«ΝΙΚΟΣ ΞΥΛΟΥΡΗΣ, Ο ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ»: ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΙ ΓΙΑ ΔΕΥΤΕΡΗ ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΗΒΗ

Από την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου, η μουσικοθεατρική παραγωγή «Νίκος Ξυλούρης, ο Αρχάγγελος της Κρήτης» της Ζαχαρένιας Πετράκη επιστρέφει στο Θέατρο ΗΒΗ για δεύτερη διαδοχική χρονιά. Η βραβευμένη παράσταση απέσπασε το 1ο βραβείο καλύτερου νεοελληνικού έργου στα 12α Θεατρικά Βραβεία Κοινού All4fun.
Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κρήτης, Νικορέστης Χανιωτάκης, αναλαμβάνει τη σκηνοθεσία, ενώ την παραγωγή πραγματοποιούν τα Αθηναϊκά Θέατρα και η StagesNetwork. Προηγήθηκε μια θριαμβευτική καλοκαιρινή περιοδεία στην Ελλάδα, με την παράσταση να συγκεντρώνει διθυραμβικές κριτικές από τον Τύπο. Για τη συγγραφή του έργου αξιοποιήθηκαν αρχειακά τεκμήρια και έρευνα πολλών ετών.
Για πρώτη φορά, η καλλιτεχνική διαδρομή και η ζωή του Νίκου Ξυλούρη, μιας εμβληματικής μορφής της Ελλάδας, μεταφέρονται στο θέατρο μέσα από μια παραγωγή υψηλών απαιτήσεων, με πολυμελή θίασο και σημαντικούς εκπροσώπους της μουσικής και της θεατρικής σκηνής. Ο Ψαρονίκος, γνωστός και ως «Αρχάγγελος της Κρήτης», παίρνει ξανά ζωή επί σκηνής μέσα από αφήγηση, ζωντανή μουσική, ανέκδοτες φωτογραφίες και πολύτιμα ηχητικά ντοκουμέντα. Πρόκειται για μια βιωματική συνάντηση της συγκίνησης, της καλλιτεχνικής δημιουργίας και της μαρτυρίας. Η παράσταση δεν προσεγγίζει τον Ξυλούρη μόνο ως μια φωνή-σύμβολο, αλλά φωτίζει τον εσωτερικό κόσμο ενός ανθρώπου που εξέφραζε με το τραγούδι του την ψυχή ενός λαού. Παράλληλα, το κοινό ακούει τα εμβληματικά τραγούδια του Νίκου Ξυλούρη, μέσα από τις νέες ενορχηστρώσεις που δημιούργησε ο Ανδρέας Κατσιγιάννης.
Η Ουρανία Ξυλούρη και η διαφύλαξη της μνήμης του
Καθοριστική υπήρξε η συμβολή της Ουρανίας Ξυλούρη, συντρόφου ζωής του Νίκου και θεματοφύλακα της παρακαταθήκης του, στην οριστική μορφή που πήρε το κείμενο. Με βάση όσα αφηγήθηκε και με κεντρικό άξονα τραγούδια που άφησαν το αποτύπωμά τους σε μια ολόκληρη εποχή, η παράσταση δεν αναδεικνύει μόνο το μεγαλείο της φωνής του. Πάνω απ’ όλα, φανερώνει την πνευματική και ηθική δύναμη μιας προσωπικότητας που σημάδεψε τον σύγχρονο ελληνικό πολιτισμό.
Στη σκηνή εμφανίζονται ξανά πρόσωπα-ορόσημα για την πολιτιστική και καλλιτεχνική ιστορία της χώρας, ανάμεσά τους η Τζένη Καρέζη, ο Κώστας Καζάκος και ο Χρήστος Λεοντής. Ξεχωριστή θέση κατέχει, βέβαια, η σχέση του Νίκου με τον Σταύρο Ξαρχάκο: άρχισε με τον σημαντικό δίσκο «Διόνυσε Καλοκαίρι μας» και στην πορεία μετατράπηκε σε μια ισχυρή φιλία.
Το Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο Κρήτης έχει θέσει την παράσταση υπό την αιγίδα του.
