ΝΤΟΡΤΜΟΥΝΤ: Η ΠΟΛΗ ΠΟΥ ΑΓΑΠΟΥΝ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ

Μπορεί να μην αποτελεί πόλο έλξης τουριστών όπως το Βερολίνο, το Μόναχο το Αμβούργο η Κολωνία και η Νυρεμβέργη με τα δημοφιλή τους μουσεία, τα φεστιβάλ και τις χριστουγεννιάτικες αγορές, ωστόσο η πόλη του Ντόρτμουντ είναι δημοφιλής στους Έλληνες για δύο λόγους ενώ πρόσφατα προστέθηκε και ένας τρίτος: την ποδοσφαιρική της ομάδα, τις ιστορίες που διηγούνται οι εκατοντάδες Έλληνες μετανάστες που έζησαν και εργάστηκαν εκεί και για την περιβόητη μεταγραφή του πρώην παίκτη του ΠΑΟΚ Γιάννη Κωνσταντέλια.

Απέραντα καταπράσινα δάση, παιδικές χαρές, οι γειτονιές των προσφύγων με τα ελληνικά γυράδικα, η ποδοσφαιρική ομάδα Fortuna 66 και το ομώνυμο καφενείο, τα παντοπωλεία των Τούρκων που σε κερνούσαν τσάι, το λούνα παρκ, βροχερά μουντά απογεύματα, μπυραρίες, το ελληνικό σχολείο.

Αυτές είναι οι πρώτες μου μνήμες από το Ντόρτμουντ την πόλη που γεννήθηκα στα τέλη της δεκαετίας το 1970.

Το μεταναστευτικό ζήτημα ήταν και θα παραμείνει επίκαιρο στην Γερμανία και στην Ευρώπη όπου πλήθος ανθρώπων μετακινείται για αναζήτηση εργασίας. Μετά τη δεκαετία του 1950 η κατεστραμμένη, από τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο, Δυτική Γερμανία, ανασυγκροτείται, προσπαθώντας μέσα από τα ερείπια να θέσει σε λειτουργία ξανά την βαριά της βιομηχανία.

Το πρόβλημα που αντιμετώπιζε ήταν η έλλειψη εργατών. Την λύση δίνουν οι συμφωνίες της γερμανικής κυβέρνησης με την Ιταλία την Ισπανία και την Ελλάδα για την φιλοξενία εργατικού δυναμικού. Ενθουσιασμένο πλήθος φτωχών οικογενειών βλέπει ως ευκαιρία την μετανάστευση στο εξωτερικό και την επιστροφή με χρήματα στην πατρίδα.

Το «Ακρόπολις Εξπρές» μετέφερε τους γονείς και τους συγγενείς μας μέχρι την δεκαετία του 1980 από και προς την Γερμανία στην Ελλάδα. 600.000 άντρες και γυναίκες από όλη την Ελλάδα έφυγαν για την Γερμανία από το 1950 μέχρι το 1970. Η ιστορία επαναλήφθηκε το 2010 με την οικονομική κρίση.

Ο πατέρας μου ακολούθησε τις αδελφές του και η μητέρα μου τον αγαπημένο της αδελφό Κώστα. Έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον οι πρώτες φωτογραφίες στις οποίες ποζάρουν μπροστά από τοπόσημα του Ντόρτμουντ και γύρω από γιορτινά τραπέζια για να τις στείλουν στο χωρίο και να δείξουν στους συγγενείς πως η ζωή στα ξένα είναι ωραία. Σε κάποιες από αυτές βρέφη ακόμα ποζάρουμε ανάμεσα στις αγκαλιές της οικογένειας.

Σε έναν από τους χορούς της ελληνικής κοινότητας ήταν που γνωρίστηκαν οι γονείς μου, στην συνέχεια παντρεύτηκαν στην Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία των Αγίων Αποστόλων όπου και βαφτιστήκαμε, η οποία ιδρύθηκε το 1961 και στεγάζεται από το 1968 στην οδό Luisenstraße, σε κτίριο το οποίο παραχωρήθηκε από την Ευαγγελική Εκκλησία και διαμορφώθηκε εσωτερικά με βυζαντινή εικονογραφία. Εκεί μέχρι και σήμερα συρρέουν οι πιστοί για την Κυριακάτικη θεία λειτουργία, την γιορτή των Χριστουγέννων και του Πάσχα. Θυμάμαι πόσο περίεργη φάνταζε στα μάτια των έκπληκτων περαστικών η περιφορά του επιταφίου.

Η πράσινη μητρόπολη της Βεστφαλίας βρίσκεται στο βορειοδυτικό άκρο της Κοιλάδας του Ρουρ, της μεγαλύτερης βιομηχανικής περιοχής της Γερμανίας, με πληθυσμό 600.462 κατοίκων και αποτελεί μια πόλη με έντονο το ελληνικό στοιχείο. Πέρα από την εκκλησία εδώ βρίσκεται η έδρα της παλαιότερης ελληνικής / μη Γερμανικής ποδοσφαιρικής ομάδας, της Fortuna 66 με έδρα το ομώνυμο Café Fortuna.

