τους στην πόλη μας».
Η έλλειψη της σύνδεσης του μετρό Θεσσαλονίκης με το αεροδρόμιο Μακεδονία είναι ένα ζήτημα που απασχολεί την τοπική αρχή, σύμφωνα με τον κ. Μανδρίνο: «Μέχρι να γίνει αυτό όμως, βρίσκονται λύσεις σε συνεργασία με τον ΟΑΣΘ, που συνδέει τον τερματικό του μετρό στη Νέα Ελβετία με το αεροδρόμιο για να καλύπτεται η ανάγκη των τουριστών να μεταβούν στο κέντρο της πόλης».
*Το θέμα δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο τεύχος 301 του περιοδικού Parallaxi