Μια νέα μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Φρανσίσκο αποκαλύπτει ότι οι αξονικές τομογραφίες (CT scans) μπορεί να είναι υπεύθυνες για το 5% των ετησίων καρκίνων στις ΗΠΑ, με τον κίνδυνο να είναι ιδιαίτερα αυξημένος για βρέφη και παιδιά. Οι ερευνητές προειδοποιούν για την κατάχρηση αυτής της δημοφιλούς εξέτασης, που εκθέτει τους ασθενείς σε καρκινογόνο ιονίζουσα ακτινοβολία.
Περίπου 103.000 νέες περιπτώσεις καρκίνου προβλέπεται ότι θα προκύψουν φέτος από 93 εκατομμύρια αξονικές τομογραφίες. Οι επιστήμονες προτείνουν τη μείωση των εξετάσεων και τη χρήση χαμηλότερης δόσης ακτινοβολίας, τονίζοντας την ανάγκη ενημέρωσης των γονιών για τους κινδύνους που ενέχουν οι αξονικές για τα παιδιά τους.
Διαβάστε παρακάτω
Οι αξονικές τομογραφίες (CT scans) είναι πιθανότατα «ένοχες» για το 5% επί του συνόλου των καρκίνων που διαγιγνώσκονται ετησίως, σύμφωνα με νέα μελέτη ερευνητών του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Σαν Φρανσίσκο (UCSF). Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι δεν πρέπει να γίνεται κατάχρηση της άκρως… δημοφιλούς αυτής απεικονιστικής εξέτασης.
Μεγαλύτερος ο κίνδυνος για βρέφη και παιδιά
Με βάση τη μελέτη που χρηματοδοτήθηκε από τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας των ΗΠΑ (ΝΙΗ) και η οποία δημοσιεύθηκε στο ιατρικό περιοδικό JAMA Internal Medicine, ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος για τα βρέφη με τα παιδιά και τους εφήβους να ακολουθούν. Ωστόσο και οι ενήλικοι κινδυνεύουν – με δεδομένο μάλιστα ότι είναι εκείνοι οι οποίοι είναι πιθανότερο να υποβληθούν σε τέτοιου είδους εξέταση.
Η ανάλυση των ερευνητών έδειξε ότι μόνο στις ΗΠΑ προβλέπεται να εμφανιστούν περί τις 103.000 περιπτώσεις καρκίνου ως αποτέλεσμα των 93 εκατομμυρίων αξονικών τομογραφιών που διεξήχθησαν στη χώρα το 2023. Η πρόβλεψη αυτή είναι 3 με 4 φορές μεγαλύτερη σε σύγκριση με εκείνες που είχαν γίνει ως σήμερα, υπογραμμίζουν οι συγγραφείς της μελέτης.
Παράγοντας κινδύνου αντίστοιχος του αλκοόλ και της παχυσαρκίας
«Οι αξονικές τομογραφίες μπορούν να σώσουν ζωές ωστόσο οι πιθανές βλάβες εξαιτίας τους συχνά παραβλέπονται» ανέφερε η πρώτη συγγραφέας της μελέτης Ρεμπέκα Σμιθ-Μπάιντμαν, ακτινολόγος και καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Στατιστικής καθώς και Μαιευτικής-Γυναικολογίας και Επιστήμης της Αναπαραγωγής στο UCSF και προσέθεσε ότι «οι εκτιμήσεις μας θέτουν την αξονική τομογραφία στους σημαντικούς παράγοντες κινδύνου για καρκίνο όπως η κατανάλωση αλκοόλ και το υπερβάλλον βάρος. Μειώνοντας τον αριθμό των αξονικών και μειώνοντας επίσης τη δόση ακτινοβολίας ανά αξονική θα σώσουμε ζωές».
Εκθεση σε καρκινογόνα ιονίζουσα ακτινοβολία
Η αξονική τομογραφία είναι μια απαραίτητη σε πολλές περιπτώσεις εξέταση και ευρέως χρησιμοποιούμενη για την ανίχνευση όγκων αλλά και τη διάγνωση πολλών άλλων νόσων εκτός από τον καρκίνο. Ωστόσο πρόκειται για μια εξέταση που εκθέτει τους ασθενείς σε ιονίζουσα ακτινοβολία – ένα γνωστό καρκινογόνο – και είναι επί μακρόν αποδεκτό ότι συνδέεται με κίνδυνο καρκίνου.
