Ένα σημαντικό τμήμα της ιστορίας της ιατρικής κοινότητας της Θεσσαλονίκης περιλαμβάνεται στο Ιστορικό Αρχείο του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης, το οποίο διασώθηκε και οργανώθηκε το 2024 με αφορμή τα 100 χρόνια από την ίδρυση του ΙΣΘ.
Πρόκειται για ένα εκτενές και καλά διατηρημένο σύνολο βιβλίων, διοικητικών εγγράφων και φακέλων ιατρών, που χρονολογείται από την ίδρυση του Συλλόγου το 1924, συνολικής έκτασης περίπου 8.100 σελίδων.
Η πρώτη επίσημη παρουσίαση του Αρχείου πραγματοποιείται σήμερα (22 Απριλίου) στις 19:00, στα γραφεία του ΙΣΘ στην Καλαμαριά (Επανωμής 26 και Αδριανουπόλεως), ενώ θα προηγηθεί η ονοματοδοσία της Αίθουσας Ιστορικού Αρχείου προς τιμήν του πρώτου προέδρου του Συλλόγου, Θεμιστοκλή Σακελλαρίδη.
«Ο Ιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης είναι ο πρώτος στην Ελλάδα –και ίσως ο μοναδικός– που διαθέτει ένα τόσο καλά διατηρημένο ιστορικό αρχείο και δίνει τη δυνατότητα πρόσβασης σε αυτό», επισημαίνει ο πρόεδρος του ΙΣΘ, Νίκος Νίτσας.
Το Ιστορικό Αρχείο περιλαμβάνει βιβλία που αφορούν τις διοικητικές διαδικασίες του Συλλόγου, μητρώα και φακέλους ιατρών-μελών, εγγεγραμμένων από το 1924 και εξής. Στο αρχείο ανήκει και έντυπο υλικό του Ιατρικού Συνδέσμου, του πρώτου επαγγελματικού σωματείου ιατρών, το οποίο παραδόθηκε στον ΙΣΘ μετά την ίδρυσή του. Στόχος της δημιουργίας του Αρχείου είναι η προστασία και διάσωση των τεκμηρίων, παράλληλα με την καταχώριση και διαφύλαξη της ιστορικής πληροφορίας.
«Το γεγονός ότι η ιστορία της πόλης και της τοπικής κοινωνίας προχωρά παράλληλα με την ιστορία του ΙΣΘ κατέστησε απαραίτητη τη διαφύλαξη αυτού του υλικού. Το αρχείο δεν αφορά μόνο την ιατρική, αλλά έχει προεκτάσεις στη νομοθεσία, την πολιτική και την κοινωνία. Για το Διοικητικό Συμβούλιο και εμένα προσωπικά ήταν σαφές ότι δεν είχαμε το δικαίωμα να κρατήσουμε ένα τόσο σημαντικό κομμάτι της Ιστορίας αδημοσίευτο. Αντίθετα, θεωρήσαμε υποχρέωσή μας την ψηφιοποίηση των τεκμηρίων και τη διάθεση του ψηφιακού αρχείου στην ιστορική έρευνα. Ενεργήσαμε ώστε να αναδειχθεί η σπουδαιότητα του αρχείου ως πρωτογενής πηγή, προσβάσιμη στον ερευνητή, με σεβασμό στο υλικό και την ιστορία μας. Με αυτή την αφετηρία και στο πλαίσιο της εξωστρέφειας του ΙΣΘ, οργανώθηκε το Ιστορικό Αρχείο για τη διαχείριση και ανάδειξη του υλικού. Με την καταχώριση των τεκμηρίων στο Ψηφιακό Ιστορικό Αρχείο, η πληροφορία είναι διαθέσιμη στον ερευνητή μετά την υποβολή και έγκριση σχετικού αιτήματος», προσθέτει ο κ. Νίτσας.
