Λέξεις – Εικόνες: Μάγια Τσόκλη
Από το τελευταίο μου ταξίδι, το 2023, στο Ισφαχάν του Ιράν, την πόλη που οι λόγιοι περιέγραφαν ως «μισός κόσμος» αφού ‘αν δεις το Ισφαχάν, έχεις δει τα μισά από όσα αξίζει να δεις στον κόσμο»: εκεί, ένα μικρό ιδιωτικό μουσείο επιχειρεί να αφηγηθεί την ιστορία της ιρανικής μουσικής.
Το isfahanmusicmuseum ιδρύθηκε το 2015 από δύο μουσικούς, ως μια προσωπική πρωτοβουλία διάσωσης της σπουδαίας αυτής άυλης κληρονομιάς που μας είναι και μας, οικεία.
Στους χώρους του φιλοξενούνται περισσότερα από 300 παραδοσιακά όργανα από όλο το Ιράν — έγχορδα, πνευστά και κρουστά — πολλά από τα οποία παραμένουν σχεδόν αμετάβλητα εδώ και αιώνες.
Η ιρανική μουσική, με τις ρίζες της σε αρχαίες περσικές αυλές και μυστικιστικές παραδόσεις, δεν εξελίχθηκε ποτέ αποκομμένη από την καθημερινή ζωή.
<glomex-integration integration-id="40599w17mggcy6o3" playlist-id="auto“>
Όργανα όπως το νέι, το σαντούρ ή το καμαντσέ είναι φορείς μνήμης, συνδεδεμένοι με ποίηση, τελετουργία και προφορική παράδοση.
Αυτό που διαφοροποιεί το μουσείο του Ισφαχάν από αντίστοιχους χώρους διεθνώς είναι η βιωματική του προσέγγιση.
Οι επισκέπτες δεν περιορίζονται στην παρατήρηση: μπορούν να αγγίξουν τα όργανα, να μάθουν για την κατασκευή τους και να ακούσουν τον ήχο τους αφού η επίσκεψη κορυφώνεται με μια ζωντανή παράσταση.
Νέοι μουσικοί, οι περισσότεροι φοιτητές μουσικής, κάθονται απέναντι στο κοινό και παίζουν χωρίς σκηνική απόσταση, μετατρέποντας την επίσκεψη σε διάλογο.
Στη διεθνή συζήτηση σήμερα, το Ιράν δυστυχώς ταυτίζεται με τους μουλάδες, επισκιάζοντας την πολυπλοκότητα της κοινωνίας του.
Κι όμως, χώροι όπως το Μουσείο Μουσικής του Ισφαχάν υπενθυμίζουν διακριτικά ότι στον τόπο αυτό υπάρχει μια βαθιά πολιτισμική συνέχεια, διαμορφωμένη από ποιητές, μουσικούς και τεχνίτες, πολύ παλαιότερη και πιο ανθεκτική από κάθε καθεστώς.
Η σκέψη μου σ’αυτά τα παιδιά, σ’ αυτούς τους καλλιτέχνες που ακούν τις βόμβες τα σφυρίζουν…
*Η Μάγια Τσόκλη είναι ταξιδιωτική δημοσιογράφος και πρώην βουλευτής