Βενζοδιαζεπίνες: Το εθιστικό χάπι που συνταγογραφείται ευρέως και προκαλεί στερητικό σύνδρομο
Η ευρεία χρήση των βενζοδιαζεπινών, όπως το Xanax, για το άγχος και την αϋπνία προκαλεί ανησυχία. Παρότι τα φάρμακα αυτά προσφέρουν γρήγορη ανακούφιση, πολλοί ασθενείς αποκτούν σωματική εξάρτηση…

Η ευρεία χρήση των βενζοδιαζεπινών, όπως το Xanax, για το άγχος και την αϋπνία προκαλεί ανησυχία. Παρότι τα φάρμακα αυτά προσφέρουν γρήγορη ανακούφιση, πολλοί ασθενείς αποκτούν σωματική εξάρτηση και έρχονται αντιμέτωποι με σοβαρά συμπτώματα στέρησης όταν επιχειρούν να τα διακόψουν.
Για τις μακροπρόθεσμες συνέπειες προειδοποιούν οι ειδικοί, τονίζοντας πως η συνταγογράφηση γίνεται συχνά χωρίς την απαραίτητη παρακολούθηση, με ολέθριες επιπτώσεις στην ψυχική υγεία των χρηστών. Οι βενζοδιαζεπίνες μπορεί να είναι χρήσιμες σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όμως δεν προορίζονται για μακροχρόνια λήψη, γι’ αυτό και απαιτούνται προσεκτικός έλεγχος και περιορισμοί στη συνταγογράφησή τους.
Διαβάστε αναλυτικά παρακάτω:

Χάπια Xanax, δηλαδή αλπραζολάμη, αλλά και άλλα φάρμακα της οικογένειας των βενζοδιαζεπινών έχουν λάβει εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι τα τελευταία 60 χρόνια. Ανάμεσά τους βρίσκονται τα Klonopin (κλοναζεπάμη), Ativan (λοραζεπάμη) και Valium (διαζεπάμη), που χρησιμοποιούνται για να φέρουν ύπνο ή άμεση ηρεμία μέσα σε μια περίοδο συνεχούς άγχους.
Ψυχίατροι και γιατροί πρωτοβάθμιας περίθαλψης το συνταγογραφούν για τα πάντα – από το ήπιο άγχος έως την αϋπνία
Στην Αμερική, ψυχίατροι και γιατροί πρωτοβάθμιας φροντίδας συνταγογραφούν συχνά αυτά τα φάρμακα για ένα ευρύ φάσμα προβλημάτων, από το ήπιο άγχος μέχρι την αϋπνία. Έτσι, οι βενζοδιαζεπίνες συγκαταλέγονται στα ψυχιατρικά φάρμακα που χορηγούνται πιο συχνά στη χώρα. Η παρουσία τους είναι έντονη και στην ποπ κουλτούρα, από τραγούδια του Lil Wayne έως τη σειρά του HBO «The White Lotus», όπου συνδέονται με τη χημική ηρεμία.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗΆγχος ή θυμός: 10 τρόποι που βοηθούν να ηρεμήσετε όταν σας κατακλύζουνΚαθώς εντείνονται οι ανησυχίες για πιθανές παρενέργειες, ορισμένοι ασθενείς που επιχειρούν να διακόψουν τη λήψη τους βιώνουν κάτι σαν hangover από το οποίο δεν μπορούν να απαλλαγούν.
Τα προβλήματα δεν αφορούν όλους, σημειώνει σε εκτενές δημοσίευμά της η Wall Street Journal. Ωστόσο, για μια ομάδα ασθενών ο περιορισμός της χρήσης αποδεικνύεται σχεδόν αδύνατος χωρίς άγχος πολύ εντονότερο από το αρχικό, κύκλους διέγερσης που καθιστούν αδύνατη τη διακοπή, απώλεια μνήμης, ναυτία και άλλα συμπτώματα. Οι γιατροί παρομοιάζουν τη συγκεκριμένη επίδραση της στέρησης από τις βενζοδιαζεπίνες με νευρολογική διαταραχή.
Το χάπι των… πάρτι
Παρότι το Xanax χρησιμοποιείται διαβόητα ως φάρμακο για πάρτι, οι περισσότεροι άνθρωποι που εμφανίζουν αυτά τα συμπτώματα είναι ασθενείς. Έκαναν χρήση σύμφωνα με τις οδηγίες για εβδομάδες, μήνες ή και χρόνια, με αποτέλεσμα να αναπτύξουν σωματική εξάρτηση, η οποία συχνά οδηγούσε τους γιατρούς να αυξάνουν τη δοσολογία.
«Αυτό είναι κάτι που βλέπουμε ειδικά με τις βενζοδιαζεπίνες και προκαλεί μια σειρά συμπτωμάτων σε ολόκληρο το νευρολογικό σύστημα», δήλωσε ο Δρ. Alexis Ritvo, ιατρικός διευθυντής της Alliance for Benzodiazepine Best Practices, μη κερδοσκοπικού οργανισμού, και επίκουρος καθηγητής ψυχιατρικής στο University of Colorado School of Medicine.
Οι εκτιμήσεις για την έκταση του φαινομένου διαφέρουν σημαντικά. Σε παρουσίαση στα τέλη της προηγούμενης χρονιάς, ο Ritvo παρέθεσε παλαιότερες μελέτες σύμφωνα με τις οποίες το 15% έως 44% των χρόνιων χρηστών βενζοδιαζεπινών παρουσιάζουν μέτρια ή σοβαρά συμπτώματα στέρησης. Για μια μικρότερη ομάδα, το 10% έως 15%, τα συμπτώματα παρατείνονται για μήνες και μπορεί να συνεχιστούν πολύ αφότου σταματήσουν τα φάρμακα. Για ορισμένους, ο πόνος είναι τόσο έντονος ώστε αυτοκτονούν.
