Πώς απαντάς σε ένα κομπλιμέντο; Η απόκρουση αλλάζει την εντύπωση

Η αποδοχή, η αμηχανία και η ανταπόδοση δίνουν διαφορετικό τόνο σε μια καθημερινή στιγμή.

Newsroom · 4′ ανάγνωση
Πώς απαντάς σε ένα κομπλιμέντο; Η απόκρουση αλλάζει την εντύπωση

Το πώς απαντάς σε ένα κομπλιμέντο μπορεί να σημαίνει ένα απλό «ευχαριστώ» ή μια προσπάθεια να υποβαθμίσεις τον έπαινο. Όμως η απόκρουση μπορεί να επηρεάσει την εντύπωση που σχηματίζει ο άλλος.

Σε έρευνα που συνέκρινε την αποδοχή με την απόκρουση, όσοι απέκρουαν το κομπλιμέντο αξιολογήθηκαν ως λιγότερο ζεστοί, ικανοί και συμπαθείς. Αυτό δεν σημαίνει ότι μια αμήχανη απάντηση αποκαλύπτει τον χαρακτήρα μας ή ότι ερμηνεύεται παντού με τον ίδιο τρόπο.

Πώς απαντάς σε ένα κομπλιμέντο και τι βλέπει ο άλλος;

Η έρευνα των Emily Prinsloo και Alice Moon, που δημοσιεύτηκε το 2026 στα πρακτικά του Annual Meeting της Academy of Management, περιλάμβανε τέσσερις προεγγεγραμμένες μελέτες με συνολικά 2.056 ενήλικες. Οι συμμετέχοντες εξετάστηκαν σε διαδικτυακές και εργαστηριακές συνθήκες.

Οι ερευνήτριες εξέτασαν αναμνήσεις πραγματικών περιστατικών και ελεγχόμενα σενάρια. Και στις δύο περιπτώσεις, όσοι απέκρουαν το κομπλιμέντο αξιολογούνταν λιγότερο θετικά από όσους το αποδέχονταν.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗΒραδινό τσιμπολόγημα: 10 τρόποι να αλλάξετε τη συνήθεια χωρίς στερήσεις

Στην τέταρτη μελέτη υπήρξε και μια πιο πρακτική συνέπεια: οι συμμετέχοντες ήταν λιγότερο πιθανό να επιλέξουν ως μελλοντικό συνεργάτη κάποιον που είχε αποκρούσει το κομπλιμέντο, αντί να το αποδεχθεί. Πρόκειται για αξιολόγηση μέσα στις συγκεκριμένες συνθήκες της έρευνας, όχι για πρόβλεψη κάθε σχέσης στη δουλειά.

Η βασική σύγκριση αφορά γενικά την αποδοχή και την απόκρουση, όχι ειδικά την απάντηση «ευχαριστώ» σε αντιπαραβολή με κάθε άλλη πιθανή φράση.

Μα δεν δείχνει σεμνότητα το να το υποβαθμίσεις;

Όχι απαραίτητα. Η εντύπωση ταπεινότητας δεν ήταν σταθερή στις μελέτες: η απόκρουση άλλοτε την ενίσχυε, άλλοτε τη μείωνε και άλλοτε δεν φαινόταν να την επηρεάζει.

Στις απαντήσεις σε κομπλιμέντα συχνά συνυπάρχουν δύο πιέσεις: να συμφωνήσουμε με το πρόσωπο που μας λέει κάτι καλό και να αποφύγουμε την αυτοεπαίνεση. Όπως περιγράφει η κλασική ανάλυση της Anita Pomerantz, πολλές καθημερινές απαντήσεις δεν είναι ούτε καθαρή αποδοχή ούτε καθαρή απόρριψη, αλλά βρίσκονται κάπου ανάμεσα.

Ας υποθέσουμε ότι μια συνάδελφος επαινεί την παρουσίασή σου. Το «δεν ήταν τίποτα» μπορεί να είναι μια αυθόρμητη προσπάθεια σεμνότητας. Εκείνη, όμως, μπορεί να ακούσει ότι η θετική της αξιολόγηση δεν έγινε δεκτή.

Αυτή η ανάγνωση συνδέεται με ένα από τα ευρήματα της μελέτης των Prinsloo και Moon: στην τρίτη έρευνα, μέρος της αρνητικότερης εντύπωσης εξηγούνταν από το ότι όσοι έκαναν το κομπλιμέντο αντιλαμβάνονταν μικρότερη δεκτικότητα στον έπαινό τους. Δεν σημαίνει ότι αυτή είναι η πρόθεση κάθε ανθρώπου που νιώθει αμήχανα.

Ένα απλό «ευχαριστώ» αρκεί;

Είναι μια απλή απάντηση που αναγνωρίζει αυτό που μόλις είπε ο άλλος, χωρίς να χρειάζεται να προσθέσουμε αυτοέπαινο. Αν θέλεις κάτι λίγο πιο προσωπικό, μπορείς να πεις «Ευχαριστώ, χαίρομαι που το λες».

