Η αναζωπύρωση της έντασης στη Μέση Ανατολή, και ιδιαίτερα στο Ιράν, επαναφέρει ανησυχίες για πιθανές επιπτώσεις στον ελληνικό τουρισμό, έναν από τους πιο δυναμικούς και εξωστρεφείς τομείς της οικονομίας. Παρά τις γεωπολιτικές εξελίξεις, οι πρώτες εκτιμήσεις των φορέων της αγοράς εμφανίζονται συγκρατημένα αισιόδοξες, υπογραμμίζοντας ότι ο κλάδος έχει αναπτύξει σημαντική ανθεκτικότητα απέναντι σε εξωτερικές κρίσεις.
Η εμπειρία της πανδημίας, αλλά και προηγούμενων περιφερειακών εντάσεων, οδήγησε σε καλύτερη διαχείριση κινδύνων, μεγαλύτερη διαφοροποίηση αγορών και στενότερη συνεργασία ανάμεσα στο κράτος, τις αεροπορικές εταιρείες και τις τουριστικές επιχειρήσεις.
Ωστόσο, η συγκρατημένη αισιοδοξία δεν σημαίνει απουσία προβληματισμού. Οι βασικές ανησυχίες επικεντρώνονται κυρίως στην ψυχολογία των ταξιδιωτών και στο ενδεχόμενο αύξησης του κόστους μεταφορών. Εάν η ένταση παραταθεί ή επηρεάσει τις διεθνείς μετακινήσεις, η διάθεση για ταξίδια μπορεί να μεταβληθεί γρήγορα. Παράλληλα, ενδεχόμενη αύξηση των τιμών των καυσίμων θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακριβότερα αεροπορικά εισιτήρια και τουριστικά πακέτα.
Ο επικεφαλής Real Estate & Hospitality της EY-Parthenon στην EY Ελλάδος, Γιώργος Βεϊνόγλου, επισημαίνει ότι η κλιμάκωση της αντιπαράθεσης μεταξύ Ισραήλ, Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν δημιουργεί κλίμα αυξημένης αβεβαιότητας στις διεθνείς αγορές, το οποίο μπορεί να επηρεάσει άμεσα ή έμμεσα την παγκόσμια –και κατ’ επέκταση την ελληνική– τουριστική δραστηριότητα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι επιπτώσεις ενδέχεται να εκδηλωθούν σε τρία βασικά επίπεδα: στο ενεργειακό κόστος, στη λειτουργία των τουριστικών επιχειρήσεων και στη συμπεριφορά των ταξιδιωτών. Η άνοδος των τιμών ενέργειας μπορεί να ενισχύσει τον πληθωρισμό διεθνώς και να περιορίσει τα διαθέσιμα χρήματα που δαπανούν οι καταναλωτές για διακοπές. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε μικρότερη διάρκεια ταξιδιών, μεγαλύτερη ευαισθησία στις τιμές ή ακόμη και στροφή προς εγχώριους προορισμούς σε ορισμένες αγορές.
Παράλληλα, οι αυξήσεις στο ενεργειακό κόστος επηρεάζουν και τις επιχειρήσεις του τουρισμού, αυξάνοντας τα λειτουργικά τους έξοδα. Ξενοδοχεία και μεταφορικές εταιρείες –αεροπορικές και ακτοπλοϊκές– ενδέχεται να προχωρήσουν σε αναπροσαρμογές τιμών, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει το συνολικό κόστος των ταξιδιωτικών πακέτων.
<glomex-integration integration-id="40599w17mggcy6o3" playlist-id="auto“>
Η γεωπολιτική αβεβαιότητα μπορεί επίσης να επηρεάσει τη διάθεση για ταξίδια, ενισχύοντας τάσεις αποταμίευσης σε ορισμένες αγορές. Επιπλέον, οι τουριστικές ροές από χώρες που εμπλέκονται άμεσα στη σύγκρουση είναι πιθανό να μειωθούν, ενώ έμμεσες επιπτώσεις μπορεί να υπάρξουν και σε αγορές που επηρεάζονται οικονομικά ή ψυχολογικά από τις εξελίξεις.
Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο αποτελεί ταυτόχρονα πλεονέκτημα αλλά και παράγοντα ευαισθησίας. Από τη μία πλευρά, η εγγύτητα σε περιοχές έντασης μπορεί να ενισχύσει την αντίληψη κινδύνου για ορισμένους ταξιδιώτες. Από την άλλη, η χώρα εξακολουθεί να θεωρείται σημαντικά πιο ασφαλής σε σχέση με άλλους προορισμούς της περιοχής, γεγονός που ενισχύει τη συγκριτική της θέση.
Ο υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη είχε πρόσφατα διαδικτυακές επαφές με τα στελέχη των τουριστικών οργανισμών TUI Group και Jet2holidays για την πορεία των κρατήσεων της επόμενης χρονιάς. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τους, η ζήτηση για την Ελλάδα παραμένει ισχυρή, ενώ η Jet2holidays σχεδιάζει αύξηση της διαθέσιμης χωρητικότητας θέσεων κατά 15% για το 2026.
Την ίδια στιγμή, η υφυπουργός Τουρισμού Άννα Καραμανλή πραγματοποίησε επαφές με παράγοντες της διεθνούς αγοράς κατά τη διάρκεια της τουριστικής έκθεσης ITB Berlin στο Βερολίνο. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των επαγγελματιών του κλάδου, οι γεωπολιτικές εξελίξεις δεν φαίνεται μέχρι στιγμής να έχουν επηρεάσει τη ζήτηση για την Ελλάδα.
Από την πλευρά της αγοράς, η πρόεδρος του Ινστιτούτου Τουριστικών Ερευνών και Προβλέψεων και πρόεδρος των Ξενοδόχων Ζακύνθου, Χριστίνα Τετράδη, επισημαίνει ότι είναι ακόμη νωρίς για ασφαλή συμπεράσματα. Τα πρώτα στοιχεία δείχνουν ότι η ζήτηση παραμένει σταθερή, ενώ οι διεθνείς αγορές παρακολουθούν τις εξελίξεις με στάση αναμονής.
Το Ινστιτούτο πραγματοποιεί ήδη στοχευμένη έρευνα για λογαριασμό του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδας, η οποία θα καταγράφει σε εβδομαδιαία βάση τις κρατήσεις και τις ακυρώσεις ανά αγορά, ώστε να υπάρχει σαφής εικόνα της πορείας της ζήτησης.
Παρόμοιο μήνυμα μεταφέρει και ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων, Γιάννης Χατζής, ο οποίος επισημαίνει ότι η ζήτηση παραμένει μέχρι στιγμής σταθερή, αλλά απαιτείται συνεχής αξιολόγηση των δεδομένων και ετοιμότητα προσαρμογής ανάλογα με την εξέλιξη της κατάστασης.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Αθηνών – Αττικής και Αργοσαρωνικού, Ευγένιος Βασιλικός, σημειώνει ότι ο κλάδος παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, τονίζοντας ότι είναι ακόμη πολύ νωρίς για ασφαλείς προβλέψεις. Όπως αναφέρει, οι επόμενες ημέρες θα είναι καθοριστικές για να διαπιστωθεί αν και σε ποιο βαθμό οι γεωπολιτικές εξελίξεις θα επηρεάσουν τον διεθνή τουρισμό και ειδικότερα τους προορισμούς της Ανατολικής Μεσογείου.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