Το έργο με λίγα λόγια
Από τα Ανώγεια στις αθηναϊκές μπουάτ της δεκαετίας του ’70
Στο επίκεντρο βρίσκεται η ζωή και η πορεία του σπουδαίου Κρητικού λυράρη και τραγουδιστή Νίκου Ξυλούρη. Η διαδρομή του «Αηδονιού της Κρήτης» ξεκινά από τα παιδικά χρόνια στα Ανώγεια, κατά τη σκοτεινή περίοδο της Κατοχής, και φτάνει στη μεγάλη επιτυχία που γνώρισε στις αθηναϊκές μπουάτ τη δεκαετία του ’70. Η δημόσια παρουσία του συνδέθηκε με την αξιοπρέπεια, τον αγώνα και την ελπίδα που χαρακτήρισαν μια ολόκληρη εποχή. Η αφήγηση ολοκληρώνεται με τον πρόωρο θάνατό του, όταν ήταν μόλις 44 ετών.
Η ταυτότητα της παράστασης
Η Ζαχαρένια Πετράκη υπογράφει το κείμενο.
Ο Νικορέστης Χανιωτάκης έχει αναλάβει τη σκηνοθεσία και την επιμέλεια του κειμένου.
Οι βασικοί δημιουργικοί συντελεστές της παράστασης
Καθήκοντα συμβούλου δραματουργίας έχει η Ουρανία Ξυλούρη.
Τις ενορχηστρώσεις έχει δημιουργήσει ο Ανδρέας Κατσιγιάννης.
Ο Μανόλης Παντελιδάκης σχεδίασε τα σκηνικά.
Η Ιωάννα Καλαβρού επιμελήθηκε τα κοστούμια.
Κοστούμια, χορογραφίες και κίνηση στη σκηνή
Η Έλενα Γεροδήμου υπογράφει τις χορογραφίες και την επιμέλεια κίνησης.
Ο Γιάννης Μαθές έχει αναλάβει τη φωνητική διδασκαλία.
Τους φωτισμούς σχεδίασε η Κατερίνα Μαραγκουδάκη.
Η Θεοδώρα Κοκκινίδη είναι βοηθός σκηνοθέτη.
Βίντεο, γραφικά και φωτογραφίες της παραγωγής
Η Βικτώρια Βελλοπούλου ανέλαβε το video art, καθώς και τα στατικά και τα γραφικά της παράστασης.
Ο Γιώργος Καλφαμανώλης υπογράφει τις φωτογραφίες.
Τον Νίκο Ξυλούρη ενσαρκώνει ο Αιμιλιανός Σταματάκης.
Την αφήγηση αναλαμβάνει η Τάνια Τρύπη.
Οι ερμηνευτές και οι μουσικοί της παράστασης
Στο τραγούδι εμφανίζονται η Ιωάννα Λέκκα, ο Χρήστος Γεωργαλής και ο Γιάννης Μαθές.
Ο Μάνος Πυροβολάκης συμμετέχει με λύρα και φωνή.
Ο Βαγγέλης Μαμαλάκης παίζει λαούτο.
Το καστ της παράστασης σε αλφαβητική σειρά
Ηθοποιοί της διανομής, σε αλφαβητική σειρά:
- Στη διανομή συμμετέχει ο Χρήστος Γεωργαλής
- Στο καστ βρίσκεται η Ξανθή Γεωργίου
- Στη σκηνή εμφανίζεται ο Νίκος Γκέλια
- Στη διανομή παίρνει μέρος ο Γιάννης Καλαντζόπουλος
- Στο καστ συμμετέχει η Ιωάννα Λέκκα
- Μεταξύ των ηθοποιών είναι ο Γιάννης Μαθές
- Στη σκηνική διανομή βρίσκεται η Λίζυ Ξανθοπούλου
- Στην παράσταση παίζει ο Σπύρος Σουρβίνος
- Στον θίασο συμμετέχει η Αναστασία Τσιλιμπίου
- Μέλος του καστ είναι ο Μάνος Τσούτης
- Τη διανομή συμπληρώνει ο Γιώργος Φλωράτος