Η ΕΙΡΗΝΗ ΤΗΣ ΦΟΛΕΓΑΝΔΡΟΥ

Η Άνω Μεριά είναι ένας οικισμός, παρακολούθημα στην πραγματικότητα της Χώρας της Φολεγάνδρου. Στις κορφές βουνών χτισμένη, απλωμένη σε μήκος, σκαρφαλωμένη θαρρείς σε ένα φυσικό θρόνο για να ξεχωρίζουν οι ζωές των λιγοστών ανθρώπων της ανάμεσα στη γης και τον ουρανό.

Εκεί πέρασε τη ζωή της η κυρία Ειρήνη, παιδί ήρθε από τη γειτονική χώρα με τους γονιούς της και το παντοπωλείο του πατέρα της έγινε ο τόπος συνάντησης του χωριού και των περαστικών που έβρισκαν εδώ μέσα πέρα από τα πρεπούμενα καλούδια και τη ζεστασιά και την αγάπη μιας αγοράς που δεν ήταν ποτέ μονάχα αγορά.

Εκείνη συνέχισε την παράδοση και εκτός από τις προμήθειες στα ράφια έβαλε στις κατσαρόλες και τα ταψιά της κουζίνας της όλη την αγάπη που κάνει ένα πιάτο φαγητό να μοιάζει μια κίνηση που σε φέρνει πιο κοντά στην ευτυχία.

-Γεννήθηκα στη Χώρα. Εκεί που ναι τώρα η αστυνομία, ήταν το πατρικό μου. Ο πατέρας μου στην αρχή πήγαινε στα νησιά με το καΐκι και έφερνε πράματα και πουλούσε. Πριν φτιάξει ένα μικρό μαγαζί εδώ. Κάποτε το νησί είχε 1000 ανθρώπους. Τώρα λιγοστέψαμε. Πεθαίνουν οι παππούδες, φεύγουν οι νέοι, μείναμε 650 όλοι και όλοι. Δεν είναι εύκολο να γυρίσεις εδώ χωρίς ευκολίες.

-Έφυγα δυο χρόνια από το νησί όλο και όλο. Οι χειμώνες εδώ ήταν δύσκολοι. Δεν είχαμε ζέστη. Με κάρβουνο ζεσταινόμαστε και με γκάζι, με λουξ φωτιζόμασταν. Το ρεύμα ήρθε το 1980-81 εδώ πάνω. Πλοία μπορεί να έκαναν και δέκα μέρες να φανεί. Όλα τα σπίτια είχαν το νοικοκυριό τους τα πάντα. Από βαμβάκι μέχρι όσπρια, το γουρούνι, το κατσίκι. Είμασταν αυτάρκεις.

-Ο κόσμος άρχισε να φεύγει από το νησί. Εγώ έμεινα γιατί ήμουν μόνη και δεν είχα πρόβλημα. Τα παιδιά τα βάζαν εσωτερικά στα σπίτια στην Αθήνα να δουλεύουν από μικρά. Τα νησιά δεν ήταν φροντισμένα, η ζωή ήταν πολύ δύσκολη.

-Τώρα μας λείπει η ψυχαγωγία και η περίθαλψη. Η σεζόν ήταν παλιά 60 μέρες. Τώρα είναι 7 μήνες. Δεν προλαβαίνουμε να ξεκουραστούμε. Τους πρώτους τουρίστες τους θυμάμαι να έρχονται το 70. Πολύ λίγοι τουρίστες, είχε και ένα κάμπινγκ. Το διώξανε το 80, είχε και πολλή βρωμιά τότε. Τον Αύγουστο είχαμε Έλληνες κυρίως. Τους ξένους τους αποδεχτήκαμε από την αρχή. Υπάρχει κόσμος που έρχεται διαρκώς και μας θυμούνται. Κάναμε και φιλίες με μερικούς. Αν ήθελα θα χα γυρίσει όλο τον κόσμο, με καλούσαν παντού. Δεν μου κανε και εντύπωση να πάω…

-Το χειμώνα έρχονται οι εργάτες που χτίζουν. Εδώ είμαστε για να φάνε, να ψωνίσουν. Ο πατέρας μου το άνοιξε το 1952. Τότε όλα τα μαγαζιά ήταν τέτοια. Έπινα κρασί, είχαμε τσουβάλια με ρύζια και δίπλα πουλούσαμε ρούχα και ο άλλος έτρωγε. Όλα εδώ γινόταν. Φέρναν τα εμπορεύματα ταχυδρόμοι. Μαγαζιά στον Πειραιά που εξυπηρετούσαν όλα τα νησιά.

-Ένα πλοίο κάθε οκτώ μέρες έρχονταν. Το Μοσχάνθη. Δώδεκα ώρες. Είχε ζώα στο κατάστρωμα και μεις από δίπλα.

-Για την ώρα ο τουρισμός δεν το άλλαξε πολύ. Όμως φοβάμαι. Άρχισαν προς το Λιβάδι πίσω και χτίζουν τα πάντα. Εταιρίες με άγνωστο χρήμα. Δεν ξέρουμε τι θα γίνει ο τόπος. Οι ντόπιοι δεν σκέφτονται όλοι τι θα γίνει. Αν σηκώνει το νησί. Δεν έχουμε υποδομές. Νερό έχουμε από αφαλάτωση. Στην αρχή της σεζόν έρχονται οι πισινάδες να καθαρίσουν τις πισίνες. Χωρίς να χουμε νερό…

-Το 80 ερχόταν κακός τουρισμός. Ένας δήμαρχος καθάρισε τον τόπο. Λένε ότι είναι ακριβά για να μην έρχεται κακός τουρισμός. Οι νεώτεροι παράτησαν τα αγροτικά, ασχολούνται μόνο με τον τουρισμό και μάλιστα με το αραλίκι. Έχει ο μπαμπάς…

-Έχω μια μεγάλη εμπειρία, δουλεύω όλη μου τη ζωή. Μπορώ να καταλάβω τον καθένα που μπαίνει εδώ. Τους περίεργους τους βάζω στη θέση τους. Άμα μιλήσει άσχημα θα τον διώξω με τον τρόπο μου.

-Η κουζίνα μάρεσε δεν μάρεσε ήταν η δουλειά μου. Η μάνα μου με έβαζε από μικρή. Γκαζιέρα με τρόμπα είχαμε και μαγειρεύαμε. Κράτησα τις παλιές συνταγές και πρόσθεσα λίγα νέα πράματα. Την αγαπάω την κουζίνα, το πέρασα και στα εγγόνια μου αυτό.

-Πάω λίγο στην Αθήνα προς το Πάσχα. Ο πατέρας μου κάποτε δούλεψε την Αίγλη. Ήταν ωραία, καθαρά. Άλλο πράμα. Σήμερα δεν μαρέσει. Πολύς κόσμος, πολλή βρωμιά στην πόλη. Άμα μου λειπε η πόλη θα πήγαινα πιο συχνά.

-Λίγες φιλίες έχω από παλιά. Δεν είναι εύκολο…

*Το παντοπωλείο της είναι στην Άνω Μεριά. Η κάρτα του φαγητού της είναι αληθινά συναρπαστική.