Παράλληλα με την ψηφιοποίηση και σε συνεργασία με το ερευνητικό κέντρο «Αθηνά», σχεδιάστηκε και δημιουργήθηκε το ψηφιακό αποθετήριο, όπου θα φιλοξενηθούν όλα τα τεκμήρια. Όπως αναφέρει ο κ. Νίτσας, παράλληλα με τις εργασίες ψηφιοποίησης και αρχειοθέτησης, διασώζονται από τη φθορά του χρόνου οι φάκελοι των μελών που διαθέτει ο ΙΣΘ από την ίδρυσή του μέχρι σήμερα. Οι φάκελοι αυτοί περιλαμβάνουν επιστολές ιατρών προς τον Σύλλογο, πιστοποιητικά που έχουν καταθέσει, καθώς και φωτογραφικό υλικό.
Οι διαδικασίες έγιναν αποκλειστικά με ίδιους πόρους του Συλλόγου, από τις συνδρομές των μελών του.
«Με αίσθημα ευθύνης απέναντι στην ιστορία μας και τις επόμενες γενιές, συνεχίζουμε να εργαζόμαστε για τη διαφύλαξη, την ανάδειξη και τη διάδοση της επιστημονικής και κοινωνικής μας κληρονομιάς. Ο Ιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης γνωρίζει την ιστορία του και σέβεται τους ανθρώπους του. Σήμερα τιμά τον σπουδαίο ιατρό, επιστήμονα και άνθρωπο, Θεμιστοκλή Σακελλαρίδη, για την προσφορά του στην ιατρική κοινότητα και την πόλη της Θεσσαλονίκης, δίνοντας το όνομά του στην αίθουσα του Ιστορικού Αρχείου ΙΣΘ», σημειώνει ο κ. Νίτσας.
Ποιος ήταν ο Θεμιστοκλής Σακελλαρίδης
Ο Θεμιστοκλής Σακελλαρίδης ήταν από τα ιδρυτικά μέλη και πρώτος πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης. Προήδρευσε για δύο θητείες, το 1924–1926 και το 1936–1938, κατά τις οποίες έθεσε τα θεμέλια για την οργάνωση του Συλλόγου στα πρώτα του βήματα. Διαχειρίστηκε και έδωσε λύσεις σε ζητήματα που αφορούσαν τη λειτουργία και τη στέγαση του Συλλόγου, την προάσπιση του επαγγελματικού κύρους και την προώθηση της επιστημονικής γνώσης.
Γεννήθηκε στη Βέροια το 1879 και φοίτησε στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ειδικεύτηκε στη Δερματολογία-Αφροδισιολογία και στη συνέχεια μετεκπαιδεύτηκε στην Ακτινολογία στη Γαλλία. Το 1913 ίδρυσε το πρώτο ακτινολογικό εργαστήριο στη Θεσσαλονίκη. Μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και έως το 1928 εργάστηκε ως διευθυντής στο νεοϊδρυθέν Ακτινολογικό Τμήμα του Δημοτικού Νοσοκομείου της πόλης.
Διετέλεσε δημοτικός σύμβουλος και πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου, ενώ πρωτοστάτησε στη δημιουργία φιλανθρωπικών σωματείων στη Θεσσαλονίκη. Μαζί με τον ιατρό Βασίλειο Νομικό υλοποίησε την έκδοση του περιοδικού «Ελληνική Ιατρική». Το 1928 ιδρύθηκε η Ιατρική Εταιρεία Θεσσαλονίκης, της οποίας υπήρξε πρώτος πρόεδρος. Εργάστηκε, επίσης, για την ίδρυση του ΠΙΣ και του ΤΣΑΥ.
Υπήρξε πρόεδρος του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού από το 1926 μέχρι τον θάνατό του, το 1938. Κατά τη διάρκεια της θητείας του πέτυχε την ανοικοδόμηση σύγχρονου σταθμού πρώτων βοηθειών στην είσοδο του λιμένα Θεσσαλονίκης.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