ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΑΝΟΥΣΟ ΜΑΝΟΥΣΑΚΗ: «Ο ΜΑΝΟΥΣΟΣ ΔΙΔΑΞΕ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥΣ ΤΗΛΕΘΕΑΤΕΣ»

Στην Τήνο, το ιερό νησί όπου πραγματοποιείται μεγάλο μέρος των γυρισμάτων της νέας θρησκευτικής σειράς του Mega «Ο Άγιος Ιωσήφ ο Ησυχαστής», συνάντησε η «Espresso» τον βετεράνο ηθοποιό Στέφανο Κυριακίδη, που συμπληρώνει 66 χρόνια παρουσίας στο θεατρικό σανίδι.

Της Μαρίας Ανδρέου

Με χειμαρρώδη λόγο και βαθιά αφοσίωση στον Ελληνισμό και την Ορθοδοξία, υπηρετεί εδώ και πολλά χρόνια και με μεγάλη αγάπη την υποκριτική, τόσο στη θεατρική σκηνή όσο και στην τηλεοπτική μυθοπλασία.

Έχοντας ερμηνεύσει περισσότερους από 130 ρόλους, συνεργάστηκε με κορυφαίες προσωπικότητες του ελληνικού θεάτρου, ανάμεσά τους ο Κάρολος Κουν, ο Σπύρος Ευαγγελάτος, ο Μίνως Βολανάκης και ο Τάκης Μουζενίδης, αλλά και της τηλεόρασης, όπως ο Μανούσος Μανουσάκης. Η πρώτη επαφή του με το θέατρο ήρθε σε πολύ μικρή ηλικία και εντελώς τυχαία: το καλοκαίρι του 1961 αντικατέστησε έναν ηθοποιό στον χορό του σοφόκλειου «Οιδίποδα Τυράννου». Όπως χαρακτηριστικά αφηγείται, μπήκε με τα μούτρα στο θέατρο, σκοντάφτοντας, καθώς πράγματι έπεσε επάνω στη σκηνή.

Φέτος ο Στέφανος Κυριακίδης θα ενσαρκώσει ακόμη έναν ιερέα, έπειτα από τη σπουδαία παρουσία του στην αριστουργηματική σειρά του Open «Το κόκκινο ποτάμι» (2019), που υπέγραφε ο αξέχαστος Μανούσος Μανουσάκης. Άλλωστε, ποιος τηλεθεατής δεν δάκρυσε παρακολουθώντας τον ως μαρτυρικό Δεσπότη του Πόντου να γδέρνεται από τους Νεότουρκους;

Η καινούργια βιογραφική και θρησκευτική παραγωγή του Mega, η οποία αναμένεται πολύ σύντομα στη μικρή οθόνη, παρακολουθεί τη διαδρομή του Αγίου Ιωσήφ του Ησυχαστή, τον οποίο υποδύεται ο Άρης Σερβετάλης: από τα παιδικά του χρόνια στην Πάρο έως την επιλογή να αφιερωθεί στον μοναχισμό στο Άγιον Όρος.

Στην Πάρο, ο Στέφανος Κυριακίδης θα ενσαρκώσει τον πνευματικό του νεαρού Φραγκίσκου, ρόλο που αναλαμβάνει ο Τάσος Λέκκας.

Από τις πρώτες κιόλας λέξεις, η αφήγηση του Στέφανου Κυριακίδη καθηλώνει: «Η ιστορία ξεκινά στην Πάρο, όπου ο Άγιος Ιωσήφ ο Ησυχαστής γεννιέται το 1897 με το όνομα Φραγκίσκος Κότης. Μεγάλωσε σε φτωχή και πολύτεκνη οικογένεια και, σε νεαρή ηλικία, αναγκάστηκε να μετακομίσει στον Πειραιά προκειμένου να εργαστεί. Για ένα διάστημα όλα έδειχναν ότι στη ζωή του θα ακολουθούσε έναν συνηθισμένο δρόμο. Είχε ήδη αρραβωνιαστεί, όμως σε ηλικία 23 ετών ένα καθοριστικό όραμα στάθηκε η αφορμή για να αλλάξει ολοκληρωτικά πορεία, και εκεί ο πνευματικός του παίζει καθοριστικό ρόλο. Ο Φραγκίσκος διέλυσε τον αρραβώνα του και το 1921 πήρε την απόφαση να βρεθεί στο Άγιο Όρος, αφήνοντας πίσω του την προηγούμενη ζωή του. Στο Άγιο Όρος επιλέγει μια ζωή απόλυτης λιτότητας, απομόνωσης και αυστηρής άσκησης, ακολουθώντας έναν δρόμο αφιερωμένο στην πίστη και στην πνευματική αναζήτηση».