Το 2023, επιστήμονες και υποστηρικτές, μεταξύ των οποίων και ο Ritvo, πρότειναν ονομασία για την παρατεταμένη αυτή κατάσταση: νευρολογική δυσλειτουργία που προκαλείται από βενζοδιαζεπίνες, ή BIND.
Ο Δρ. Donovan Maust, γηριατρικός ψυχίατρος και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν, ανέφερε ότι τα στοιχεία για τη μακροχρόνια χρήση των φαρμάκων —πολλά από τα οποία διατίθενται πλέον ως γενόσημα— παραμένουν περιορισμένα. Ελλιπής είναι επίσης η γνώση για το τι προκαλεί σε ορισμένους ανθρώπους τόσο καταστροφικές συνέπειες κατά τη στέρηση.
Γιατροί, ερευνητές, ασθενείς και συγγενείς ασθενών στους οποίους είχαν συνταγογραφηθεί βενζοδιαζεπίνες μίλησαν στη Wall Street Journal. Στους ασθενείς περιλαμβάνονταν γιατροί, εργαζόμενοι στη μεταφορά αλληλογραφίας, βετεράνοι, άνθρωποι της τεχνολογίας, στελέχη επιχειρήσεων και νέες μητέρες. Όλοι ανέφεραν πως οι εξουθενωτικές επιπτώσεις του φαρμάκου ανέτρεψαν τη ζωή τους.
Οι βενζοδιαζεπίνες έχουν ουσιαστικό ρόλο σε ορισμένες θεραπείες: είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικές για την πρόληψη και την αντιμετώπιση καταστάσεων που απειλούν τη ζωή, όπως οι επιληπτικές κρίσεις και η στέρηση αλκοόλ. Κάποιοι ψυχίατροι υποστηρίζουν επίσης ότι μπορεί να αποτελέσουν αποτελεσματική μακροχρόνια αγωγή για ορισμένες χρόνιες αγχώδεις διαταραχές.
Πολλοί γιατροί επισημαίνουν ότι οι συγκεκριμένες αγωγές δίνονται υπερβολικά συχνά, ακόμη και για προβλήματα που δεν αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά, ενώ η χρήση τους συχνά παρατείνεται για πολύ καιρό. Μελέτες που έχουν γίνει εδώ και δεκαετίες δεν έχουν εντοπίσει σαφές όφελος σε σχέση με το εικονικό φάρμακο για τη βελτίωση του ύπνου, έναν από τους συχνότερους λόγους συνταγογράφησής τους.
Τι αναφέρουν οι οδηγίες χρήσης
Πολλές κατευθυντήριες οδηγίες συνιστούν να χρησιμοποιούνται οι βενζοδιαζεπίνες μόνο για σύντομο διάστημα, που δεν ξεπερνά τις τέσσερις εβδομάδες. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η Εθνική Υπηρεσία Υγείας δεν χορηγεί συνταγές για Xanax, καθώς τις διέκοψε πριν από χρόνια λόγω της αυξανόμενης ανησυχίας για την εξάρτηση. Άλλες βενζοδιαζεπίνες εξακολουθούν να προσφέρονται, αλλά με περιορισμούς.
Στις ΗΠΑ, περίπου ένας στους τέσσερις χρήστες βενζοδιαζεπινών λαμβάνει τα φάρμακα για τουλάχιστον τέσσερις μήνες, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε το 2015 στο περιοδικό JAMA Psychiatry. Επίσης, κυβερνητική έκθεση του 2020 κατέγραψε πως περίπου οι μισές ιατρικές επισκέψεις για συνταγογράφηση βενζοδιαζεπινών αφορούσαν γιατρούς πρωτοβάθμιας φροντίδας, οι οποίοι διαθέτουν λιγότερη κατάρτιση και πόρους για τη διαχείριση ψυχιατρικών φαρμάκων.
«Αυτά δεν σχεδιάστηκαν ποτέ πραγματικά για να είναι μακροχρόνια φάρμακα», δήλωσε ο Δρ. Haran Sivakumar, ειδικός στην ιατρική των εξαρτήσεων στο Weill Cornell Medicine της Νέας Υόρκης, ο οποίος διατηρεί και ιδιωτικό ιατρείο.
Το 2020, έπειτα από αύξηση των αναφορών για προβλήματα, ο FDA ζήτησε από τις φαρμακευτικές εταιρείες να προσθέσουν στις βενζοδιαζεπίνες προειδοποίηση για τους σοβαρούς κινδύνους κατάχρησης, σωματικής εξάρτησης και στερητικών αντιδράσεων.
Εκατομμύρια συνταγές κάθε χρόνο
Ωστόσο, σχεδόν 24 εκατομμύρια Αμερικανοί συνεχίζουν να κάνουν χρήση τους. Πέρυσι εκδόθηκαν πάνω από 86 εκατομμύρια συνταγές, σύμφωνα με το IQVIA Institute for Human Data Science.
Πολλοί ασθενείς που αντιμετωπίζουν στερητικά συμπτώματα από τις βενζοδιαζεπίνες έχουν περάσει επί χρόνια από τμήματα επειγόντων, γιατρούς και ειδικούς, πληρώνοντας μεγάλα ποσά χωρίς να βρίσκουν ανακούφιση ή απαντήσεις. Κάποιοι αναζήτησαν στήριξη σε κέντρα απεξάρτησης ή αποτοξίνωσης για να διακόψουν τα φάρμακα, όμως αρκετοί ανέφεραν ότι οι δομές αυτές δεν γνώριζαν πάντοτε πώς να τους βοηθήσουν.
Πηγή: ΟΤ