Δεν πρόκειται για φράση που έχει αποδειχθεί καλύτερη για όλους. Είναι ένας πρακτικός τρόπος να δεχτείς τον έπαινο χωρίς να χρειαστεί να συμφωνήσεις αναλυτικά με κάθε λέξη του.

Και όσοι κάνουν το κομπλιμέντο μπορεί να εκτιμούν λάθος την αντίδραση που θα προκαλέσουν. Σε πέντε μελέτες, οι Boothby και Bohns διαπίστωσαν ότι οι άνθρωποι που έδιναν κομπλιμέντα υποτιμούσαν πόσο θετικά θα ένιωθαν οι αποδέκτες και υπερεκτιμούσαν πόσο άβολα θα αισθάνονταν. Το άγχος και η ανησυχία για το πώς θα φανούν συνέβαλαν σε αυτές τις λανθασμένες προβλέψεις.

Παρόμοια, σε εννέα πειράματα, οι Zhao και Epley βρήκαν ότι όσοι έδιναν κομπλιμέντα υποτιμούσαν τη θετική επίδρασή τους και υπερεκτιμούσαν την αμηχανία των αποδεκτών. Η αμηχανία, λοιπόν, δεν σημαίνει από μόνη της ότι κάτι πήγε στραβά.

Και αν ανταποδώσεις το κομπλιμέντο;

Η ανταπόδοση είναι μια άλλη επιλογή, όχι υποχρέωση. Σε τέσσερα προεγγεγραμμένα πειράματα, οι Zhou, Daniels και Samper διαπίστωσαν ότι ένα κομπλιμέντο ως απάντηση ενίσχυσε τις διαπροσωπικές εντυπώσεις περισσότερο από ένα σκέτο «ευχαριστώ», επειδή συνδέθηκε με μεγαλύτερη αίσθηση οικειότητας.

Υπήρχε όμως και μια επιφύλαξη: η ανταπόδοση μπορούσε να εκληφθεί ως λιγότερο ειλικρινής. Το όφελος στην οικειότητα υπερίσχυε αυτής της εντύπωσης, εκτός από περιπτώσεις στις οποίες η ανταπόδοση προκαλούσε κοινωνική βλάβη.

Τα δύο ευρήματα δεν συγκρούονται. Η έρευνα των Prinsloo και Moon συγκρίνει την αποδοχή με την απόκρουση, ενώ εκείνη των Zhou, Daniels και Samper συγκρίνει την ανταπόδοση με το απλό «ευχαριστώ». Αν έχεις πράγματι κάτι καλό να πεις, μια συγκεκριμένη και ειλικρινής ανταπόδοση μπορεί να ενισχύσει την αίσθηση οικειότητας. Αν όχι, το «ευχαριστώ» δεν χρειάζεται συμπλήρωμα.

Μήπως μετράει και το πλαίσιο;

Ο τρόπος που ερμηνεύεται μια απάντηση δεν είναι ίδιος σε κάθε συνθήκη. Σε πείραμα που δημοσιεύτηκε στο Journal of Pragmatics με Κινέζους φοιτητές αγγλικής, η αποδοχή αξιολογήθηκε ευνοϊκότερα από την απόκρουση ή την απόρριψη σε ορισμένα σενάρια, όχι όμως με τον ίδιο τρόπο για κάθε θέμα κομπλιμέντου.

Στην ίδια έρευνα, όσοι απέδωσαν ρητά την απόκρουση σε πρόθεση σεμνότητας τη θεωρούσαν πιο κατάλληλη από όσους έδωσαν άλλες εξηγήσεις. Δεν μετρούσαν, δηλαδή, μόνο οι λέξεις, αλλά και το νόημα που τους απέδιδαν οι παρατηρητές.

Υπάρχει επίσης ελληνόγλωσση έρευνα της Καραφώτη σε 26 ανεπίσημες ελληνικές συνομιλίες, όπου στο συγκεκριμένο δείγμα κυριαρχούσε η συμφωνία με τον άνθρωπο που έκανε το κομπλιμέντο. Το μικρό αυτό δείγμα δεν περιγράφει από μόνο του όλους τους Έλληνες, ούτε μεταφέρει αυτούσια στη χώρα μας τα αποτελέσματα της μελέτης για τις κοινωνικές εντυπώσεις.

Μια απάντηση σε κομπλιμέντο δεν είναι τεστ χαρακτήρα. Είναι μια μικρή στιγμή επικοινωνίας, όπου ένα «ευχαριστώ» μπορεί απλώς να αφήσει τον έπαινο να σταθεί.

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ
ΕΤΙΚΕΤΕΣ #ΠΛΑΙΣΙΟ

Σήμερα στο COUSCOUS

ΖΩΔΙΑ, ΓΙΟΡΤΕΣ, ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΚΑΙ TV