Κάποτε, η vegan φιλοσοφία δεν ήταν απλώς μια διατροφική επιλογή — ήταν στάση ζωής, ταυτότητα και, σε μεγάλο βαθμό, τάση.
Από το φαγητό μέχρι την περιποίηση του δέρματος, η αποφυγή ζωικών προϊόντων θεωρούνταν ένδειξη υγείας, οικολογικής συνείδησης και σύγχρονου τρόπου σκέψης.
Σήμερα, όμως, αυτή η δυναμική φαίνεται να εξασθενεί, ιδιαίτερα στον χώρο της ομορφιάς.
Από το boom… στην επιβράδυνση
Το 2010, η vegan κουλτούρα γνώρισε τεράστια άνθηση. Η φυτική διατροφή έγινε mainstream και, παράλληλα, τα vegan καλλυντικά εκτοξεύθηκαν: μεταξύ 2013 και 2018, οι νέες κυκλοφορίες αυξήθηκαν κατά 175% παγκοσμίως. Το 2019 χαρακτηρίστηκε μάλιστα ως «η χρονιά του vegan».
Όμως, η εικόνα σήμερα είναι πιο σύνθετη. Παρότι η αγορά δεν έχει καταρρεύσει, η δυναμική της δείχνει να φθίνει. Οι καταναλωτές φαίνεται να μην δίνουν πλέον την ίδια προτεραιότητα στο αν ένα προϊόν είναι vegan — και αυτό αποτυπώνεται ξεκάθαρα στα ράφια των καταστημάτων.
Η επιστροφή των ζωικών συστατικών
Στα καλλυντικά του 2026, τα ζωικής προέλευσης συστατικά είναι παντού:
- Η λανολίνη (από μαλλί προβάτου) σε lip balms και κρέμες χεριών
- Το κερί μέλισσας σε μάσκαρα και προϊόντα χειλιών
- Η γουανίνη (από λέπια ψαριών) για λάμψη
- Η καρμίνη (από έντομα) σε κόκκινες σκιές
- Η κερατίνη και η ζελατίνη σε προϊόντα μαλλιών και δέρματος
Παράλληλα, αν και υπάρχουν αμιγώς vegan brands, αρκετά αντιμετωπίζουν δυσκολίες ή ακόμα και αποτυχίες.
H απόδοση νικά την ηθική;
Ένας βασικός λόγος αυτής της αλλαγής είναι απλός: οι καταναλωτές δίνουν πλέον μεγαλύτερη έμφαση στην απόδοση του προϊόντος παρά στην ηθική του διάσταση.
Όταν δημοφιλή προϊόντα επανασχεδιάστηκαν για να γίνουν vegan, πολλοί χρήστες παραπονέθηκαν για αλλαγές στην υφή, την εφαρμογή ή την αποτελεσματικότητα. Και όχι άδικα. Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, τα φυσικά ζωικά συστατικά είναι δύσκολο να αντιγραφούν πλήρως.
Για παράδειγμα, η λανολίνη έχει μια μοναδική απαλότητα που τα συνθετικά υποκατάστατα δεν αναπαράγουν εύκολα. Το αποτέλεσμα; Πολλές εταιρείες αναγκάστηκαν να επιστρέψουν στις παλιές, μη vegan συνθέσεις τους.
«Επιστροφή στη φύση»… με ζωικά προϊόντα
Παράλληλα, παρατηρείται μια νέα τάση: η άνοδος συστατικών ζωικής προέλευσης ως «θαυματουργών».
Συστατικά που γίνονται viral περιλαμβάνουν:
- DNA σολομού (PDRN)
- Βόειο λίπος
- Κολλαγόνο από ζώα
- Πρωτεΐνες από κελύφη θαλασσινών
- Πρωτόγαλα (colostrum)
Αν και η αποτελεσματικότητά τους συχνά αμφισβητείται, η δημοτικότητά τους αυξάνεται, κυρίως μέσω social media και influencers.
Κοινωνικοί και οικονομικοί παράγοντες
Η αλλαγή δεν είναι μόνο αισθητική — είναι και κοινωνικοπολιτική. Τα τελευταία χρόνια, η vegan φιλοσοφία έχει συνδεθεί από ορισμένους κύκλους με την έννοια του «woke», κάτι που έχει προκαλέσει αντιδράσεις.
Παράλληλα, η δυσπιστία προς την επιστήμη και τις «σύγχρονες» πρακτικές υγείας έχει ενισχύσει την επιστροφή σε πιο «παραδοσιακές» επιλογές, ακόμη και αν αυτές δεν είναι επιστημονικά τεκμηριωμένες.
Την ίδια στιγμή, το αυξανόμενο κόστος ζωής παίζει καθοριστικό ρόλο. Αν και το vegan lifestyle δεν είναι απαραίτητα πιο ακριβό, απαιτεί συχνά περισσότερο χρόνο, έρευνα και πρόσβαση σε πολυτέλειες που δεν έχουν όλοι.
Οι αξίες παραμένουν αλλά αλλάζουν μορφή
Παρά την απομάκρυνση από το vegan, οι καταναλωτές εξακολουθούν να ενδιαφέρονται για τις αξίες των brands. Έρευνες δείχνουν ότι η πλειονότητα θέλει εταιρείες που:
- Δεν δοκιμάζουν σε ζώα (cruelty-free)
- Έχουν κοινωνική δράση
- Εκφράζουν σύγχρονες πολιτισμικές αξίες
Το vegan, όμως, φαίνεται να χάνει τη θέση του ως βασικό κριτήριο.
Τι επιφυλάσσει το μέλλον;
Η ιστορία της ομορφιάς —όπως και της μόδας— κινείται κυκλικά. Είναι πολύ πιθανό η vegan τάση να επιστρέψει δυναμικά στο μέλλον. Ωστόσο, ένα πράγμα είναι σαφές:
Η «ηθική» δεν πουλιέται εύκολα ως προϊόν. Και τελικά, ίσως για πολλούς καταναλωτές, η επιλογή να καταλήγει σε κάτι πιο απλό και ανθρώπινο: τι λειτουργεί καλύτερα ανεξαρτήτως προέλευσης.
Φωτογραφίες: istock.