Με το ίδιο πάθος προσθέτει: «Η σειρά δεν περιορίζεται μόνο στην καταγραφή των ιστορικών γεγονότων της ζωής του Αγίου Ιωσήφ του Ησυχαστή. Στόχος της είναι να εστιάσει και στο συναίσθημα, στην πίστη και στη δύναμη της ανθρώπινης μεταμόρφωσης, φωτίζοντας όσα συνέβησαν εσωτερικά σε έναν άνθρωπο που επέλεξε να εγκαταλείψει τα πάντα για τον μοναχισμό».

Κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων για «Το Κόκκινο Ποτάμι»

Στέφανος Κυριακίδης: Πρόταση για εμβληματική θρησκευτική σειρά

Η πρόταση ήρθε από τον σεναριογράφο της σειράς, Γιώργο Τσιάκκα, έναν υπέροχο άνθρωπο με βαθιά πίστη, ο οποίος έχει προσφέρει στη μικρή οθόνη και τη σειρά «Άγιος Παΐσιος, από τα Φάρασα στον Ουρανό». Επρόκειτο να συνεργαστούμε με τον Γιώργο και σε εκείνη την παραγωγή, όμως τα χρονικά περιθώρια των γυρισμάτων δεν μου το επέτρεπαν.

Αυτή τη φορά ο απαραίτητος και πολύτιμος χρόνος εξασφαλίστηκε, οπότε θα ενσαρκώσω στην Πάρο τον πνευματικό του Αγίου Ιωσήφ του Ησυχαστή κατά τα παιδικά του χρόνια. Η παρουσία μου, πάντως, δεν θα περιοριστεί στον «Άγιο Ιωσήφ τον Ησυχαστή». Θα συμμετάσχω και στην «Κανακαρά» του Mega, μια νέα δραματική σειρά εποχής που μεταφέρει στην οθόνη μια ιδιαίτερη παράδοση της Καρπάθου, στα Δωδεκάνησα.

Το συγκεκριμένο έθιμο προβλέπει ότι η πρωτότοκη κόρη, η κανακαρά, απολαμβάνει αποκλειστικά κληρονομικά προνόμια, με αποτέλεσμα να προκαλούνται οικογενειακές ανισότητες μέσα σε ένα μητριαρχικό πλαίσιο. Τη σειρά σκηνοθετεί ο Σταύρος Τσάμης, ενώ το σενάριο υπογράφουν ο Μάριος Ιορδάνου και η Σοφία Καζαντζιάν. Στον πρωταγωνιστικό ρόλο θα βρίσκεται η Έβελιν Ασουάντ.

Ο δικός μου ρόλος στη σειρά είναι ένας παράξενος και απομονωμένος άνδρας, ο οποίος κατοικεί στο χωριό Όλυμπος της Καρπάθου. Βυθισμένος στα προσωπικά του σκοτάδια, κουβαλά ένα μυστικό που συνδέεται με τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο. Η υπόθεση εκτυλίσσεται στη δεκαετία του ’50.

Στον ρόλο του Αγίου Ιωσήφ του Ησυχαστή εμφανίζεται ο Άρης Σερβετάλης

Άρης Σερβετάλης: Τι εκτιμά σε εκείνον ο Στέφανος Κυριακίδης

Ο Άρης Σερβετάλης διαθέτει κάτι ξεχωριστό στη μορφή του, στη θρησκευτική σκέψη και στη διαδρομή που ακολουθεί τα τελευταία χρόνια σε θέατρο και κινηματογράφο, ενώ ο λόγος του μεταδίδει συγκεκριμένα μηνύματα.

Οι θέσεις του παραμένουν σταθερές και έχουν διαμορφωθεί μέσα από την πίστη του στην Ορθοδοξία. Ο Σερβετάλης δεν προκαλεί σύγχυση: κοιτάζει καθαρά, έχει καλοσύνη και βρίσκει το θάρρος να εκφράζει με παρρησία όσα πιστεύει.

Η σχέση του Στέφανου Κυριακίδη με τον Θεό

Ο Θεός αποτελεί τη δύναμή μου. Θυμάμαι τον εαυτό μου από πολύ μικρό παιδί μέσα στην εκκλησία, να κρατά τα εξαπτέρυγα και να παίρνει μέρος στη λειτουργική ζωή της ενορίας.