Το νούμερο 66 υποδηλώνει το έτος ίδρυσης με αρχική ονομασία «FV Enosis των Ελλήνων». Τα τιμητικά μετάλλια και κύπελα δέσποζαν για χρόνια στο σαλόνι του σπιτιού και αποτελούσαν την ένδειξη της πορείας και του ταλέντου του πατέρα μου στο ποδόσφαιρο ως παίκτης της ομάδας. Το Ντόρτμουντ‎‎ διαθέτει εδώ και σχεδόν 50 χρόνια, Ελληνικό δημοτικό, γυμνάσιο και λύκειο. Ο Σύλλογος Ποντίων «Ξενιτέας» είναι από τους πιο ενεργούς συλλόγους και διοργανώνει πολλές εκδηλώσεις.

Δεν υπάρχει μαθητής δημοτικού που να μην έχει επισκεφθεί το Μουσείο Φυσικής ιστορίας. Πως μπορεί να ξεχαστούν οι εκπαιδευτικές εκδρομές που κατέληγαν στην τεράστια αίθουσα με τους δεινόσαυρους. Αν και μικρή πόλη εξίσου ενδιαφέροντα είναι το Ostwall καθώς και το μουσείο Πολιτιστικής Ιστορίας.

Δεν θα μπορούσε να λείπει το μουσείο ποδοσφαίρου μιας και η πόλη είναι γνωστή σε όλο το κόσμο ως η έδρα της Borussia Dortmund, μια από τις δημοφιλέστερες ποδοσφαιρικές ομάδες της χώρας με σημαντικές επιτυχίες μεταξύ των οποίων 8 πρωταθλήματα, Κύπελλο Κυπελλούχων Ευρώπης (πρώτη Γερμανική ομάδα που κατακτά Ευρωπαϊκό κύπελλο) και το 1997 το Τσάμπιονς Λιγκ. Ιδρύθηκε στις 19 Δεκεμβρίου 1909 και αρχικά φορούσε κυανόλευκες φανέλες με μαύρο σορτσάκι, ενώ από το 1913 και μέχρι σήμερα φορά τα κιτρινόμαυρα. Η έδρα της το Westfalen stadion, το μεγαλύτερο γήπεδο της Γερμανίας κατασκευάστηκε το 1971 και φιλοξένησε έξι αγώνες του παγκοσμίου Κυπέλου FIFA το 2006.

Η χρονιά αυτή αποτέλεσε το εναρκτήριο λάκτισμα για μεγαλύτερη εξωστρέφεια. Οι κάτοικοι είδαν ακόμα περισσότερους επισκέπτες να συρρέουν στην πόλη δίνοντας της μια ζωντάνια η οποία μετά τη δεκαετία του 1990 είχε χαθεί. Σε πόλεις με μεγάλη μεταναστευτική ροή, οι ξένοι θεωρήθηκαν από πολλούς ως μια απειλή. Οι Έλληνες δεν αποτελούσαν εξαίρεση.

Λόγω της βαριάς βιομηχανίας και της παραγωγής άνθρακα και χάλυβα, το Dortmund μια παραδοσιακή συντηρητική εργατούπολη διέθετε στρατόπεδα συγκέντρωσης από τα οποία αντλούνταν οι εργαζόμενοι κατά τον Β παγκόσμιο πόλεμο. Έγινε βασικός στόχος των συμμαχικών βομβαρδισμών και καταστράφηκε σε ποσοστό άνω του 90% με αποτέλεσμα μέχρι σήμερα να ξεθάβονται βόμβες που βρίσκονται στο υπέδαφος.

Οι εθνικιστικές ομάδες δεν έβλεπαν πάντα με καλό μάτι τους ξένους. Είχαν επιτεθεί επανειλημμένα σε Ελληνικά και Τούρκικα καταστήματα, καθώς και στου πατέρα μου το οποίο έκαναν γυαλιά καρφιά.

Η συμβολή των Gastarbeiter δεν μπορούσε να γίνει εύκολα κατανοητή. Με τις μαζικές επιστροφές της πρώτης γενιάς μεταναστών μικρές πόλεις όπως το Dortmund που αντλούσε ζωή και ανανεωνόταν από τους μετακινούμενους εργάτες που άφηναν το δικό τους στίγμα στο εμπόριο, τη γαστρονομία και την διασκέδαση άρχισε να παρακμάζει και να μετρά έρημους δρόμους και άδεια καταστήματα.

Ωστόσο το Τεχνικό Πανεπιστήμιο, η σχολή Εφαρμοσμένων Επιστημών και η Διεθνή Σχολή Διοίκησης που προσελκύουν παραπάνω από 50.000 φοιτητές το χρόνο δίνουν μια νότα νεανικότητας.

Το σημερινό Ντόρτμουντ, από την βαριά βιομηχανία, την χαλυβουργία και την εξόρυξη άνθρακα αλλάζει ταυτότητα, κάνει στροφή με στόχο να αποτελέσει έναν νέο κόμβο τεχνολογίας, πολιτισμού και αθλητισμού και φαίνεται να τα καταφέρνει.

Στα ελληνικά ΜΜΕ και στα social media μονοπώλησε για ημέρες άρθρα, βίντεο και reels λόγο της μεταγραφής του ποδοσφαιριστή Γιάννη Κωνσταντέλια και συνεχίζει με αμείωτο ενδιαφέρον για κάθε είδηση που αφορά τον Έλληνα αστέρα των γηπέδων.