ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΤΟΜΑΖΑΝΗ: ΕΦΥΓΕ ΑΠΟ ΤΗ ΖΩΗ Η ΗΘΟΠΟΙΟΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

Η Δέσποινα Τομαζάνη, ηθοποιός και συγγραφέας με μακρά διαδρομή στο ελληνικό σινεμά, στο θέατρο και στα γράμματα, έφυγε από τη ζωή το πρωί του Σαββάτου.

Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η Δέσποινα Τομαζάνη νοσηλευόταν επί δύο ημέρες σε νοσοκομείο της Αθήνας, ενώ ο θάνατός της επήλθε έπειτα από πνευμονικό οίδημα.

Ήταν μία από τις παρουσίες που σημάδεψαν τη «Γλυκιά Συμμορία» του Νίκου Νικολαΐδη, με την καλλιτεχνική πορεία της, ωστόσο, να ξεπερνά κατά πολύ τα όρια του κινηματογράφου.

Η Δέσποινα Τομαζάνη από τη Χίο στη διεθνή σκηνή

Γεννημένη στη Χίο την 1η Ιουνίου 1945, η Δέσποινα Τομαζάνη έλκυε την καταγωγή της από το Αϊβαλί της Μικράς Ασίας, καθώς και από τα Κοτύωρα.

Αρχικά σπούδασε θέατρο στην Αθήνα και κατόπιν συνέχισε στο Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης, εστιάζοντας στο θέατρο και στον κινηματογράφο. Την ίδια περίοδο παρακολούθησε σπουδές χορού και παντομίμας στην Ακαδημία Μπαλέτου της Στοκχόλμης.

Η επαφή της με τη σκηνή άρχισε όταν ήταν 18 ετών. Αργότερα εργάστηκε σε θέατρα της Ελλάδας και της Γαλλίας, ενώ πήρε μέρος σε ελληνικές, σουηδικές, αμερικανικές και γαλλικές κινηματογραφικές παραγωγές.

Η «Γλυκιά Συμμορία» και οι ξεχωριστοί κινηματογραφικοί ρόλοι

Στις κινηματογραφικές συμμετοχές της συγκαταλέγονταν η «Γλυκιά Συμμορία» σε σκηνοθεσία Νίκου Νικολαΐδη, η «Φωτογραφία» του Νίκου Παπατάκη, το «Τέλος Εποχής» του Αντώνη Κόκκινου και η «Περιπλάνηση» του Χρήστου Χριστοφή.

Το κινηματογραφικό έργο της περιλάμβανε ακόμη το «Μουντστώντ (Αντίσταση)» του Πέτερ Βέστερ, το «Aμαλα-Κάμαλα» του Μπενκτ Λαγκερκβιστ, αλλά και τον «Ντον Ζουάν» του Ροζέ Βαντίμ.

Η ερμηνεία της στο «L’ ombre de la terre» του Tajeb Louichi τής χάρισε το βραβείο πρώτου γυναικείου ρόλου, στο 1ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Μεσογειακών χωρών.

Στη σουηδική ταινία «Με λένε Στέλιο» συμμετείχε ως ηθοποιός, έγραψε διαλόγους και συνεργάστηκε στη διαμόρφωση του σεναρίου. Η ταινία είχε κερδίσει το βραβείο Κριτικών στο Φεστιβάλ Βενετίας το 1973.

Στην «Ελεύθερη Κατάδυση» του Γιώργου Πανουσόπουλου εργάστηκε επίσης ως συν-σεναριογράφος, ενώ δική της υπογραφή έφερε το σενάριο για την ταινία «Το φως που σβήνει» του Βασίλη Ντούρου.

Η σημαντική παρουσία της στο θέατρο και στην τηλεόραση

Η θεατρική της πορεία υπήρξε σημαντική, τόσο εντός Ελλάδας όσο και σε σκηνές του εξωτερικού.

Ερμήνευσε την «Ηλέκτρα» στο Ηρώδειο, στο Τάουν Χολ της Νέας Υόρκης, καθώς και στο Τόκιο. Στο γαλλικό θέατρο εμφανίστηκε, μεταξύ άλλων, στην «Αρραβωνιαστικιά του Νερού» του Ταχάρ Μπεν Ζελλούν και στην «Περσεφόνη» του Γιάννη Ρίτσου, την οποία σκηνοθέτησε ο Ζακ Λακαριέρ.

Από τη θέση της σκηνοθέτιδας ανέβασε, μεταξύ άλλων, τα έργα «Ο Μπαμπάς ο Πόλεμος» του Ιάκωβου Καμπανέλλη, «Χιώτικο Παραμύθι», «Χιροσίμα Αγάπη μου» και «Ίντα».

Για την τηλεόραση είχε γράψει τα σενάρια του «Μέντιουμ» και του «Το Φύλλο, το Πηγάδι και τ’ Αγγέλιασμα», το οποίο βασίστηκε στο ομώνυμο βιβλίο του Βασίλη Βασιλικού.

Η τηλεοπτική παρουσία της ως ηθοποιού περιλάμβανε παραγωγές όπως οι «Φάκελος Αμαζών», «Γκάστερμπάιντερ», «Ομίχλη», «Μέντιουμ» και «Το φύλλο».

Η συγγραφική πορεία της Δέσποινας Τομαζάνη

Δυναμικό αποτύπωμα άφησε η Δέσποινα Τομαζάνη και στη λογοτεχνία, γράφοντας ποίηση, θεατρικά έργα, διηγήματα και μυθιστορήματα.

Βιβλία που έγραψε είχαν μεταφραστεί στη γαλλική, τη γερμανική, την τουρκική, την αγγλική και την ιταλική γλώσσα.

Στη συγγραφική παραγωγή της ανήκαν τα «Το Αμίλητο Νερό», «Χιώτικο Παραμύθι», «Το Καφενείο των Ψεμάτων», «Φωτιά μέσα στο Νερό», «Ιντα», «Εξ αιτίας του αινίγματος», «Θηλυκό Νόμισμα» και «Εκτός, Δικτύου».

Το τελευταίο βιβλίο που έγραψε είχε τίτλο «Το βιβλίο που δεν γράφτηκε». Πρόκειται για ιστορικό αφήγημα με τόπο δράσης τη Χίο και κεντρικό θέμα τον Χιώτη ήρωα της Επανάστασης, Αντώνη Μπουρνιά.