Ο κύκλος της ζωής, από τη γέννηση και τη δημιουργία μέχρι τον θάνατο, με γοήτευε ανέκαθεν και με οδηγούσε σε πνευματικές αναζητήσεις.

Η συμμετοχή μου στο «Κόκκινο ποτάμι» του Μανούσου Μανουσάκη, όπου ενσάρκωσα τον Μητροπολίτη Θεόκλητο, με έκανε να εμβαθύνω περισσότερο στη θεολογία, παρότι η ψυχή μου ήταν πάντοτε αφιερωμένη στην αλήθεια του Θεού.

Φέτος ενσαρκώνω τον έναν ιερέα που οδηγεί τον νεαρό Φραγκίσκο σε πνευματική μεταμόρφωση. Ο Άγιος Ιωσήφ ο Ησυχαστής υπήρξε ένας μοναχός με σπουδαία παιδεία και υπέρτατη καλοσύνη.

Μελέτησα τη ζωή του και, με αφορμή τη σειρά, θα ήθελα να βρεθώ στο Άγιον Όρος, στο Περιβόλι της Παναγίας, καθώς έως σήμερα δεν έχω κατορθώσει να το επισκεφθώ και να προσκυνήσω.

Επέλεξα να προσεγγίσω τον ιερέα με τη μεγαλύτερη δυνατή απλότητα, αποφεύγοντας οτιδήποτε κατασκευασμένο. Πρόκειται για έναν άνθρωπο που αγαπά βαθιά, χωρίς ακαμψία, τυπολατρία ή αυστηρότητα.

Εξάλλου, όπως φανέρωσε ο Χριστός επάνω στον Σταυρό, ο Θεός μας είναι ο Θεός της αγάπης που φτάνει έως τη θυσία.

Μαζί με την Παπαχαραλάμπους και τον Βαλτινό / NDP

Η εκτίμηση του Στέφανου Κυριακίδη για τον Μανουσάκη

Μέσα από το «Κόκκινο ποτάμι», ο Μανούσος Μανουσάκης δίδαξε στους τηλεθεατές ιστορία και, συγκεκριμένα, την αληθινή ιστορία των Ποντίων και τη γενοκτονία τους. Είναι καλό, ξέρετε, να αποκτούμε ορισμένες γνώσεις και από την τηλεόραση, ώστε να υπάρχουν αναφορές και σταθερές στη ζωή μας.

Αν γνωρίσουμε την ιστορία και τη διαδρομή ορισμένων Αγίων της Ορθοδοξίας μας, θα μπορέσουμε να παραμείνουμε ακέραιοι μέσα στους δύσκολους καιρούς που βιώνουμε. Τόσο το έθνος μας όσο και ολόκληρη η ανθρωπότητα περνούν δύσκολες στιγμές.

Οι αξίες απουσιάζουν πλέον από τη ζωή μας, ενώ τη θέση τους έχουν καταλάβει η ύλη και ένας μηδενισμός των πάντων, δημιουργώντας κενό και θλίψη. Ο άνθρωπος είναι δημιούργημα του Θεού και Τον φέρει μέσα του· όταν απομακρύνεται από Εκείνον, αισθάνεται δυστυχισμένος. Πώς αισθάνεται ένα παιδί δίχως πατέρα; Ωστόσο, επειδή ο Θεός αγαπά βαθιά τον άνθρωπο, του χάρισε πλήρη ελευθερία, ακόμη και για να διαλέγει ανάμεσα στο καλό και στο κακό. Διαφορετικά, τι είδους ελευθερία θα ήταν, αν δεν διέθετε δική του βούληση;

Η πίστη έχει τεράστια σημασία για τον άνθρωπο και γι’ αυτό δεν πρέπει ούτε να τη χλευάζουμε ούτε να την κοροϊδεύουμε. Χαίρομαι ιδιαίτερα που ο Άρης Σερβετάλης θα συμμετέχει στη σειρά «Άγιος Ιωσήφ ο Ησυχαστής». Διαθέτει πνευματικότητα, κάτι που φάνηκε και στην ταινία «Ο άνθρωπος του Θεού», όπου υποδύθηκε τον Άγιο Νεκτάριο. Γνώρισα τον Σερβετάλη στην Κύπρο, με αφορμή τη σειρά «Μπλε», στην οποία έπαιζε έναν μοναχό. Με εκείνον τον ρόλο είχε αφήσει πίσω του κάτι πραγματικά ξεχωριστό.