Για να εκτιμήσουν την επίπτωση στη δημόσια υγεία από τη χρήση αξονικής τομογραφίας οι ερευνητές ανέλυσαν 93 εκατομμύρια αξονικές που διεξήχθησαν σε 61,5 εκατομμύρια ασθενείς στις ΗΠΑ το 2023. Ο αριθμός των αξονικών, όπως έδειξε η μελέτη, αυξανόταν με την ηλικία, φθάνοντας στο ζενίθ της στα άτομα ηλικίας 60 ως 69 ετών. Το 4,2% των αξονικών αφορούσε παιδιά.
Οι προβλεπόμενες μορφές καρκίνου
Οπως προέκυψε από την ανάλυση, στους ενηλίκους 50 ως 59 ετών προβλεπόταν ο μεγαλύτερος αριθμός μελλοντικών καρκίνων για τους οποίους «ένοχες» θα είναι οι αξονικές: 10.400 προβλεπόμενες περιπτώσεις για τις γυναίκες και 9.300 για τους άνδρες. Οι πιο συχνοί προβλεπόμενοι καρκίνοι στους ενηλίκους ήταν του πνεύμονα, του παχέος εντέρου, της ουροδόχου κύστεως και του μαστού καθώς και η λευχαιμία. Οι πιο κοινοί προβλεπόμενοι καρκίνοι για τα παιδιά που είχαν υποβληθεί σε αξονικές ήταν του θυρεοειδούς, του πνεύμονα και του μαστού.
Ο μεγαλύτερος προβλεπόμενος αριθμός καρκίνων στους ενηλίκους φάνηκε να συνδέεται με αξονικές της κοιλιακής χώρας και της πυέλου ενώ στα παιδιά με αξονικές στο κεφάλι.
10πλάσιες οι πιθανότητες για τα άτομα κάτω του έτους
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος μελλοντικού καρκίνου αφορούσε τα άτομα που είχαν υποβληθεί σε αξονική σε ηλικία κάτω του έτους – τα άτομα αυτά είχαν 10πλάσιες πιθανότητες να εμφανίσουν καρκίνο σε σύγκριση με τα υπόλοιπα.
Υπερβολικές δόσεις ακτινοβολίας
Οι ερευνητές σημείωσαν ότι ορισμένες φορές η αξονική δεν βοηθά τους ασθενείς, όπως στις περιπτώσεις των λοιμώξεων του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος ή των πονοκεφάλων χωρίς ανησυχητικά συνοδά συμπτώματα. Ωστόσο, γίνεται συχνά κατάχρησή της. Συνέστησαν τη διεξαγωγή λιγότερων αξονικών όταν αυτές δεν είναι απολύτως απαραίτητες ή αξονικών χαμηλής δόσης ακτινοβολίας. «Αυτή τη στιγμή υπάρχουν ανεπίτρεπτες αποκλίσεις στις δόσεις ακτινοβολίας που χρησιμοποιούνται στις αξονικές τομογραφίες – ορισμένοι ασθενείς λαμβάνουν υπερβολικές δόσεις» είπε η δρ Σμιθ-Μπάιντμαν.
Σημαντικό για τους γονείς να γνωρίζουν τους κινδύνους
Η Μαλίνι Μαχέντρα, εκ των κύριων συγγραφέων της μελέτης, επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής Επείγουσας Φροντίδας στο UCSF τόνισε ότι είναι σημαντικό για τις οικογένειες να γνωρίζουν τους κινδύνους που μπορεί να εγκυμονούν οι αξονικές τομογραφίες για τα μικρά παιδιά.
«Σε πολύ λίγους ασθενείς και τις οικογένειές τους αναφέρεται ο κίνδυνος με τον οποίο συνδέονται οι αξονικές τομογραφίες. Ελπίζουμε ότι τα ευρήματα της μελέτης μας θα βοηθήσουν τους γιατρούς να υπολογίζουν καλύτερα τον κίνδυνο καρκίνου και να τον επικοινωνούν, επιτρέποντας έτσι να λαμβάνονται καλύτερες αποφάσεις για τον κάθε ασθενή στις οποίες θα έχουν ‘ζυγιστεί’ σωστά τα οφέλη και οι κίνδυνοι της υποβολής σε αξονική τομογραφία».
Πηγη – in.gr / Θεοδώρα Ν. Τσώλη