Στη θεατρική σκηνή μαζί με την Τάνια Τρύπη / NDP

Η σκληρή σκηνή του Κυριακίδη στο «Κόκκινο ποτάμι»

Από την εποχή που έπαιζα τον Δεσπότη στο «Κόκκινο ποτάμι», έχει μείνει έντονα στη μνήμη μου ένα γύρισμα. Οι Νεότουρκοι συλλαμβάνουν τον ήρωά μου με σκοπό να τον σκοτώσουν και, στη συγκεκριμένη σκηνή, έσερναν τον Μητροπολίτη στον δρόμο με χαλινάρι, ξεσκίζοντας τα ράσα, το δέρμα, τα μαλλιά και τα νύχια του. Από το σύρσιμο επάνω στο πλακόστρωτο, γέμισα με μελανιές και μώλωπες σε όλο μου το σώμα. Όταν με αντίκρισε η γυναίκα μου εκείνο το βράδυ, προτού μπω για μπάνιο, τρόμαξε.

Παρότι πονούσε ολόκληρο το σώμα μου, ολοκλήρωσα τη σκηνή. Τότε ο Μανούσος πλησίασε και μου ψιθύρισε: «Είχες γίνει ο Θεόκλητος. Ήσουν αλλού στο γύρισμα. Φοβήθηκα που σε έβλεπα έτσι, αλλά δεν σταμάτησα το πλάνο». Εγώ του αποκρίθηκα: «Η Ορθοδοξία και η ελευθερία είναι επιλογή». Εκείνη τη στιγμή δεν του απαντούσα μέσα από τον ρόλο, αλλά ως Στέφανος και ως άνθρωπος που, αν βίωνε τα ίδια γεγονότα, θα αντιδρούσε με αυτόν τον τρόπο.

Από τη σειρά «Το Κόκκινο Ποτάμι»

Όσα θέλει να αφήσει στην υποκριτική με το πέρασμα του χρόνου

Επιλέγω ρόλους που αφήνουν το αποτύπωμά τους και έχουν κάτι να μεταφέρουν στον θεατή. Δεν ανεβαίνω στη σκηνή απλώς για να παίξω. Θέλω οι ρόλοι μου να με εξελίσσουν, αλλά συγχρόνως να βάζουν τον θεατή σε σκέψη. Ξέρετε, όταν ερμηνεύω, δεν το κάνω για μένα αλλά για τους άλλους. Βρίσκομαι ανάμεσα στον συγγραφέα και το κοινό. Κατά μία έννοια, ο ηθοποιός θυμίζει τον ιερέα: όπως ο ιερέας στέκεται μεταξύ Θεού και ανθρώπου, έτσι κι εκείνος λειτουργεί ως ενδιάμεσος.

Με άλλα λόγια, εκείνο που μετρά τόσο στο θέατρο όσο και στη μυστηριακή ζωή της Εκκλησίας είναι το μήνυμα. Ο ηθοποιός και ο ιερέας έχουν τον ρόλο του ενδιάμεσου. Για μένα, πρωτεύουν το μήνυμα και το ηθικό βάρος που κουβαλά. Σημασία έχει και ο αγγελιοφόρος, με την έννοια ότι μπορεί να γνωρίζει το μήνυμα, όπως οι ταχυδρόμοι στον πόλεμο, και να κρατά το χέρι του παραλήπτη, συμπάσχοντας μαζί του. Κι αυτό έχει τη δική του αξία. Για μένα, αν δεν πονάς, δεν είσαι άνθρωπος! Αν δεν συμπάσχεις, δεν είσαι άνθρωπος.

Με την Αντζελα Γκερέκου σε θεατρική παράσταση / NDP

Συμβουλές του Στέφανου Κυριακίδη στους νέους ηθοποιούς

Η απάντηση είναι η αδιάκοπη δουλειά. Όπως όταν επιδιώκεις να πλησιάσεις τον Θεό και νηστεύεις, εξομολογείσαι, κοινωνάς, ακολουθώντας μια ζωή εγκράτειας και την πειθαρχία ενός αθλητή, έτσι και η υποκριτική χρειάζεται μια ασκητική ζωή.

Χρειάζεται να είσαι παρών στο θέατρο. Άλλο πράγμα είναι ο σταρ και άλλο ο ηθοποιός. Ηθοποιός γίνεσαι από αγάπη και από ανάγκη.

Αν δεν υπάρχουν αυτοί οι δύο κινητήριοι μοχλοί και σε παρακινούν αποκλειστικά η δόξα, η ανάγκη για αποδοχή, τα χρήματα και η δημοσιότητα, όλα αυτά στην πορεία θα σε τυφλώσουν και δεν θα ξέρεις πού πατάς και πού βρίσκεσαι.